Šolakova cenzura i pritisci: Interni izvještaji otkrivaju kako se upravlja uredništvom N1

Sve priče o navodno „slobodnoj i nezavisnoj“ televiziji N1 ruše se pred nalazima interne dokumentacije koja je procurila u javnost. Prema izvještajima sačinjenim za potrebe većinskih vlasnika Junajted Grupe, predsjednik te korporacije Dragan Šolak godinama je lično diktirao uređivačku politiku, često i uz prijetnje, dok su novinari i urednici bili izloženi direktnim nalozima izvršne direktorice Aleksandre Subotić.

Posebnu težinu imaju izvještaji poznatog novinara CNN-a Brenta Sadlera, koji je od 2014. do 2019. bio predsjednik Uredničkog odbora N1. U njegovim zapisima, dostavljenim prvo fondu KKR a potom i britanskom BC Partners, bilježi se niz slučajeva brutalnog miješanja uređivačkog vrha Junajted Grupe u rad televizije.

Sadler je upozoravao da je riječ o praksama koje grubo krše osnovne principe profesionalnog novinarstva, kao i standarde CNN-a, zvaničnog partnera N1. Uprkos tome, ništa nije preduzeto – osim što je sam Sadler otpušten u aprilu 2019. godine, i to bez isplate svih zaostalih zarada.

U dokumentaciji stoji da je Šolak prisustvovao uredničkim sastancima, da je uređivao sadržaj vijesti i verbalno napadao direktore informativnih programa. Jedan takav napad u Beogradu trajao je više od dvadeset minuta, pošto je N1 objavio tekst o njegovom poslovnom partneru.

Još ozbiljnije, direktor vijesti N1 Sarajevo Amir Zukić u povjerljivim razgovorima opisao je da je bio izložen prijetnjama, pa čak i upozorenjima da bi neposlušnost mogla ugroziti egzistenciju njegove porodice.

Subotićkina „urednička linija“

Izvršna direktorica Junajted Medije Aleksandra Subotić pojavljuje se u više primjera kao direktni kanal pritisaka. Ona je, po navodima, uređivala pitanja za intervjue, slala poruke urednicima da se obavezno prenose saopštenja Junajted Grupe i čak prijetila američkom novinaru da će pozvati obezbjeđenje kada je kritikovao angažman voditeljke u komercijalnoj reklami.

Sadlerovi izvještaji ukazuju i na otvoreni politički angažman dijela novinara N1, što je suprotno standardima CNN-a. Navodi se da su učestvovali u opozicionim protestima, davali politički obojene intervjue i publikovali integralna saopštenja sopstvene kompanije, bez kritičkog novinarskog tretmana.

Jedan od urednika iz Zagreba, Dejvid Spaić-Kovačić, upozoravao je 2018. da objavljivanje „neuređenih saopštenja“ predstavlja direktan gubitak kredibiliteta redakcije.

Tajni dilovi u regionu

Otkrića ne staju na tome. Hrvatski nedjeljnik Nacional nedavno je objavio da su se najbliži saradnici premijera Andreja Plenkovića miješali u uređivačku politiku hrvatskih medija iz sastava Junajted Grupe. Prema tim navodima, dozvola za kupovinu TV Nova u Hrvatskoj uslovljavana je ublažavanjem kritika prema vladi.

Svi izvještaji, od Sadlerovih do nalaza bivšeg urednika BBC-a Džejmsa Hardinga, završili su u fiokama. Jasna poruka, kako pokazuje dokumentacija, jeste da unutrašnje reforme u okviru N1 nijesu moguće bez potpune promjene sistema upravljanja.