Advokatska komora reagovala zbog pretresanja Vukmira: Suzana Mugoša se oglušila o zakon

Advokatska komora Crne Gore reagovala je na pretresanje advokatske kancelarije Đorđija Vukmira zatraživši odgovornost za, kako tvrde, nezakonito postupanje nadležnih organa. Reagovanje prenosimo integralno:

S obzirom na inicijativu advokata Đorđija Vukmira iz Podgorice, kojom od Advokatske komore Crne Gore, kao njen član, zahtijeva zaštitu od nezakonitog postupanja državnih organa, obraćamo vam se sa zahtjevom za pokretanje postupaka iz vaših nadležnosti protiv odgovornih lica za ozbiljno kršenje domaćih propisa i svih relevantnih međunarodnih standarda, a povodom događaja u kojem je došlo do pretresanja advokatske kancelarije advokata Đorđija Vukmira.

Naime, dana 25. 11. 2025. godine u 12.55 sati, sudija za istragu Višeg suda u Podgorici, Suzana Mugoša, donijela je Naredbu za pretres oznake Kri.br. 585/25, kojom je određeno da se ima izvršiti pretres lica Đorđija Vukmira, te stana i drugih prostorija koje on koristi, kao i prostorija njegove advokatske kancelarije na adresi Ulice slobode br. 60/IV u Podgorici.

Iz ove naredbe proizilazi da se Više državno tužilaštvo obratilo sa zahtjevom za izdavanje naredbe istog dana. Međutim, nakon više pokušaja nije dozvoljen uvid u spise ni kod Višeg suda u Podgorici, ni u Višem državnom tužilaštvu, kako bismo se upoznali sa sadržinom zahtjeva Višeg državnog tužilaštva Ktr.br. 1130/25 od 25. 11. 2025. godine, te kako bismo uopšte bili u mogućnosti da provjerimo opravdanost traženja ovakve mjere.

Iz naredbe o pretresu Kri.br. 585/25 Višeg suda u Podgorici nije moguće utvrditi osnovanost zahtjeva Višeg državnog tužilaštva za pretres advokatske kancelarije, jer ni sama naredba ne sadrži razloge u tom smislu niti dokaze koji bi opravdali ovako grub udar na nezavisnost advokatske profesije.

Pretresanje advokatske kancelarije je s razlogom posebno regulisano i nije slučajno određeno da se prije pristupanja pretresu mora obavijestiti predsjednik Advokatske komore, koji određuje predstavnike koji moraju prisustvovati pretresu, shodno članu 23 stav 5 Zakona o advokaturi. To u konkretnom slučaju nije urađeno, zbog čega tražimo od svih nadležnih organa da u okviru svojih nadležnosti pokrenu postupke protiv odgovornih lica u cjelokupnom lancu postupanja.

Prije svega, Više državno tužilaštvo nije smjelo tražiti pretres advokatske kancelarije bez postojanja određenog stepena sumnje da upravo u odnosu na tog advokata postoji dovoljno dokaza koji upućuju na osnov sumnje da je počinio neko od krivičnih djela iz nadležnosti tog tužilaštva. U usmenom razgovoru postupajuća tužiteljka Višeg državnog tužilaštva, Tanja Božović, saopštila je kolegi Đorđiju Vukmiru da on nije bio osumnjičeni, već da su joj bili potrebni podaci iz određenog njegovog predmeta, što smatramo naročito skandaloznim i tražimo da se hitno ispitaju ovi navodi.

Takođe mu je saopštila da mu ne može odobriti kopiju zahtjeva za pretres njegove advokatske kancelarije jer se spis predmeta nalazi „u policiji“, što je još jedan nevjerovatan navod u odnosu na koji posebno treba pokrenuti postupke, u pravcu utvrđivanja okolnosti pod kojima je došlo do toga da se kompletni tužilački spisi nalaze kod službenika Uprave policije, a ne u nadležnom tužilaštvu.

Advokat Đorđije Vukmir podnio je krivičnu prijavu, koju dostavljamo u prilogu ovog dopisa. Obraćanje Advokatskoj komori, kao i krivičnu prijavu, dostavio je nakon nekoliko dana, smatrajući da će Više državno tužilaštvo i sud biti brži u postupanju po njegovom zahtjevu, što se do danas nije dogodilo.

Smatramo da je sudija za istragu Višeg suda u Podgorici imala obavezu da zahtijeva od VDT-a da dostavi dovoljno dokaza i razloga na osnovu kojih bi bio opravdan zahtjev za pretres advokatske kancelarije, a ne da na zahtjev koji je očigledno bio nepotpun i nezakonit odgovori izdavanjem naredbe koja ne sadrži nikakvo obrazloženje.

Imajući u vidu sadržinu usmenog obrazloženja postupajuće tužiteljke, te nepostojanje obrazloženja u samoj naredbi, jasno je da je postupanje Višeg državnog tužilaštva i Višeg suda bilo usmjereno kao udar na nezavisnost advokatske profesije i konkretnog advokata, sa ciljem njegovog zastrašivanja i vjerovatno odvraćanja od odbrane u konkretnom predmetu, a ne u cilju utvrđivanja istine povodom bilo kog događaja.

Nakon toga, imajući u vidu da je izvršenje nezakonite naredbe o pretresu povjereno službenicima Uprave policije, i pored izričitog navoda da pretresu moraju prisustvovati predstavnici Advokatske komore, službenici nisu obavijestili Advokatsku komoru Crne Gore niti njenog predsjednika o preduzimanju ove radnje. Zbog toga se obraćamo i ministru unutrašnjih poslova i direktoru Uprave policije da preduzmu mjere iz svoje nadležnosti.

