Nakon objavljivanja rezultata popisa stanovništva, domaćinstava i stanova koji se odnose na lica sa invaliditetom, jasno je da je prethodni popis iz 2011.odrađen pogrešno kada su lica sa invaliditetom u pitanju, saopštio je funkcioner NSD-a Miloš Spaić.
Njegovo saopštenje prenosimo integralno.
Naime 2011.na popisu da ima invaliditet izjasnilo se 11% stanovnika dok se sada da ima rešenje o invaliditetu izdato od neke od nadležnih institucija izjasnilo 5,36% ili 33.457 stanovnika.
Dakle za period od 2011.negdje se izgubilo, po rezultatima popisa, skoro polovina lica sa invaliditetom. Teoretski je nemoguće da za tako mali period nestane oko 30.000 ljudi što nameće određena pitanja, ali i obaveze nadležnim institucijama i donosiocima odluka. Kada sam predložio izmjene, koje su i usvojene, Zakona o popisu u smislu da se u popisni listić upišu pitanja koja se odnose na lica sa invaliditetom namjera mi je bila da dobijemo jasnu sliku koliko lica sa invaliditetom ima u Crnoj Gori u skladu sa izdatim rešenjima o invaliditetu, te koliko lica sa invaliditetom ima u odnosu na vrstu invalidnosti. Da bude jasnije, ovo je veoma važno jer samo uz tačne podatke sistem može biti efikasan , što bi u ovom slučaju značilo, ako imate rešenje o invaliditetu od neke nadležne institucije u skladu sa tim ostvarujete prava po osnovu invalidnosti. Na prethodnom popisu, pitanje je bilo samo da li imate invaliditet bez traženja nekog validnog dokaza o tome. Za rezultat smo dobili, ako uporedimo ova dva popisa, 30.000 manje lica sa invaliditetom. Nameće se pitanje za čiji interes i sa kojom svrhom je bivši režim, koji je tada bio na vlasti, u saradnji sa pojedincima iz NVO sektora, a napomenuću da su pojedini i danas prisutni i bave se ovom tematikom, napravio ovakav, hajde da ga tako imenujemo, propust. Ovo bi bio još jedan u nizu pokazatelja kako je bivši režim u saradnji sa pojedincima iz NVO sektora koristio sve što se moglo koristiti, u ovom slučaju lica sa invaliditetom, za nekakve političke ili sa druge strane lične interese. Kao rezultat toga, godinama unazad, pošto Crna Gora nema registar lica sa invaliditetom, koristio se jedini relevantan podatak, odnosno da lica sa invaliditetom ima 11%, što se, kao što je sada jasno ispostavilo, kao netačno, jer lica sa invaliditetom ima 5,36%. Bilo bi razumljivo da je bilo koji procenat više ili manje u odnosu na prethodni popis, ali da taj procenat ili broj iznosi praktično polovinu je nemoguće. Dakle, na osnovu tih podataka iz 2011.godinama su se kreirale politike koje se odnose na lica sa invaliditetom, na očigledno potpuno pogrešnim osnovama jer je tadašnjem vladajućem režimu i pojedinima iz NVO sektora odgovaralo to da se ne zna tačno koliko ima lica sa invaliditetom, a još bitnije koliko ima rešenja o invaliditetu i koja nadležna institucija ih je izdala. To bi u prevodu značilo da je sam broj koliko ima lica sa invaliditetom netačan, a odgovornosti za izdavanje rešenja, a u skladu sa tim i ostvarivanje prava nema, što je idealan teren za zloupotrebe i malverzacije koje se evo malo po malo otkrivaju.
Podaci sa popisa da 5,36% ljudi ima rešenje o invaliditetu, da lica sa senzornim invaliditetom ima 2,38%, motoričkim 3,84%, dok je sa psiho – socijalnim 2,09%, te da se ti podaci drastično razlikuju od podataka sa prethodnog popisa nameće obavezu nadležnim institucijama da kroz sveobuhvatnu provjeru vide kome su izdavana rešenja i koliko se to uklapa u realno stanje. Takođe, ovo je alarm da se sistem mora ozbiljno unaprediti kada je ono što se odnosi na lica sa invaliditetom u pitanju što se mora uraditi uz apsolutnu saradnju izvršne i zakonodavne vlasti, jer je postizanje ravnopravnosti lica sa invaliditetom između ostalog obaveza države, a to je moguće uz za početak tačne podatke i unapređenje sistema.
Miloš Spaić
Nova srpska demokratija
