Piše Milan Gajović
„…Sveti Velikomučeniče, imajući slobodu pred Gospodom, oslobodi nas od svih opasnosti, da ti kličemo: Raduj se, Georgije, veliki pobjedniče…Sila Božija koja prosvjetljuje svakoga čovjeka koji dolazi na svijet, posjeti i tebe, smirenoumni Georgije, kada si se zlopatio u tamnici…“ (Iz akatista – „himne blagodarnosti“ Svetom Velikomučeniku i Pobjedonoscu Georgiju)
Sveti Đorđe (Georgije, oko 280-303) je, blagodatom Božjim proslavljeni, bogomudri i bogodolični slavitelj Gospoda, prenosilac lučonosne i spasonosne Riječi Božije, umno i srcem ozareni Duhom Svetim nepokolebljivi stradalnik za vjeru Hristovu.
Ime Đorđe potiče iz grčkog jezika i verzija je imena Jorgos (Georgios -„zemljoradnik“, „ratar“). U antičkoj Grčkoj to je bilo jedno od imena vrhovnog boga Zevsa koji je bio zaštitnik i zemljodjelaca.
Đorđe je bio rimski vojnik, u gardi cara Dioklecijana (285-311). Mučenički je stradao u toku progona hrišćana. Slavi se i u pravoslavlju i u rimokatolicizmu. U ikonografiji i umjetnosti se prikazuje kako kopljem ubija zmaja (aždaju).
Po predanju, rođen je u Kapadokiji – Mala Azija, u bogatoj i uglednoj porodici. Otac mu je bio oficir rimske vojske. Kao dijete, nakon očeve smrti, preselio se sa majkom u Lidu Palestinsku (današnji izraelski grad Lod, u blizini Tel Aviva), na njeno veliko porodično imanje.
U rimskoj vojsci se istakao hrabrošću i brzo je napredovao, od običnog vojnika do tribuna (lat. tribunus militum). Tribuni su bili i vojni oficiri i zvaničnici rimske države. Nijesu imali precizno određene dužnosti i izvršavali su zadatke koje su im davali legati – pretpostavljeni viši oficiri.
U njegovoj dvadesetoj godini car Dioklecijan je Đorđa unaprijedio u čin komitatensa. To je bio vojni čin kojim se, istovremeno, postaje i carev savjetnik. Komitatensi (lat. comitatenses milites, od comitatus – pratilac), su bili dio državnog aparata koji je služio caru i pratio ga na putovanjima.
Godine 303. organizovan je nemilosrdni, najveći do tada, progon hrišćana. Đorđe dijeli i zavještava svu svoju imovinu i bogatstvo siromašnima i oslobađa svoje robove. Na jednom saboru je govorio protiv progona hrišćana, a izašao je i pred cara, kazavši mu da je i on hrišćanin. Car je naredio da ga zatvore u tamnicu.
Prema predanju, po carevom naređenju, vojnici su oborili Đorđa na zemlju i na grudi su mu stavili teški kamen. Tako je, u velikim bolovima, dočekao sledeće jutro. Međutim, i dalje je odbijao da se odrekne hrišćanske vjere.
Car je onda naredio da se donese veliki drveni točak za mučenje, prepun eksera, udica, noževa i mačeva. Đorđe je vezan za točak koji se okretao i čitavo njegovo tijelo bilo je u ranama. Zatim su ga skinuli sa točka, a car je naredio da ga zakopaju u neugašeni kreč, tako da mu samo glava viri iz zemlje. Tako je gorio tri dana, ali je i dalje bio živ.
Davali su mu i napitak pokornosti i smrtonosni napitak, ali se Đorđe nije pokorio, niti je umro. Na kraju je, na gubilištu, smireno položio svoju glavu i bio posječen, 6.maja 303.godine.
U vrijeme cara Konstantina, stanovnici grada Lide Palestinske sazidali su crkvu posvećenu ovom velikom svetitelju, u koju su prenijete i svečeve mošti. Uspomena na ovaj događaj se praznuje 16. novembra.Godine 494. Đorđe je proglašen za sveca, odlukom pape Gelazija (lat. Gelasius, 492-496).
Još od 7. vijeka, Sveti Đorđe se, u hrišćanskoj ikonografiji, prikazuje kao vojnik koji stoji, sa kopljem ili mačem u desnoj ruci. Od 9. vijeka, prikazuje se na konju u vojničkoj odeždi, kako kopljem ubija aždaju. Smatra se da aždaja simbolizuje mnogoboštvo (paganstvo). Taj prikaz je zasnovan na hrišćanskoj legendi „Đorđe i aždaja“.
Sveti Đorđe je veoma je slavljen kod Srba i često ga nazivaju Sveti Đurađ. Slavi se dva puta godišnje: 6.maja (Đurđevdan) i 16.novembra (Đurđic). Na đurđevdanskoj ikoni svetac je prikazan na konju kako ubija aždaju, dok je za Đurđic vezana ikona na kojoj je Sveti Đorđe prikazan kao vojnik koji, na livadi, stoji sa kopljem u desnoj ruci. Posvećena su mu mnoga svetilišta u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Svetac je i zaštitnik dinastije Nemanjića.
Sveti Đorđe (Georgije) je i nebeski zaštitnik grada Moskve i cijele Rusije. Grb Rusije, odnosno zvanični heraldički simbol Ruske Federacije, izrađen je 1991.godine, po uzoru na grb Ruskog carstva. Čini ga dvoglavi orao sa krunom na crvenoj podlozi. Na grudima orla nalazi se štit na kome je prikazan Sveti Đorđe kako ubija aždaju. Takav štit je i grb grada Moskve.
Georgijevska lenta je i vojni i građanski simbol u Rusiji. Sadrži tri crne i dvije narandžaste pruge. Dio je istih visokih vojnih odlikovanja Ruske Imperije, Sovjetskog Saveza i sadašnje Ruske federacije. Georgijevsku lentu nose i građani, kao simbol pobjede u Velikom otadžbinskom ratu.
Lenta se prvi put se pojavila 1769.godine, kada je carica Katarina Druga Velika ustanovila Orden Svetog Velikomučenika Georgija Pobjedonosca, najviše vojno odlikovanje carske Rusije. Tada je odredila i boje lente ordena – crnu i narandžastu. Orden se dodjeljivao vrlo rijetko, za izuzetnu hrabrost, viteštvo i vrhunske vojničke vrline. NJegovo dodjeljivanje je obnovljeno 1998.godine.
Sveti Đorđe se, mojoj supruzi Dragici, uvijek ukazuje kao zlatnobojna bista mladog čovjeka, okruglog lica i zlatne kovrdžave kose. Iz njegovog arhangelskog bića, a prije svega, iz očiju i kose iskri (trepti) jaka zlatno – staklasta svjetlost. Svetac postojano ukazuje da je „zlo prešlo mjeru i sprema se pohod anđeoskih Božjih ratnika na Zemlju“.
Slava Tebi i Hvala, Sveti Oče Đorđe, zaštitniče naš nebeski i Zastupniče naš pred Gospodom!
