Zakonom o Ustavnom sudu Crne Gore propisana je obaveza Ustavnog suda da o ispunjavanju uslova za starosnu penziju sudije Ustavnog suda, obavijesti predlagača koji je istog sudiju predložio, šest mjeseci prije isupnjavanja uslova za ostvarivanje prava na starosnu penziju (član 7 stav 2), radi predlaganja novog sudije.
Ovo je saopštio šef poslaničkog kluba Demokrata Boris Bogdanović a obrazlažući sve događaje od prethodnih dana i nemile scene koje smo mogli vidjeti u Skupštini Crne Gore.
„Ustavni sud Crne Gore na XV sjednici održanoj dana 27. juna 2024. godine, na predlog predsjednice Ustavnog suda, kao posebnu tačku dnevnog reda razmatrao je – utvrđivanje ispunjenosti uslova za odlazak sudije u starosnu penziju. U okviru ove tačke dnevnog reda, sudije Ustavnog suda odlučivale su o utvrđivanju ispunjenosti uslova za prestanak funkcije sudije Dragane Đuranović, koja će u decembru 2024. godine, navaršiti 65 godina života i time ispuniti uslov za ostvarivanje prava na starosnu penziju iz člana 17 stav 1 Zakona o PIO, kao i da li su ispunjeni uslovi da se predlagač – Skupština Crne Gore, u skladu sa obavezom iz člana 7 stav 2 Zakona o Ustavnom sudu Crne Gore o tome obavijesti. Sudija Budmir Šćepanović sa navršenih 65 godina života i sudija Desnaka Lopičić sa navršenih 40 godina staža osiguranja ispunjavali su uslove za starosnu penziju (član 17 stav 1 Zakona o PIO, odnosno član 17 stav 2 Zakona o PIO)“, kazao je on.
Bogdanović dodaje da se nakon iznesenih mišljenja svih sudija glasalo o datom predlogu predsjednice Ustavnog suda o utvrđivanju uslova za odlazak sudije Dragane Đuranović u penziju.
„Glasanjem (4:2) predlog nije dobio potrebnu većinu. Većina sudija smatrala je da se na uslove za prestanak sudijske funkcije primjenjuju odredbe Zakona o radu, a ne Zakona o PIO.
Kako su prilikom odlučivanja četvoro od šest sudija izrazili stav da nijesu ispunjeni uslovi za obavještavanje predlagača- Skupštinu Crne Gore, jer nisu nastupili, po Zakonu o radu, uslovi za starosnu penziju, te je većinom glasova utvrđeno da Ustavni sud neće obavještavati predlagača u skladu sa članom 7 Zakona o Ustavnom sudu. Na sajtu Ustavnog suda objvaljeno je saopštenje da je Ustavni sud, odlučio većinom glasova (4:2) da nijesu ispunjeni uslovi za obavještenje predlagača o ispunjenosti uslova za sticanje straosne penzije sudija Ustavnog suda, zbog većinskog stava o primjeni Zakona o radu, a ne Zakona o PIO“, saopštio je Bogdanović.
Dana 10. septembra 2024. godine predsjednica Ustavanog odbora, poslanica Jelena Božović obratila se zatjevom predsjednici Ustavnog suda da Odboru dostavi podatke o datumu rođenja, radnom stažu i stažu osiguranja za sve sudije Ustavnog suda. Tražene podatke sudija Ustavnog suda, predsjednica Ustavnog suda, dostavila je Ustavnom odboru dana 11. decembra 2024. godine.
Na predlog Ustavnog odbora, dodaje on, u svemu saglasno članu 154 Ustava Crne Gore i člana 17 stav 2 Zakona o PIO Skupština Crne Gore konstatovala prestanak funkcije sudiji Ustavnog suda Dragani Đuranović, dana 17. decembra 2024. godine, zbog ispunjenja uslova za starosnu penziju.
Iz svega navedenog jasno poizilazi:
1. Da, saglasno članu 154 stav 1 Ustava Crne Gore predsjedniku i sudiji Ustavnog suda prestaje funkcija prije isteka vremena na koji je izabran, između ostalog i kada ispuni uslove za starosnu penziju;
2. Da, saglasno članu 154 stav 3 Ustava Crne Gore nastupanje razloga za prestanak funkcije ili razrješenje utvrđuje Ustavni sud na sjednici i o tome obavještava Skupštinu;
3. Da će, saglasno članu 7 stav 2 Zakona o Ustavnom sudu, Ustavni sud o ispunjenju uslova za starosnu penziju sudije Ustavnog suda obavijestiti predlagača koji je tog sudiju predložio, šest mjeseci prije ispunjenja uslova za ostvarivanje prava na starosnu penziju;
4. Da je Zakonom o PIO između ostalog propisano: Da osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 65 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja (član 17 stav 1); Da osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 40 godina staža osiguranja i 61 godinu života (član 17 stav 2), kao i da osiguranik stiče pravo na starosnu penziju kad navrši 40 godina staža osiguranja koji se računa u efektivnom trajanju, bez obzira na godine života (član 17 stav 3).
5. Da je predsjednica Ustavnog suda Crne Gore u skladu sa ustavnim, zakonskim i obavezama utvrđenim Poslovnikom Ustavnog suda za dan 27. jun 2024. godine sazvala sjednicu Ustavnog suda Crne Gore sa tačkom dnevnog reda – utvrđivanje ispunjenosti uslova za odlazak sudije u starosnu penziju.
6. Da je Ustavni sud, većinom glasova (4:2) odlučio da nisu ispunjeni uslovi za obavještenje predlagača o ispunjenosti uslova za sticanje starosne penzije sudija Ustavnog suda, zbog većinskog stava o primjeni Zakona o radu a ne Zakona o PIO, pri čemu je čak troje sudija imalo sopstveni interes da im funkcija sudije prestane po sili Zakona o radu – do navršene 66. godine života.
7. Da, odredbom člana 154 stav 1 Ustava Crne Gore nije propisan obavezni odlazak sudije u starosnu penziju, već prestanak sudijske funkcije sudiji koji ispuni uslove za ostvarivanje prava na starosnu penziju (koji uslovi se cijene u smilsu odredbi Zakona o PIO, kao specijalnom zakonu a ne u smislu odredbi Zakona o radu;
8. Da ne može biti sporno, da su sudije Ustavnog suda Budimir Šćepanović, Dragana Đuranović i Desanka Lopičić u skladu sa jednom od gore navednih odredbi člana 17 Zakona o PIO stekli uslove za ostvarivanje prava na straosnu penziju, po kom osnovu im po sili Ustava, prestaje funkcija sudije;
9. Da između ostalog, odredbama člana 8 stav 1 Zakona o PIO propisano da se prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja stiču, ostvaruju i koriste samo pod uslovima i na način utvrđen ovim zakonom i ne mogu se regulisati drugim propisima.
