Ime koje ne blijedi: Pavle Bulatović, čovjek ispred svog vremena

U kontekstu sve intenzivnijih javnih polemika o ličnostima iz nedavne prošlosti Crne Gore, ime Pavla Bulatovića ponovo se našlo u centru pažnje. Način na koji se određeni društveni akteri danas odnose prema njegovoj ostavštini ne govori samo o njima, već i o širem problemu selektivnog pamćenja i licemjerne političke korektnosti.

Ko je bio Pavle Bulatović?

Pavle Bulatović bio je ministar unutrašnjih poslova Crne Gore, a potom ministar odbrane Savezne Republike Jugoslavije. Bio je jedan od rijetkih političara tog vremena koji je, uprkos turbulentnim vremenima devedesetih, zadržao dozu profesionalizma i ljudske čestitosti koju su mu priznavali i politički protivnici. Ubijen je 2000. godine pod još uvijek nerazjašnjenim okolnostima, a njegovo ubistvo nikada nije do kraja rasvijetljeno.

Njegova smrt simbolično je zatvorila jedno poglavlje crnogorskog političkog života – ono u kojem su lojalnost državi i poštovanje prema institucijama imali veću težinu nego dnevnopolitički poeni ili oportunističke koalicije.

Sramni napadi: Motiv i kontekst

Današnje kritike upućene Pavlu Bulatoviću dolaze uglavnom iz krugova koji su aktivno učestvovali u rehabilitaciji pojedinih figura čija je politička prošlost, blago rečeno, kontroverzna. Imena poput Stipe Mesića, koji je postao počasni građanin Crne Gore uprkos izjavama koje su vrijeđale žrtve srpskog naroda i koje su nerijetko bile revizionističkog karaktera, svjedoče o dubokoj ideološkoj konfuziji u društvu.

U tom kontekstu, napadi na Pavla Bulatovića nisu rezultat argumentovane istorijske analize, već dio šire strategije političke dekonstrukcije svega što podsjeća na institucionalnu lojalnost, vojnu odgovornost i državotvornost Crne Gore u okviru nekadašnje SRJ.

Selektivna memorija

Zabrinjavajuće je što isti oni koji su spremni glorifikovati političke figure sa upitnim moralnim i istorijskim nasljeđem, nemaju nikakvih skrupula da targetiraju čovjeka koji nikada nije bio optužen ni za kakav zločin, koji je služio svojoj državi bez lične afere i čije ime i dalje izaziva poštovanje u velikom dijelu crnogorske javnosti, posebno među onima koji poznaju bezbjednosni i vojni aparat iznutra.

Selektivna memorija u javnom prostoru uvijek je bila plodno tlo za manipulaciju, ali kada preraste u institucionalizovanu politiku zaborava i poniženja – tada postaje opasna. Pogotovo kad se okrene protiv onih koji to ni po jednom kriterijumu ne zaslužuju.

Pavle Bulatović nije bio savršen – nijedan političar to nije. Ali bio je oličenje državnog službenika koji je radio u skladu sa zakonom i državnim interesima. Njegova profesionalnost, lična skromnost i lojalnost državi i institucijama predstavljaju vrijednosti koje bi i današnji političari morali da cijene, a ne da nipodaštavaju.

Napadi na Pavla Bulatovića nisu samo napadi na jednog čovjeka, već i na čitav jedan set vrijednosti koje su nekada bile temelj političkog djelovanja u Crnoj Gori. U vremenu u kojem se moralne vertikale ruše zarad sitnih političkih dobitaka, nužno je podsjetiti se onih koji su, poput Bulatovića, ostali uspravni – do samog kraja.