Piše: Tina Janković
Već dugo u hrvatskoj javnosti, pojedinačno i na skupovima, u medijima i na društvenim mrežama, uporno kola mantra o logoru smrti Jasenovac kao stratištu Židova, Roma i Hrvata-patriota u NDH, uz napomenu da je tamo bilo i „slučajeva zlostavljanja Srba”. Domaće i svjetske biblioteke i historijski arhivi krcati su dokumentiranom građom o strašnim zločinima ustaša i vlade Ante Pavelića, podržane katoličkim klerom (Stepinac i drugi), zločinima nad Srbima, Židovima i Romima, stradalim ne samo u kompleksu logora Jasenovac (120 kvadratnih kilometara), već na cijeloj teritoriji NDH. Pored jasenovačkog kompleksa postojali su i brojni manji, lokalni logori: Lepoglava, Jadovno, Vinkovci i drugi, kao i lokalni „preki sudovi” za srpski živalj, po cijeloj teritoriji pod kontrolom snaga Pavelićeve vlade (Gospić, Bjelovar, Tuzla i dr.).
Broj ubijenih zatočenika u Jasenovcu, u historijskoj literaturi i medijima, zavisno od izvora, kreće se od nekoliko desetina hiljada do više od milijun djece, žena i muškaraca. Najčešće se citiraju navodi francuskog historičara Edmonda Parisa (Genocid u satelitskoj Hrvatskoj, 1941–1945): 750.000 Srba, 60.000 Židova i 26.000 Roma. Svirepi postupci ubica i bestijalni metodi mučenja žrtava, neviđeni još od katoličke inkvizicije, potresli su i najokorjelije njemačke oficire i diplomate stacionirane u NDH. Najveći svjetski ekspert za genocid Gideon Grajf utvrdio je i opisao 57 najmonstruoznijih načina mučenja žrtava: klanje nožem, udarce u glavu maljem, zabadanje drvenih klinova u uši, raspolućivanje tijela dvoručnom testerom i druge, normalnom umu nezamislive.
Dijabolično sjeme ustaštva, nažalost, nije sasušeno 1945. i proklijalo je vremenom u gorke plodove koji su i danas na hrvatskoj trpezi. Završena je „operacija Jasenovac”, ali su izvedene operacije „Bljesak”, u maju 1995, i „Oluja”, u augustu iste godine. Ono što je trajno ostalo do danas, kao odjek krvave slave NDH, mladica iznikla iz istog sjemena zla, uobličeno je u zastrašujućim poklicima „Za dom spremni” i „Ubij, ubij Srbina”, te u antisrpskim aktima gdje god se može, ukaže ili stvori prilika. Nakon Židova, najtragičnije stradali narod u Europi tokom Drugog svjetskog rata – od ustaškog genocida, biva obilježen kao genocidan. Što je Srbija učinila u obranu? Gdje su spomenici, muzeji (odistinski, ne jedna kancelarija), predavanja, seminari, poglavlja o genocidu nad Srbima u NDH u školskim udžbenicima historije, datumi stradanja iz tog doba kao državna obilježja?
Armeni i Židovi poštuju svoju tradiciju i ne zaboravljaju epska stradanja svojih predaka. Taj plamen, poput olimpijske vatre, za njih vječno bukti. A naš? Nije ni zapaljen.
(Izvor Politika/Mišljanja i stavovi u rubrici Kolumne/Drugi pišu nisu nužno stavovi redakcije Borbe)
