Mladen Mikijelj

Si Đinping u Beogradu: Zašto je posjeta kineskog predsjednika značajna za Srbiju?

0

Poseta kineskog predsjednika izuzetno je značajna za Srbiju, a izbor evropskih zemalja koje će posjetiti nije slučajan

Stojeći na novoj istorijskoj polaznoj tački, spremni smo da zajedno sa srpskim prijateljima izgradimo zajednicu Kine i Srbije sa zajedničkom budućnošću u novoj eri, poručio je kineski predsednik Si Đinping pred dolazak u zvaničnu posjetu Srbiji.

Riječ je o drugoj poseti kineskog predsjednika Srbiji i prvoj od 2016. godine. O značaju koji Srbija ima za Kinu govori i činjenica da je ona jedna od samo tri zemlje – pored Francuske i Mađarske – koje će kineski predsjednik posjetiti tokom svoje mini evropske turneje, u koju se vraća nakon pet godina pauze.

„Bez obzira na to kakve bile promjene međunarodne situacije, Kina i Srbija ostaju pravi prijatelji i dobri partneri. Naše čelično prijateljstvo neprekidno jača, čime je postavilo primjer za saradnju između država i naroda“, naglasio je kineski predsjednik u autorskom tekstu za „Politiku“.

Slične poruke poslao je i predsednik Srbije Aleksadar Vučić, koji je juče razgovarao sa kineskim ambasadorom u Srbiji Li Mingom.

„Ponosni na čelično prijateljstvo sa Kinom, sa nestrpljenjem čekamo posjetu predsednika Sija, uvjereni da će naše gostoprimstvo pokazati koliko Srbija cijeni partnerstvo sa ovom velikom zemljom“, naglasio je Vučić.

Posjeta predsjednika Kine značajna i je zbog toga što se poklapa sa 25. godišnjicom bombardovanja kineske ambasade u Beogradu tokom NATO agresije na SRJ, kada je poginulo troje kineskih državljana.

„Prije 25 godina NATO je flagrantno bombardovao ambasadu Kine u Saveznoj Republici Jugoslaviji, ubivši tri kineska novinara, i to su Šao Junhuan, Sju Singhu i njegova supruga DŽu Jing. Ovo nikada ne smijemo zaboraviti. Kineski narod cijeni mir, ali nikad neće dozvoliti da se ponovi istorijska tragedija“, naglasio je kineski predsjednik.

Poseta predsednika Sija Beogradu od istorijskog značaja

Nekadašnji ministar spoljnih poslova SRJ Živadin Jovanović smatra da je nesumnjivo reč o značajnoj posjeti kineskog predsjednika, koji je Srbiju izabrao kao jednu od tri zemlje koje će posetiti tokom svoje evropske turneje.

„To je višestruko značajna posjeta, jer se radi o predsjedniku svjetske sile. Kina i Srbija su strateški partneri sa bogatom istorijom odnosa i sarađuju bez ikakvih ograničenja u pogledu područja i dubine saradnje – koja je zasnovana na principima ravnopravnosti i nemješanja u unutrašnje poslove“, naglašava on za RT Balkan.

Sa takvim viđenjem slaže se i naučni saradnik u centru za studije „Pojasa i puta“ pri Institutu za međunarodnu politiku i privredu Aleksandar Mitić. On za RT Balkan naglašava da ga ne iznenađuje izbor tri države u Evropi koje će posetiti kineski predsjednik.

„Sa Francuskom se obiljeležava 60. godina diplomatskih odnosa, a u Pekingu se cijene pokušaji Pariza da vodi politiku strateške autonomije od Vašingtona. Mađarska je unutar EU najupoznatiji politički partner Kine, a unutar cijele Evrope to je svakako Srbija. To su tri zemlje koje, svaka na svoj način, iskazuju svojevrsno neslaganje pokušajima SAD da dominiraju Evropom“, naglašava on.

Živadin Jovanović naglašava i da je Kina značajna i zato što je stalna članica Saveta bezbjednosti UN, u kom podržava stavove Srbije „kako iz principijelnih razloga, tako i zbog bliskih odnosa dvije zemlje“.

Odnosi zasnovani na ekonomskoj saradnji

Odnosi dvije zemlje temelje se i na izuzetno dubokoj i uspešnoj ekonomskoj saradnji. Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, ukupna trgovinska razmjena Srbije i Kine u 2023. godini je premašila šest milijardi dolara, što je gotovo tri puta više nego pre šest godina.

Kina je značajna i kao investitor, a na to ukazuje činjenica da direktne strane investicije iz te zemlje u Srbiji iznose 5,54 milijarde evra.

„Kina je najznačajniji investitor u Srbiji, i investicije su do sada iznosile preko pet milijardi dolara, a vjerujem da će kineske investicije u narednim godinama premašiti brojku od 10 milijardi. Kina je drugi najvažniji trgovinski partner Srbije, iako je odnos uvoza i izvoza i dalje nije toliko povoljan po Srbiju“, naglašava Jovanović.

On naglašava i da su kineske kompanije najveći izvoznici iz Srbije u inostranstvo. Riječ je prije svega o kompanijama „Ziđin majning“, „Ziđin koper“ i „HBIS grupi“, koje su tokom 2023. godine izvezle robu vrijednosti od gotovo dve i po milijarde evra.

„Srbija je kroz saradnju sa Kinom uvećala svoj ekonomski rast i postigla je bolji raspored svojih ekonomskih interesa, koji su bili previše oslonjeni na Zapad“, naglašava Jovanović, dodajući da će uskoro na snagu stupiti sporazum o slobodnoj trgovini između dve države, što će olakšati plasman srpske robe na kinesko tržište.

Aleksandar Mitić očekuje da će sporazum o slobodnoj trgovini doprinjeti i povećanju investicija iz Kine, zato što je Srbija specifična i zbog toga što ima sporazume o slobodnoj trgovini kako sa EU, tako i sa Turskom i Rusijom.

Srbija ključni partner Kine u Evropi

Jovanović navodi da je Srbija jedan od najznačajnijih kineskih partnera u Evropi, ako ne i najznačajniji, kao i da je Srbija „izlog kineskih mogućnosti u Evropi“, zbog čega je značaj Srbije u politici Kine daleko veći od onog koji bi se mogao zaključiti na odnosu teritorije i stanovništva.

Tu je, naravno, i bliska politička saradnja, koja se oslikava i u podršci koju Kina pruža Srbiji u njenoj borbi za zaštitu svog teritorijalnog integriteta.

„Važno je i to što Kina podržava suverenitet i teritorijalni integritet Srbije, kao i da se Kina zalaže da se pitanje statusa Kosova reši u skladu sa Poveljom UN, Rezolucijom 1244 i Ustavom Srbije. S druge strane, Srbija poštuje teritorijalni integritet Kine i smatra da je Tajvan njen deo“, naglašava nekadašnji ministar spoljnih poslova SRJ.

Aleksandar Mitić ukazuje na značaj godišnjice bombardovanja kineske ambasade u Beogradu. „To je bila prekretnica u odnosima SAD i Kine, zbog toga pojedini američki stručnjaci govore od ‘postbeogradske Kine’ koja je kritičnija prema američkim intervencijama“, naglašava on.

Jovanović zaključuje da će posjeta kineskog predsednika Beogradu ojačati odnose dvije zemlje i otvoriti novu fazu još kvalitetnije ekonomske saradnje, prije svega u investicijama, ali i u trgovini, nauci, kulturi i turizmu

(RT Balkan)

Ostavite Komentar

Your email address will not be published.