Dakle, imajući u vidu da je u konkretnom slučaju nesporno postupljeno suprotno članu 23 Zakona o advokaturi, smatramo ovaj zahtjev za pokretanje adekvatnih postupaka pred svim nadležnim organima i nužnim i hitnim.

Podsjećamo sve naslovljene da advokat ima važnu ulogu u svakom demokratskom društvu, imajući u vidu da mu je dužnost da zastupa i brani lica kojima je to potrebno i nužno, i da upravo zbog takve svoje uloge uživa poseban status i zaštitu koju mu garantuje i Evropska konvencija o ljudskim pravima i bogata praksa Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu. Upravo ovaj poseban status daje mu za pravo da bude dodatno zaštićen, naročito u smislu zaštite povjerljivosti njegove komunikacije sa klijentima koje zastupa. Pretresom koji je izvršen na naprijed opisan način došlo je do kršenja ovih garancija koje pogađaju ne samo našeg kolegu, već i sve njegove klijente čiji su se predmeti nalazili u kancelariji ili se nalaze u elektronskim uređajima koji su od njega oduzeti.

Da bi se jedan pretres advokatske kancelarije smatrao opravdanim i sprovedenim u skladu sa zakonom i relevantnim međunarodnim standardima, mora da bude ispunjeno više uslova, a prije svega princip proporcionalnosti — to jest da je mjera koja se preduzima proporcionalna riziku i osnovanoj sumnji koja u tom trenutku postoji protiv određenog advokata. Dalje, potrebno je da postoji ozbiljna sumnja u pogledu konkretnog advokata da je upravo on izvršilac krivičnog djela koje takođe samo po sebi mora biti ozbiljno. Ni ovaj uslov nije ispunjen, jer je postupajuća tužiteljka saopštila da kolega nije osumnjičen u konkretnom predmetu niti je u Naredbi Višeg suda isti prepoznat kao osumnjičeni.

Dalje, uslovi pod kojima je došlo do izdavanja Naredbe suda o pretresu advokatske kancelarije moraju biti posebno uzeti u obzir, a naročito se cijeni kvalitet dokaza na osnovu kojih se uopšte traži pretres advokatske kancelarije. U konkretnom slučaju nesporno je da takvi dokazi nisu postojali u trenutku izdavanja predmetne Naredbe o pretresu, niti su isti obrazloženi kao osnov za donošenje ovakve naredbe.

Ono što je posebno važno jeste i da se odredi obim radnje pretresanja, imajući u vidu specifičnost advokatske profesije i obavezu čuvanja povjerljivosti odnosa advokata i njegovih klijenata iz konkretnog i drugih predmeta. Međutim, ni u ovom smislu sud nije odredio obim pretresanja, niti je tužilac konkretizovao predmet interesovanja, čime je takođe došlo do povrede zakona i međunarodnih standarda zaštite advokatske profesije i trećih lica koje advokati zastupaju i čiji se predmeti nalaze u advokatskoj kancelariji.

I u konačnom, nijesu preduzete mjere koje su sva postupajuća lica bila dužna da preduzmu u cilju zaštite profesije i ugleda advokata čija je kancelarija konkretno bila pretresena. Podaci o preduzetim radnjama su proslijeđeni medijima, što je ozbiljno ugrozilo ugled advokata prema kojem je radnja bila preduzeta, a za kojeg se ispostavilo da uopšte nije osumnjičen u predmetu. Smatramo da i to mora biti predmet utvrđivanja posebne odgovornosti — kako je do toga došlo.

Podsjećamo sve naslovljene da je svaka sumnja u advokatsku profesiju povezana sa obrascem pogrešnog poistovjećivanja advokata sa njihovim klijentima, a što smatramo da je u konkretnom slučaju bio osnov za preduzimanje radnji prema našem kolegi, suprotno svim međunarodnim standardima, naročito članu 18 Osnovnih načela Ujedinjenih nacija o ulozi advokata, koji izričito kaže da se advokat ne smije poistovjećivati sa klijentom samo zbog obavljanja svoje profesionalne uloge.

Ovakvim postupanjem, te naknadnim saopštenjima u medijima i svim tekstovima koji su objavljivani danima, direktno je postupljeno suprotno i preporuci specijalne izvjestiteljke Ujedinjenih nacija iz poslednjeg izvještaja o nezavisnosti sudija i advokata, gdje Margaret Satervajt vrlo jasno kaže: „Vlada Crne Gore mora obezbijediti uslove da advokati mogu da obavljaju svoju djelatnost bez miješanja i zastrašivanja, te da predstavnici Vlade i izabrani funkcioneri treba da se uzdrže od davanja izjava ili da na drugi način povezuju advokate sa njihovim klijentima.“

Dakle, krajnje je neprihvatljivo bilo postupanje svih nadležnih lica u konkretnom slučaju, i smatramo da je zaista vrijeme da se svi koji su postupali u ovom predmetu pozovu na odgovornost kako se slične situacije ne bi ponavljale i kako bismo makar pokušali da sačuvamo vladavinu prava na kojoj bi naše društvo moralo da počiva.

Vezano uz sve naprijed navedeno, pozivamo vas na hitnu reakciju — naravno, uz prethodnu provjeru i utvrđivanje svih relevantnih činjenica — sa zahtjevom imperativne prirode da se sankcionišu odgovorni zbog nezakonitog postupanja, jer se očigledno ne radi o nečijem propustu uslijed nemara, već o postupanju profesionalaca kojima je itekako poznata procedura, koja je normirana zakonima i koja je obavezujuća za sve koji su postupali u ovom slučaju. Utvrđivanje odgovornosti je neophodno i u cilju prevencije, kako do ovakvih dešavanja, koja nikako ne možemo nazvati propustima, ubuduće ne bi dolazilo.