Iako obuhvata 52,9 odsto teritorije Crne Gore, preduzeća iz sjeverne regije učestvuju sa svega 6,36 odsto u ukupnim poslovnim prihodima države, pokazuju rezultati analize poslovanja preduzeća u tom dijelu države za period od 2021. do 2025. godine, koju je predstavio osnivač i izvršni direktor kompanije BI Consulting i glavni analitičar inicijative Top Business Montenegro (TBM) Ratko Nikolić.
On je na prvom regionalnom izdanju platforme TBM Business Talks u Bijelom Polju kazao da podaci potvrđuju da ekonomski jaz između sjevera i ostatka države nije smanjen, uprkos rastu poslovne aktivnosti u posljednjih pet godina.
Ekonomski pokazatelji ispod udjela u broju stanovnika
– Na sjeveru živi svega 23,8 odsto stanovništva Crne Gore, ali su ekonomski pokazatelji znatno ispod i tog udjela. Učešće sjeverne regije u broju predatih finansijskih izvještaja palo je sa 11,79 odsto u 2021. na 10,93 odsto u 2025. godini, dok je udio u ukupnom broju zaposlenih smanjen sa 10,67 na 9,55 odsto – saopštio je Nikolić.
Istovremeno, udio u poslovnim prihodima opao je sa 6,74 na 6,36 odsto, a u neto rezultatu sa 24,31 na 5,98 odsto.
– Ovdje imamo jednu devijaciju iz 2021. godine. Naime, tada je skoro 25 odsto neto profita ostvareno u sjevernim opštinama. Sjetimo se, to je bila prva postkovid godina i znamo da turizam još nije bio oporavio, dok su se kao najotpornije grane privrede pokazale upravo proizvodnja hrane i energetika koje su zastupljene na sjeveru, posebno u Bijelom Polju i Pljevljima. Ovaj podatak može biti značajan za buduće planove i razvoj sjevernih opština – konstatovao je Nikolić.
Unutrašnja centralizacija privrede sjevera
Analiza je pokazala i izraženu unutrašnju centralizaciju privrede sjevera. Gotovo 30 odsto svih registrovanih preduzeća nalazi se u Bijelom Polju, dok zajedno sa Beranama, Rožajama i Pljevljima čini gotovo 90 odsto ukupne privredne aktivnosti regije. Preostalih devet opština okuplja tek oko 11 odsto registrovanih preduzeća.
– Prema podacima za 2025. godinu, na sjeveru je registrovano ukupno 9.242 preduzeća. Od toga je u Bijelom Polju 2.814 preduzeća, Beranama 1.569, Rožajama 1.388 i Pljevljima 1.306 firmi – kazao je Nikolić.
On je istakao i da gotovo dvije trećine registrovanih preduzeća ne predaje finansijske izvještaje.
– Tokom prošle godine predato je ukupno 3.578 finansijskih izvještaja, od čega 1.297 u Bijelom Polju – naveo je Nikolić.
Struktura zaposlenosti i prihoda
I broj zaposlenih potvrđuje dominaciju četiri opštine na sjeveru. U sjevernoj regiji je 2025. godine bio zaposlen 16.801 radnik, od čega 5.312 u Bijelom Polju, 3.807 u Pljevljima, 3.018 u Beranama i 1.571 u Rožajama. Slijedi Kolašin sa 906 zaposlenih, dok najmanje zaposlenih imaju Šavnik (122), Petnjica (117) i Gusinje (40 radnika).
– Rožaje u ovom slučaju zaostaje za Bijelim Poljem, Pljevljima, Beranama jer u tom gradu dominiraju mikropreduzeća sa prosječno manje od 2 zaposlena – pojasnio je Nikolić.
Ukupni poslovni prihodi preduzeća sa sjevera u 2025. godini iznosili su 1,071 milijardu eura. Najveći prihod ostvarilo je Bijelo Polje – gotovo 400 miliona eura, zatim Pljevlja 223,4 miliona, Berane 170,8 miliona i Rožaje sa 106,8 miliona eura. Na drugom kraju liste nalazi se Gusinje sa svega 2,23 miliona eura poslovnih prihoda.
– Slična struktura zabilježena je i kod neto rezultata. Ukupan profit preduzeća iznosio je 52,32 miliona eura, pri čemu su najveći doprinos ostvarili Berane sa 20,6 miliona i Bijelo Polje sa 18,9 miliona eura. Kolašin i Petnjica poslovali su sa gubitkom od 1,36 miliona, odnosno 37,3 hiljade eura – saopštio je Nikolić.
Rast poslovne aktivnosti, ali uz manji tempo od državnog prosjeka
Iako ukupni pokazatelji ukazuju na zaostajanje za ostatkom države, petogodišnji trendovi pokazuju rast poslovne aktivnosti u gotovo svim segmentima. Međutim, pošto je taj rast manji od rasta na nivou države, za rezultat imamo da je procentualno učešće sjeverne regije u padu, i to po svim posmatranim segmentima.
– Broj registrovanih preduzeća povećan je sa 7.654 u 2021. na 9.242 u 2025. godini, broj zaposlenih sa 15.050 na 16.801, dok su poslovni prihodi porasli sa skoro 671,6 miliona na više od milijardu eura. Istovremeno je kumulativni neto rezultat povećan sa 17,45 na 52,32 miliona eura – zaključio je Nikolić.
