Zašto su izbori u Mađarskoj značajni za Srbiju i Republiku Srpsku

Piše: Vuk Kovačević

Predstojeći izbori u Mađarskoj prevazilaze okvire jedne obične nacionalne političke utakmice. Njihov značaj osjeća se širom Evrope, naročito u Srbiji i Republici Srpskoj, gdje mnogi smatraju da politički pravac Budimpešte ima širi regionalni uticaj. U tom kontekstu, pobjeda Viktora Orbana i njegove stranke Fidesz za dio javnosti predstavlja nastavak politike koja naglašava državnu suverenost, očuvanje tradicionalnih vrijednosti i pragmatičnu saradnju sa susjedima.

Tokom protekle decenije, mađarska politika pod Orbanovim vođstvom često je išla drugačijim putem u odnosu na dominantne političke tokove u zapadnoj Evropi. Dok se mnoge evropske vlade sve više oslanjaju na centralizovane odluke institucija Evropske unije, Budimpešta insistira na pravu nacionalnih država da samostalno oblikuju svoje unutrašnje politike – od ekonomije i migracija do pitanja kulture i identiteta. Upravo zbog toga Orbanovi politički saveznici i simpatizeri u regionu vide Mađarsku kao jednu od poslednjih snažnih političkih tačaka otpora modelu evropske integracije koji, po njihovom mišljenju, često zanemaruje specifičnosti manjih naroda.

Za Srbiju i Republiku Srpsku odnosi sa Mađarskom poslednjih godina dobili su dodatnu težinu. Razvijena je intenzivna politička i ekonomska saradnja – od infrastrukturnih projekata i energetike do koordinacije u regionalnim pitanjima. Budimpešta je u više navrata pokazala spremnost da razumije interese Beograda i Banjaluke unutar evropskih političkih foruma, što je doprinijelo percepciji da Mađarska djeluje kao važan partner i glas koji je spreman da sasluša stavove regiona.

Zbog toga se predstojeći izbori u Mađarskoj posmatraju i kroz prizmu kontinuiteta te politike. Za one koji podržavaju sadašnji kurs Budimpešte, pobjeda Fidesza značila bi nastavak linije koja naglašava suverenitet država, regionalnu saradnju i političku samostalnost u odnosu na dominantne centre moći u Evropi. U vremenu kada se evropski politički prostor ubrzano mijenja, ishod izbora u Mađarskoj mnogi vide kao važan signal u kom pravcu bi se mogla kretati i šira politička dinamika kontinenta.

Pobjeda Viktora Orbana i stranke Fidesz predstavljala bi početak tih promjena i u drugim evropskim državama, u kojima svakodnevno raste rejting suverenističkim strankama, čiji je glavni cilj slobodna i nezavisna Evropa, koja čuva tradicionalne vrijednosti i gradi bolju i sigurniju budućnost.

(Mišljenja i stavovi u rubrici Kolumne/Drugi pišu nisu nužno stavovi redakcije Borbe)