Šta nam govore rezultati izbora u Beranama i Ulcinju?

Piše: Vladimir Pavićević, direktor Društva za istraživanje politike i političke teorije

Jučerašnji izbori u Beranama i Ulcinju privukli su pažnju građana iz svih krajeva Crne Gore. Slično je bilo prije dva i po mjeseca kada smo imali izbore u Mojkovcu, Petnjici i na Cetinju, a jednaka zainteresovanost je prethodno postojala i za izbore u Herceg Novom i Nikšiću. Rezultati koje su političke stranke juče ostvarile u Beranama i u Ulcinju čine izbore u ove dvije opštine specifičnim zbog dvije ključne poruke koje do nas stižu kao posledica postignutih rezultata.

Izborni krah Milovog DPS-a

Prva važna poruka tiče se izbornog debakla koji je i u Beranama i u Ulcinju pretrpjela Demokratska partija socijalista Mila Đukanovića.

Već je po nešto slabijoj izlaznosti u odnosu na parlamentarne izbore prije godinu i po bilo jasno da je Milov DPS odustao od izbora u Beranama. Odmah po njihovom raspisivanju bilo je očigledno da ta stranka u Beranama nema šta da traži i da će ovi izbori prije biti prilika da predstavnici šest preostalih lista jedni s drugima razriješe određene političke razmirice, lične međusobice i dileme koje su se razvile.

Svima je, dakle, bilo jasno da će u Beranama DPS da ostane opoziciona politička formacija i to još slabija u odnosu na lokalne izbore prije četiri godine. Ono što niko nije naslutio je apsolutni krah Milovog DPS-a na izborima u ovoj opštini koji se ogleda u tome što je ta stranka prepolovila broj mandata u odnosu na prethodni saziv. Tragikomično je  i nadrealno sinoć djelovala izjava DPS-ovog funkcionera Predraga Boškovića da je lista oko DPS-a  ubjedljivi pobjednik izbora u Beranama.

Izostanak motivacije na beranskim izborima mnogima je značilo da će se Milov DPS posebno angažovati na izborima u Ulcinju. Rezultati, međutim, pokazuju da je u Ulcinju samo upotpunjen izborni debakl te stranke u ovom ciklusu lokalnih izbora. Do juče vladajuća stranka, lista DPS-a u Ulcinju je osvojila skoro dva i po puta manje glasova i mandata od liste čiji je nosilac bio kandidat Dritanove URE.

Sve to nam govori da prisustvujemo formiranju novih determinanti razvoja crnogorske politike u postđukanovićevskoj eri koje, pored ostaloga, znače da su visoki procenti glasova koje na lokalnim izborima ostvaruje DPS-a (preko 40%) sada postali prošlost. Ova činjenica bi svakoga racionalnog u toj stranci usmjerila ka osmišljavanju načina da se DPS što je moguće prije transformiše i kadrovski i doktrinarno.

Konceptu manjinske vlade potvrđen legitimitet

Uoči izbora u Beranama više puta mi se desilo da me u razgovorima o politici sagovornici upitaju za prognozu koliki će biti pad SNP-a u opštini u kojoj već dva mandata imaju predsjednika. Moj je odgovor ostajao isti – da će Jokovićev SNP imati ogromni motiv da, u uslovima ogromnih pritisaka na tu stranku zbog odluke da učestvuju u manjinskoj vladi, na jučerašnjim izborima u Beranama sačuva podršku glasača, pa i da ojača.

Upravo to se desilo. Socijalistička narodna partija Vladimira Jokovića je do juče imala šest odborničkih mandata u SO Berane, a od juče ih ima sedam. To znači da se zbog cjelokupne priče o manjinskoj vladi nije desio nikakav egzodus članova, simpatizera ili glasača SNP-a, već se suprotno kreiranoj atmosferi protiv te stranke desilo da je SNP na ovim izborima osnažio.

Ako tome dodamo izvanredan rezultat izborne liste oko Dritanove URE i Demokratske partije Fatmira Đeke u Ulcinju, svaki racionalni posmatrač aktuelnih prilika crnogorske politike može da zaključi da je postignutim rezultatima na izborima u Beranama i Ulcinju obezbijeđen puni legitimizacijski osnov koncepciji manjinske vlade Dritana Abazovića i Vladimira Jokovića.

Na tragu ovog promišljanja o izborima u Beranama i Ulcinju, logično se javlja i teza o neophodnosti zakazivanja skupštinske sjednice na kojoj bi se birao njen predsjednik i nova vlada i to što prije. Moj predlog DF-u je da razmisli i o jednoj vrsti zaokreta prema ideji manjinske vlade i da ove nove okolnosti dodatno oslabljenog DPS-a iskoristi za slanje političke poruke da je DF ta politička formacija koja je spremna da podrži manjinsku vladu i da uporedo sa tim ne dozvoli da nova vlast u Beranama bude formirana bez Jokovićevog SNP-a.

Takvim djelovanjem DF bi u okolnostima crnogorske politike koju imamo danas snažno zauzeo poziciju stabilizirajućeg političkog aktera koji svoje poteze osmišljava na dugi rok. Tako bi za period nakon sledećih izbora sebe nametnuo i kao prirodnog saveznika i ravnopravnog partnera onim političkim akterima koji će sada da formiraju manjinsku vladu.