Direktorica Narodne biblioteke „Radosav Ljumović“ Slavica Ilinčić gostovala je u emisiji Tema jutra Radija Svetigore, gdje je govorila o nedavno obilježenom značajnom jubileju – 145 godina od osnivanja najstarije ustanove kulture u Podgorici.
„Dobro ste rekli na početku. Narodna biblioteka ‘Radosav Ljumović’ najstarija je ustanova kulture u Podgorici, veoma značajna ne samo za Podgoricu, nego i za cijelu Crnu Goru“, kazala je Ilinčić, podsjećajući na istorijski značaj ove ustanove.
Ona je navela da je biblioteka osnovana 19. januara 1881. godine, na inicijativu vojvode Marka Miljanova i još nekoliko tadašnjih uglednih građana Podgorice, kao čitaonica sa bibliotekom.
„Čitaonica je u početku imala 48 članova, među kojima je bila i jedna žena, ondašnja učiteljica Milica Ilić, što je za to vrijeme bilo veoma značajno“, istakla je direktorica.
Prema njenim riječima, značajan istorijski izvor o osnivanju biblioteke jeste Glas Crnogorca, zvanični organ Knjaževine, a potom i Kraljevine Crne Gore.
„U majskom broju Glasa Crnogorca piše da je čitaonica osnovana pod nazivom Srpska čitaonica s bibliotekom. To je zaista relevantan izvor informacija iz tog perioda“, navela je Ilinčić.
U okviru čitaonice ubrzo su počela da djeluju i kulturna društva. Pjevačko društvo „Branko“ osnovano je 1882. godine, a 1885. godine i pozorišno društvo, koje je te godine u Podgorici izvelo prvu pozorišnu predstavu.
„U pitanju je bila tragedija Laze Kostića ‘Maksim Crnojević’, što predstavlja važan momenat u kulturnoj istoriji grada“, kazala je direktorica.
Kako se biblioteka razvijala i broj članova rastao, prostor u crkvenoj zgradi koju je obezbijedio tadašnji mitropolit Ilarion Roganović postao je nedovoljan, pa je donesena odluka o izgradnji nove zgrade.
„Izbor je pao na Mirkovu varoš, današnju Novu varoš, i na Savindan, 27. januara 1890. godine, udareni su temelji novoj zgradi biblioteke. Tom prilikom, tokom Svetosavske besjede, prikupljen je značajan novčani iznos za dalju gradnju, a izvedena je i pozorišna predstava ‘Kosovski boj’ u izvođenju pozorišnog društva biblioteke“, podsjetila je Ilinčić.
Burna istorijska dešavanja: Balkanski ratovi, Prvi i Drugi svjetski rat, uticala su na rad biblioteke, koji je često bio prekidan.
„Zbog tih dramatičnih okolnosti nije bilo kontinuiteta u radu sve do 1945. godine, kada je biblioteka smještena u jednu prostoriju u okviru bioskopa ‘Kultura’“, kazala je ona.
Status budžetske ustanove, današnji naziv i poseban prostor biblioteka dobija 1959. godine.
„Od 1959. godine počinje intenzivniji razvoj biblioteke, u skladu sa očekivanjima bibliotečkog poziva i opšte bibliotečke djelatnosti“, istakla je direktorica.
Govoreći o bibliotečkom fondu, Ilinčić je navela da ne postoje precizni podaci o broju knjiga na samom početku rada, te da se fond vremenom uvećavao na različite načine.
„Tačno se ne zna koliko je knjiga činilo taj početni fond, ali je veoma važna činjenica da se on uvećavao na razne načine – poklonima od građanstva, zatim poklonima koji su dolazili iz ostalih srpskih zemalja. Knjige su dolazile iz Srbije, Vojvodine, iz današnje Bosne i Hercegovine, dolazili su i pojedini časopisi“, navela je direktorica.
Ona je dodala da biblioteka danas čuva izuzetno vrijednu periodiku.
„Imamo sačuvane brojeve, recimo, ‘Bosanske vile’ s kraja 19. vijeka. Pored toga, čitaonica je raspolagala sa 12 naslova periodičnih publikacija, od kojih su tri bile na stranim jezicima – ‘Torik’ na turskom, ‘Korijere dela sera’ na italijanskom i ‘Novoje vremja’ na ruskom jeziku“, kazala je Ilinčić.
Osvrćući se na period nakon 1959. godine, Ilinčić je kao važan segment rada izdvojila kulturne programe i manifestacije, među kojima i kultnu manifestaciju „Četvrtkom u šest“.
„Gostovali su ne samo književnici, nego i značajne ličnosti iz društvenog života – sportisti, muzičari, likovni umjetnici. To je bila živa interakcija sa publikom i nadamo se da ćemo taj program obnoviti“, kazala je ona.
Govoreći o savremenom radu biblioteke, Ilinčić je istakla da Narodna biblioteka „Radosav Ljumović“ danas predstavlja nezaobilazno mjesto na kulturnoj mapi grada.
„Trudimo se da, koliko je u našoj moći, obogatimo kulturnu scenu, dovodeći istaknute, renomirane pisce i pjesnike i organizujući brojne manifestacije“, navela je ona.
Kao primjere, izdvojila je manifestacije koje su već postale tradicionalne:
-
„Riječ Njegoševa“
-
„Dani Marka Miljanova“
-
„Dani Borislava Pekića“
-
Festival književnosti
-
Festival književnosti za djecu „Upadaj u bajku“
Posebno je naglasila značaj zavičajne komponente i rada sa mladima.
„Promovišemo mlade pjesnike, zavičajni segment naše građe je veoma prisutan, pružamo priliku da se predstave i mladi, neafirmisani podgorički stvaraoci, ili oni koji su pisali o Podgorici. Ta zavičajna komponenta je veoma važna u našem radu“, istakla je ona.
Kao jedan od najvažnijih segmenata rada biblioteke, Ilinčić je izdvojila saradnju sa podgoričkim osnovnim i srednjim školama.
”Ono što bih posebno izdvojila i kao važno i kao odraz nekog mog razumijevanja uloge biblioteke, to je saradnja sa podgoričkim osnovnim i srednjim školama, koja je veoma kvalitetna, veoma uspješna, i služi na ponos ne samo meni, nego i ostalim zaposlenima u ustanovi. Nadam se da su i škole zadovoljne našom saradnjom. Znate kako je lijepo kad izađete s posla u osam uveče, poslije nekog događaja, i kad vidite plato ispred biblioteke pun djece. To je zaista jedna lijepa slika”, kazala je direktorica.
Ona je naglasila da biblioteka kroz radionice i brojne aktivnosti kontinuirano radi na razvijanju ljubavi prema knjizi kod najmlađih.
„Nikada se ne desi da ta djeca odu, a da naše bibliotekarke sa odjeljenja za djecu ne održe jednu zanimljivu radionicu koja promoviše čitanje i razvija ljubav prema knjizi. Takođe, odlaze i u škole i tamo održavaju aktivnosti koje pobuđuju ljubav prema čitanju“, zaključila je Slavica Ilinčić.
(Mitropolija.com)
