Piše: Marko Kentera nekadašnji sekretar za privredu i finansije i direktor JU Grad teatar i TV Budva
Danas su građani svijeta žrtve okolnosti da politički modeli vremenom postaju sistem.
Na Balkanu su oni pak statisti u tragikomediji u kojoj su takvi modeli postali bolest.
Jedan od takvih, domaćih, koji preko tri decenije tiho razara institucije i tržište rada u Crnoj Gori, a posebno u Budvi, jeste pojava koju bismo mogli nazvati jednostavnim i jasnim
imenom – Jaslokratija.
Jaslokratija je do ekstrema dovedena politička praksa u kojoj se lokalna uprava tretira kao stranački plijen, a radno mjesto u Opštini kao nagrada za političku lojalnost.
Taj model nije nov. NJega je godinama usavršavao DPS, dovodeći do perfekcije metod prebacivanja radnika iz prodavnica, butika, kioska i raznih privatnih poslova u opštinske kancelarije.
Po pravilu u vrijeme izbornih kampanja.
Danas, međutim, ono što je nekada bila praksa jedne stranke, i što je bila bolest u nastajanju ali ne ona koja ima kancerogeni karakter, danas je preraslo u zarazni politički obrazac terminalnog karaktera.
Upravo tu dolazimo do apsurda jer se isti mehanizam, koji je godinama kritikovan od strane srpskih partija, sada u Budvi nastavlja pod novim političkim zastavama, a najviše kroz strukture novog, vladajućeg i na papiru prosrpskog pokreta.
Posledice su očigledne, duboke i pogubne!
Opštinska administracija se pretvara u skladište loših „kadrova“.
Gomilaju se radnici bez iskustva u javnoj upravi, bez znanja o funkcionisanju institucija, bez ikakve profesionalne motivacije.
Ljudi su u sistemu zato što pripadaju određenoj političkoj grupi a ne zato što posjeduju znanje ili sposobnost da rade u javnom interesu.
Tako se stvara administracija koja ne radi, ili radi minimalno, jer je njena primarna funkcija politička a ne javna.
Bahatost nasuprot ljubaznosti, neznanje nasuprot sposobnosti i obrazovanju.
Vrijeme kupljenodiplomaša.
Problem se tu ne završava.
Dok se opštinske kancelarije pune stranačkim kadrovima, privatni sektor ostaje pogubno prazan.
Budvanski butici, prodavnice, hoteli i ugostiteljski objekti već godinama vape za dobrom radnom snagom. Poslodavci traže radnike, ali radnika nema jer su mnogi od njih završili u državnoj upravi, javnim preduzećima ili opštinskim službama, gdje ih je politika prebacila kao dio izborne infrastrukture.
Tako nastaje dvostruka, pa i trostruka, nenadoknadiva šteta.
Opština postaje nefunkcionalna jer je prepuna nestručnih kadrova.
Privreda pati jer nema radne snage. Građani plaćaju punu cijenu kroz neefikasnu administraciju i usporen ekonomski život.
Budva (naš) grad koji treba da živi od turizma, rada i preduzetništva, postala je i jeste već duže vrijeme frankenštajnska laboratorija stranačkog zapošljavanja.
Gubitnici su naravno građani dok se privremeno okorišćavaju samo pojedine političke strukture koje na taj način grade kratkoročnu izbornu mašineriju, a sudbina grada ih ni ne interesuje.
Sve ovo me podsjetilo na jednu stvarnu situaciju koja se desila mom prijatelju, profesoru fakulteta, koji je renovirao kuću u Reževićima, nakon što je par mjeseci prije toga „pokupio“ svoju diplomu sa postdoktorskih studija.
Priča je vrlo slična onoj anegdoti o profesoru koji je, u nemogućnosti da nađe dovoljan broj radnika za rekonstrukciju stana, sam nosio džakove cementa.
Na gradskom trgu sreli su ga majka i dijete.
Majka je, onako ispod glasa, upozorila svog sina da mora da uči inače će završiti kao taj čovjek koji nosi džakove – profesor na fakultetu.
Nestašica radne snage i okolnost da su zavladali kupljenodiplomaši dovela nas je u situaciju da sve nevjerovatne anegdote postanu stvarnost.
Jaslokratija nije politika razvoja, nije socijalna politika i nije briga o građanima.
Jaslokratija je najgrublja zloupotreba države i povjerenja koje su vladajućim strankama udijelili građani Budve.
(Mišljenja i stavovi u rubrici Kolumne/Drugi pišu nisu nužno stavovi redakcije Borbe)
