Za milionsku štetu odgovornost na rate: Kazna tužiocu Čađenoviću poruka da se zataškavanje visoke korupcije isplati

Slučaj „Telekom“, koji se godinama u javnosti pominje kao jedan od najsimptomatičnijih primjera sumnji u visoku korupciju u Crnoj Gori, ponovo otvara pitanje stvarne odgovornosti u tužilačkom sistemu i odnosa države prema propustima koji imaju potencijalno višemilionske posljedice po javni interes. Posebno zabrinjava činjenica da je riječ o predmetu koji je dugo važio za test sposobnosti institucija da procesuiraju politički osjetljive slučajeve, a koji je na kraju ostao bez sudskog epiloga u Crnoj Gori, što dodatno jača percepciju selektivne pravde.

Prema dostupnim informacijama, u dijelu stručne i političke javnosti zastarijevanje ovog predmeta ocijenjeno je kao ozbiljan institucionalni poraz, imajući u vidu da se radi o aferi koja se vezuje za navode o korupciji u vrhu bivše vlasti i njihovim poslovnim i porodičnim vezama. Upravo zato dodatnu težinu dobija činjenica da je specijalni tužilac Saša Čađenović disciplinski sankcionisan mjerom smanjenja plate za 40 odsto u trajanju od šest mjeseci, uz zabranu napredovanja u službi u periodu od dvije godine, što dio javnosti doživljava kao kaznu koja ne prati ozbiljnost posljedica koje se vezuju za ishod samog predmeta.

Kaznu će na rate isplatiti, dvije godine neće moći da napreduje u službi

Tužilački savjet je kroz disciplinski postupak naveo da je riječ o kazni za teži disciplinski prekršaj, što je dodatno otvorilo pitanje proporcionalnosti i unutrašnje logike disciplinskog sistema. Upravo se zato u javnosti postavlja pitanje šta uopšte znači lakši disciplinski prekršaj ako i za teži izostaje stroža i vidljivija odgovornost u slučajevima koji imaju ovakvu težinu.

Kritičari ovakvog epiloga smatraju da je riječ o nesrazmjerno blagoj reakciji sistema na slučaj koji je, prema dugogodišnjoj javnoj percepciji, rezultirao time da jedan od najosjetljivijih predmeta u vezi sa mogućim zloupotrebama u vrhu vlasti faktički završi zastarom. U tom kontekstu se postavlja pitanje da li se institucionalna odgovornost uopšte suštinski utvrđuje kada propusti u radu tužilaštva mogu dovesti do trajnog gubitka mogućnosti krivičnog gonjenja u predmetima od najvećeg javnog značaja.

Ovakav razvoj događaja dodatno produbljuje nepovjerenje građana u pravosudni sistem, naročito kada se uporedi sa praksom u kojoj se za relativno manje prekršaje građani suočavaju sa brzim i strogim sankcijama, dok se u slučajevima institucionalnih propusta sa dalekosežnim posljedicama odgovornost često svodi na disciplinske mjere koje javnost doživljava kao formalne.

Medojević i MANS upozoravali na vrijeme

U tom kontekstu, Nebojša Medojević je u svojim javnim istupima poručivao, u suštini, da je „Telekom“ primjer selektivne pravde i nefunkcionalnosti tužilaštva, uz tvrdnju da ovakvi ishodi pokazuju kako sistem nije sposoban ili nije voljan da procesuira visoku korupciju bez obzira na težinu navoda.

Slično tome, Dejan Milovac iz MANS-a je u javnosti isticao da „Telekom“ treba posmatrati kao simbol neprocesuirane korupcije, uz poruku da izostanak sudskog epiloga i institucionalne odgovornosti u ovakvim predmetima direktno podriva povjerenje u reforme pravosuđa i vladavinu prava.

Zbog svega toga, u dijelu javnosti sve češće se postavlja pitanje da li je u Crnoj Gori sprovedena suštinska reforma tužilaštva ili su promjene ostale na nivou institucionalnih i proceduralnih prilagođavanja bez stvarnog efekta na odgovornost za propuste u radu. U konačnici, slučaj „Telekom“ ostaje simbol šire dileme — da li institucije zaista funkcionišu kao zaštitnici javnog interesa, ili selektivnost i nedosljednost i dalje nadjačavaju princip pune odgovornosti.

Hapšen zbog stvaranja organizovane kriminalne grupe

Saša Čađenović, kao specijalni tužilac uhapšen je u decembru 2022.godine po nalogu Specijalnog državnog tužilaštva u kojem je i sam radio, što je slučaj bez presedana u crnogorskom pravosuđu. Tužilac koji je po funkciji trebalo da se bori protiv organizovanog kriminala i korupcije sumnjiči se, kako je saopšteno, da je i sam postao dio kriminalnih aktivnosti. Prema navodima Specijalnog državnog tužilaštva, Čađenović je uhapšen zbog sumnje da je izvršio krivično djelo stvaranje kriminalne organizacije i više zloupotreba službenog položaja, a portparol tužilaštva Vukas Radonjić saopštio je da se ove radnje odnose na period od sredine 2020. do 2022. godine. Cijeli slučaj povezuje se sa istragama koje su mjesecima potresale Crnu Goru i region, u kojima se pominju i osobe iz kriminalnog miljea poput Radoja Zvicera, kao i Veljka Belivuka i Marka Miljkovića, kojima se u Srbiji sudi za teška krivična djela, što dodatno pojačava težinu i osjetljivost ovog predmeta.