Veći dio Španije i djelovi Portugalije pogođeni su masovnim nestankom struje koji je u ponedjeljak oko podneva uticao na električne i telefonske linije.
Gradonačelnik Madrida Hose Luis Martinez Almeida pozvao je vojsku da interveniše u španskoj prijestonici kako bi pomogla u rješavanju vanredne situacije izazvane nestankom struje, prenosi list Mundo.
Gradska uprava Madrida, prema izvještajima, zabrinuta je zbog bezbjednosne situacije, koja bi se mogla pogoršati ukoliko se snabdijevanje električnom energijom ne normalizuje do večeri.
Španski željeznički operater Renfe evakuiše oko 30.000 putnika iz vozova koji su stali usljed današnjeg nestanka struje, javlja španska agencija EFE, dodajući da je u trenutku prekida u saobraćaju bilo 116 vozova.
Stao je saobraćaj, metro i avioni, bolnice prelaze na alternativne izvore napajanja, dok mediji pišu da bi sanacija mogla trajati od šest do deset sati. U Portugalu još nije jasno koliko će vremena biti potrebno za rješavanje ovog, kako kažu, nezapamćenog incidenta.
Prema navodima iz REN-a, potpuna normalizacija snabdijevanja strujom mogla bi potrajati i do sedam dana zbog složenosti problema.
Eduardo Prieto, direktor operative španske kompanije Red Elektrika, koja kontroliše elektrodistributivnu mrežu, izjavio je da je prekid „ozbiljan i vanredan“ i da će za sanaciju biti potrebno između šest i deset sati.
Mediji prenose da izvještaji ukazuju na probleme u evropskoj elektroenergetskoj mreži.
„Iza nestanka struje i poremećaja u snabdijevanju električnom energijom stoji rijedak atmosferski fenomen“, saopštio je portugalski mrežni operater REN.
Nestanak struje koji je pogodio Portugaliju izazvan je kvarom na španskoj električnoj mreži, koji je navodno povezan sa „rijetkom atmosferskom pojavom“. REN navodi da su ekstremne temperaturne varijacije u Španiji izazvale „anomalne oscilacije“ na visokonaponskim vodovima.
Zamjenik ministra za teritorijalnu koheziju, Manuel Kastro Almeida, smatra da bi nestanak struje mogao biti posljedica sajber napada, prenosi portugalski portal Jutarnje vijesti.
Fajnenšel Tajms prenosi da je premijer Pedro Sančez održao hitan sastanak sa najvišim zvaničnicima, dok su lokalni mediji izvijestili da španski Nacionalni institut za sajber bezbjednost istražuje mogućnost da je energetski kolaps posljedica sajber napada.
Predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta, bivši portugalski premijer, međutim je izjavio da „u ovom trenutku nema naznaka bilo kakvog sajber napada“.
U djelovima Madrida, Barselone i Lisabona obustavljen je javni prevoz, ne rade semafori, a u prekidu su bile i telefonske linije. Vozovi uglavnom nisu saobraćali.
Španski državni operater željezničke infrastrukture Adif apelovao je na putnike da ne dolaze na stanice i da ne pokušavaju da putuju, jer je željeznički saobraćaj i dalje obustavljen.
U Madridu su zbog nestanka struje otkazani svi teniski mečevi.
Sančez: Nemamo konačne informacije o razlozima nestanka struje
Predsjednik španske Vlade Pedro Sančez preuzeo je odgovornost za upravljanje situacijom u Andaluziji, Ekstremaduri i Madridu, ističući da za sada ne isključuje nijednu hipotezu o uzroku. Pozvao je građane na odgovorno korišćenje energije.
„Nemamo konačne informacije o razlozima nestanka struje. Pozivam građane da se informišu isključivo preko zvaničnih kanala. Najvažnije je da ne spekulišemo – saznaćemo uzroke. Ne isključujemo nijednu opciju, fokusirani smo na vraćanje električne energije“, rekao je Sančez nakon vanrednog sastanka Savjeta za nacionalnu bezbjednost, prenosi RTVE.
Najavio je i drugu sjednicu Savjeta za danas popodne, kojoj su prisustvovali ministar unutrašnjih poslova Fernando Grande-Marlaska i ministarka odbrane Margarita Robles.
Sančez je posjetio i kontrolni centar kompanije Red Elektrika. Vlada je saopštila da koristi sve resurse kako bi se utvrdili uzroci i otklonile posljedice.
Četiri nuklearna reaktora isključena
Španski Savjet za nuklearnu bezbjednost saopštio je da su svi nuklearni reaktori u zemlji bezbjedni. Četiri od sedam reaktora automatski su prestala s radom, a uključeni su generatori za hitne situacije. Ostala tri reaktora nisu radila u tom trenutku, ali su takođe prešla u bezbjedni režim.
Postepeno obnavljanje snabdijevanja
Portugalska Nacionalna energetska mreža REN navodi da se snabdijevanje električnom energijom polako normalizuje, iako se ne zna kada će sve oblasti dobiti struju. Prioritet imaju bolnice, aerodromi i ostala kritična infrastruktura.
Špansko Ministarstvo zdravlja je u kontaktu s regionalnim vlastima i prati situaciju u zdravstvenim ustanovama, uz napomenu da bolnice imaju alternativne izvore napajanja.
Prema saopštenju Red Elektrike, od 13:33 struja se postepeno vraća u djelove sjevera i juga Iberijskog poluostrva, dok su Kanarska i Balearska ostrva stabilno napajana.
Portugal upozorava i na moguće probleme s vodom
Zbog nestanka struje, u Portugaliji su zatvoreni supermarketi, kafići i restorani, a korišćenje platnih kartica je otežano. Dugi redovi su se formirali na bankomatima. Apoteke rade otežano ili su zatvorene, a bolnice i aerodromi prešli su na agregate.
Lisabonski metro je obustavljen, a saobraćaj je u kolapsu jer semafori ne rade.
Iz Ministarstva pravde navode da sudovi rade samo u hitnim slučajevima, a zvaničnici upozoravaju da bi nestanak struje mogao da ugrozi i vodosnabdijevanje. Građani se pozivaju na racionalno korišćenje vode.
Visokoškolske ustanove su obustavile nastavu i aktivnosti, dok iz Vlade poručuju da se nadaju stabilizaciji situacije tokom dana.
(RT Balkan)
