STRUČNA ANALIZA OTKRIVA: Glavni uzrok zagađenja vazduha u Pljevljima je u samom gradu, ne u termoelektrani

Nezavisna stručna analiza kvaliteta vazduha u Pljevljima za decembar 2025. godine pokazuje da su povišene koncentracije sumpor-dioksida (SO₂), kao i čestica PM2.5 i PM10, dominantno posljedica lokalnih urbanih izvora zagađenja, a ne rada Termoelektrane Pljevlja, kako se često tvrdi u javnosti.

Analiza je urađena isključivo na osnovu zvaničnih mjerenja Agencije za zaštitu životne sredine Crne Gore, sa urbane i pozadinske mjerne stanice, i obuhvata tipičan zimski period kada su zagađenja u Pljevljima najizraženija.

Trajno veće koncentracije u urbanom dijelu grada

Podaci pokazuju da su koncentracije SO₂ tokom gotovo čitavog mjeseca značajno više na urbanoj mjernoj stanici nego na pozadinskoj, koja bilježi stabilne i niske vrijednosti. Takav odnos, prema stručnom tumačenju, jasno ukazuje da se radi o lokalnom urbanom izvoru zagađenja, a ne o regionalnom ili udaljenom uticaju.

Sličan obrazac zabilježen je i kod finih čestica PM2.5. Iako postoji određeni regionalni nivo čestičnog zagađenja, urbani dio Pljevalja konstantno bilježi dodatno povećane koncentracije, što potvrđuje kontinuirani lokalni doprinos.

Kod PM10 čestica razlika je još izraženija – urbane vrijednosti su trajno više nego na pozadinskoj stanici, što dodatno potvrđuje da je izvor zagađenja pretežno unutar samog grada.

Termoelektrana utiče na pozadinu, ali ne određuje gradsko zagađenje

U analizi je razmatrana i uloga Termoelektrane Pljevlja, uključujući situacije kada se dimnjak nalazi u sloju niske oblačnosti. Međutim, čak i u tim uslovima, mjerenja pokazuju da pozadinska stanica ne prati urbane koncentracije proporcionalno, što znači da termoelektrana može doprinositi regionalnoj pozadini zagađenja, ali ne određuje nivo zagađenja u urbanom jezgru Pljevalja.

Ključni zaključak: problem je u lokalnim izvorima

Stručni zaključak analize je nedvosmislen: povišene koncentracije zagađujućih materija u Pljevljima dominantno su posljedica lokalnih urbanih izvora, u kombinaciji sa nepovoljnim meteorološkim uslovima i geografijom pljevaljske kotline, koja pogoduje zadržavanju zagađenog vazduha.

To podrazumijeva prvenstveno individualna ložišta, sagorijevanje uglja i drveta u domaćinstvima, saobraćaj i druge gradske izvore, dok se odgovornost termoelektrane često precjenjuje u javnom diskursu.

Osnova za ozbiljne mjere, ne za politizaciju

Autori analize naglašavaju da se radi o metodološki stabilnom pristupu, otpornom na pojedinačne incidente ili kratkotrajne epizode, te da rezultati predstavljaju čvrstu stručnu osnovu za donošenje realnih mjera poboljšanja kvaliteta vazduha.

Zaključak je jasan: bez sistemskog rješavanja lokalnih urbanih izvora zagađenja, Pljevlja neće imati čistiji vazduh – bez obzira na status i rad termoelektrane.