Roman „Rastreli”, koji su napisale Svetlana Tomić i Sonja Mandić, biće predstavljen sutra, 17. januara, u Kulturnom centru Novog Sada (Katolička porta) i u ponedjeljak, 19. januara u Ruskom domu u Beogradu. Promocije počinju u 18 sati, a ulaz je slobodan.
Autorke su među korice knjige smjestile priču o životu i djelu Frančeska Bartolomea Rastrelija, jednog od najznačajnijih arhitekata carske Rusije. Iako je bio ključna ličnost barokne epohe, jer su njegove građevine oblikovale vizuelni identitet Sankt Peterburga, njegovo ime danas je gotovo zaboravljeno.
Rastreli je bio omiljeni arhitekta Petra Velikog i carice Jelisavete Petrovne. Njegova djela obuhvataju neka od najreprezentativnijih zdanja Evrope 18. vijeka: Zimski dvorac, Katarinin dvor u Carskom selu, Peterhof, manastirski kompleks Smolni, kao i brojne palate i građevine na prostoru nekadašnje Kurlandije i Semigalije (današnje Ukrajine i Litvanije).
Autorke u romanu ne osvetljavaju samo raskoš i monumentalnost njegove arhitekture, već Rastrelija prikazuju kao čovjeka od krvi i mesa — umjetnika rastrzanog između slave i usamljenosti, moći i sumnje, strasti i bola. Radnja romana odvija se u Rusiji, Italiji i Francuskoj, prateći Rastrelijev život u periodu velikih umjetničkih uspona, ali i ličnih preispitivanja.
Knjiga je namijenjena ljubiteljima umjetnosti, arhitekture i istorije, ali i mlađim čitaocima koji se prvi put susreću sa velikim ličnostima prošlosti. Roman obiluje bogatim opisima 18. vijeka, autentičnim istorijskim detaljima, snažnim zapletima i likovima čije se sudbine prepliću do posljednje stranice. Cilj je da se na taj način podsjeti na trajnu vrijednost umjetnosti i kulture u savremenom društvu.
Govoreći o motivaciji za pisanje ovog djela, Svetlana Tomić ističe da je ideja za roman nastala spontano, iz razgovora i potrebe da se postavi pitanje kako je moguće da umjetnik takvog značaja bude potisnut na margine istorije.
— Kako je moguće da neko ko je izgradio više Zimskih dvoraca, Katarinin dvor, rekonstruisao Peterhof i podigao Smolni, ostane zaboravljen? Kakav je bio društveni kontekst u kome je stvarao i radio, kome se zamerio? Ta i mnoga druga pitanja vodila su nas ka želji da Rastrelija prikažemo ne samo kao genijalnog arhitektu, već kao čovjeka punog dilema, strahova, sujete i potrebe za priznanjem — objasnila je Svetlana Tomić. Ona navodi da su ona i Sonja Mandić željele da razumeju i njegovu ljudsku stranu, umjetnika raspetog između istorijske veličine i lične krhkosti, opijenog svojom muzom i caricom Jelisavetom Petrovnom Romanovom, koja je istovremeno bila njegovo nadahnuće i „Damoklov mač”.
Sonja Mandić dodaje da je roman nastao iz potrebe za ponovnim susretom — ličnim i književnim.
— Dok smo istraživale Rastrelijev život i djelo, shvatile smo da nas ne fascinira samo raskoš arhitekture, već unutrašnji nemir čovjeka koji je stvarao između moći i ljepote, između lične sumnje i istorijske veličine. U tim pukotinama između činjenica osetile smo prostor za književnost — kazala je Sonja Mandić.
Roman „Rastreli” tako postaje priča o umjetniku, ali i o univerzalnoj ljudskoj potrebi za pripadanjem, razumijevanjem i tragom koji ostaje iza nas.
(POLITIKA)
