Piše: kardinal Gerhard Müller, bivši šef Dikasterija za Nauk Vere (Inkvizicija), sada sudija Apostolske Signature (Vrhovni Sud Katoličke Crkve)
Prevod: Mirko Vuletić
Prevod: Mirko Vuletić
Vaskolika Crkva zahvaljuje papi Lavu XIV za njegovu hristocentričnu proklamaciju, u kojoj, kao naslednik Petrov, ujedinjuje sve episkope i vernike u ispovedanju Hrista, Sina Boga Živoga (Mt 16,16).
Najvecu opasnost za novu evangelizaciju na Zapadu, posebno u Nemačkoj, vidim u ponovnom oživljavanju doktrine Dvostruke Istine. Ona je gnostičkog porekla. Sveti Irinej Lionski je vec prepoznao kao suprotnu katoličkoj hermeneutici. Jedinstvo i punota Otkrovenja prisutni su u Crkvi kroz Sveto pismo, apostolsko predanje i Učiteljstvo episkopa, posebno u Rimokatoličkoj crkvi.
U svojoj Dogmatskoj Konstituciji o Božanskom Otkrovenju „Dei verbum“ 1-10, Drugi Vatikanski Sabor je, u tom smislu, naglasio natprirodnu prirodu vere i sakramentalnost Crkve nasuprot imanentizaciji vere i sekularizaciji Crkve, kako protiv racionalizma prosvetiteljstva sa njegovim svođenjem hrišcanstva na prirodni moral (Kant), tako i protiv iracionalizma romantizma sa njegovim izobličavanjem racionalne vere u mistični sentimentalizam (Rousseau).
Pa je stoga, popularno rečeno, religija jelte stvar individualnog i kolektivnog osecanja, i stoga su sve istorijske religije samo njihov kulturno uslovljeni izraz, a nijedna religija nema isključivo pravo na istinu, čak i ako Crkva sebe shvata kao božanski postavljenog učitelja Otkrovenja datog jednom za svagda u Hristu, znači kao tajnu spasenja u Hristu.
U svom poslednjem vecem delu, „An Essay in Aid of a Grammar of Assent“, novi crkveni otac John Henry Newman je, nakon naturalizma prosvetiteljstva, katoličkoj hermeneutici dao savremeni oblik.
Doktrina Dvostruke Istine sada se prikriva u sloganu promene paradigme. Što može biti validno za formiranje teorija u prirodnim naukama. Za teologiju, koja se zasniva na punoti istine i blagodati u Hristu, to je promašaj. To nije kao kod Nietzschea, koji istinu čini zavisnom od perspektive, ili kao kod Heidegger, koji istinu smisla čini zavisnom od njegovog otkrovenja u datoj epohi. Istina, tako, kod njega biva uslovljena vremenom.
Hristos, međutim, u Svojoj Ličnosti jeste Istina u punoti vremena. On ujedinjuje sve epohe spasenja, crkve i dogmatske istorije u jedinstvu crkvene svesti vere u njenoj prošlosti, sadašnjosti i buducnosti. Snagom Svoje preuzete ljudske prirode, Sin Božiji posreduje svakog vernika i celu Crkvu u direktnu zajednicu sa Jednim i Istinitim Bogom, koji, u božanstvu i čovečanstvu Svog Sina, obuhvata sva vremena.
Destruktivna posledica doktrine Dvostruke Istine je zahtev da pastirska briga mora imati prednost nad otkrivenim istinama vere i morala. Ono što je dogmatski istinito može biti pastirski lažno i obrnuto. Na primer, dok je brak muškarca i žene utemeljen u Logosu Tvorca i Iskupitelja, u kome je sve postalo, homoseksualni parovi ipak mogu biti uljuljkani u iluziju, iz pastirskih razloga – to jest, radi svoje subjektivne udobnosti – da je njihov objektivno grešni odnos ipak blagosloven od Boga.
Da navedemo još jedan primer: S jedne strane, ne može se, sa Drugim Vatikanskim Saborom, ispovedati hijerarhijsko-sakramentalno ustrojstvo Crkve kao objavljena istina (Lumen gentium 18-29), a istovremeno transformisati Sinod Episkopa u simpozijum učesnika iz svih redova Crkve, čije stavove onda – suprotno svakoj kolegijalnosti među episkopima – Papa, kao da je to apsolutistički princ, obdaruje autoritetom regularnog Učiteljstva, iako je reagularno Učiteljstvo zamišljeno kao redovno proglašavanje objavljenih istina od strane episkopa i Pape.
Preciznije: da za Božic propovedaju o rođenju Hristovom i Ovaplocenju Sina Božjeg, a ne o svojim privatnim idejama o politici.
Ni Crkva u Nemačkoj ne može istovremeno sebe nazivati katoličkom a onda, sa Sinodalnim Savetom, kao od ljudi imenovanom telom za donošenje odluka, potkopavati učiteljski autoritet i jurisdikciju episkopa po božanskom zakonu (iuris divini) i dozvoliti da se pastirska služba episkopa apsorbuje u crkveni parlament anglikanskog tipa.
Stoga da preciziramo: ne može se razdvojiti Hrista kao Učitelja Istine i Hrista kao Dobrog Pastira na neo-nestorijanski način, jer je On jedna te ista božanska Ličnost koja uči božanskoj Istini i daruje božanski život blagodati, obracenja i obnove u Svetom Duhu svojim učenicima.
Moramo prevazici dualističku suprotnost između dogme i pastirske brige, između istine i života. Moramo čuvati svoje razmišljanje i sud od ideoloških kategorija koje dele jedno i nedelivo Telo Hristovo koje je Crkva, na tradicionaliste i progresivce, konzervativce i liberale.
Apostolsko predanje prepoznaje u Crkvi, uz pomoc Svetog Duha, napredak u razumevanju jednom za svagda datog Otkrovenja, posebno kroz propovedanje onih koji su, preuzimajuci episkopsku službu, primili sigurnu harizmu istine (up. Dei verbum 8). I samo u jednom i istom Hristu otkriva se puna dubina istine o Bogu i spasenju čoveka, jer je On „istovremeno — u Svojoj čovečnosti — posrednik i — u Svojoj božanstvenosti — punota celog Otkrovenja“ (Dei verbum 2).
(Mišljenja i stavovi u rubrici Kolumne/Drugi pišu nisu nužno stavovi redakcije Borbe)
