Od redovnog vježbanja i strogo kontrolisane ishrane do brojnih suplemenata i zdravih navika, mnogi ljudi su spremni da učine gotovo sve kako bi sebi produžili život. Ipak, novo istraživanje pokazuje da bi najveći dio odgovora na pitanje zašto neki ljudi dožive duboku starost mogao da bude zapisan upravo u našoj DNK.
Do sada su naučne studije ukazivale na to da se svega 10 do 30 odsto dugovječnosti može pripisati genetici, dok se vjerovalo da ostatak zavisi od bolesti, života u zagađenim sredinama, nesreća i loših životnih navika poput nepravilne ishrane, pušenja i fizičke neaktivnosti.
Nova studija Univerziteta u Kopenhagenu, međutim, donosi drugačiju sliku. Prema proračunima istraživača, čak oko 55 odsto razlika u životnom vijeku može se objasniti genetikom, prenosi Dejli mejl.
„Ako je životni vijek u velikoj mjeri određen genetikom, onda je mogućnost uticaja na stopu starenja ograničena, posebno kada je riječ o intervencijama koje se odnose na način života“, istakli su koautori studije Danijela Bakula i Morten Šajbje-Knudsen.
„S druge strane, ako su genetski doprinosi minimalni, teško je opravdati napore da se starenje razumije kroz genetske pristupe“, dodali su oni.
Prosječan životni vijek u Evropi značajno se produžio tokom posljednjih nekoliko vjekova, zahvaljujući napretku medicine, boljoj zdravstvenoj zaštiti i kvalitetnijim životnim uslovima.
Prema najnovijim podacima britanske Nacionalne službe za statistiku (ONS), očekivani zdravi životni vijek muškaraca pri rođenju u Engleskoj za period od 2021. do 2023. godine procjenjuje se na 61,5 godinu. Kod žena je taj pokazatelj nešto viši i iznosi 61,9 godina.
U želji da otkriju zbog čega pojedini ljudi žive znatno duže od drugih, istraživači sa Univerziteta u Kopenhagenu analizirali su dosadašnje naučne radove o blizancima.
Kako objašnjavaju, mnoge ranije studije oslanjale su se na podatke stare i po nekoliko stotina godina, iz perioda kada su zarazne bolesti bile mnogo češće, zdravstvena zaštita znatno slabija, a kvalitet prikupljenih podataka upitan.
Zbog toga su se danski naučnici usredsredili na savremenije podatke. Analiza studija blizanaca pokazala je da, kada se smanji broj smrti izazvanih spoljnim faktorima, poput nesreća ili zaraznih bolesti, uloga genetike u određivanju životnog vijeka postaje znatno izraženija.
U pratećem uvodniku istraživači ističu da njihovi nalazi imaju važne posljedice i za nauku i za društvo.
„Razjašnjenje uloge naslijeđenih genetskih varijacija u smrtnosti povezanoj sa starenjem ključno je i za biološko razumijevanje procesa starenja i za društvena očekivanja“, naveli su autori.
Naučnici smatraju da bi naredni korak trebalo da bude detaljnije proučavanje gena ljudi koji dožive izuzetno duboku starost, kako bi se utvrdilo koje genetske varijante doprinose dugovječnosti.
Cilj je da se identifikuju geni koji utiču na ključne biološke procese povezane sa starenjem, poput obnavljanja ćelija, popravljanja oštećenja DNK, funkcionisanja imunog sistema i metabolizma. Takva saznanja mogla bi da otvore vrata razvoju novih terapija koje bi omogućile da ljudi duže ostanu zdravi i vitalni.
