Nepravda prema raseljenima dostigla vrhunac: Bez dokumenata, bez posla, bez državljanstva

Savez udruženja raseljenih i izbjeglih lica u Crnoj Gori upozorava javnost i nadležne državne institucije na ozbiljan problem koji je nastao poslije isteka roka za važenje starih ličnih karata 30. septembra 2025. godine, saopštio je Milenko Jovanović, predsjednik Saveza udruženja raseljenih i izbjeglih u Crnoj Gori.

„Iako je Zavod za zapošljavanje Crne Gore uputio apel nezaposlenim licima da blagovremeno izvrše zamjenu ličnih karata, u praksi je došlo do situacije koja predstavlja oblik sistemske diskriminacije stranaca sa stalnim nastanjenjem u Crnoj Gori, među kojima je veliki broj lica koja su iz statusa raseljenih dobila stalni boravak“, izjavio je Jovanović, nastavljajući:

„Problem je nastao jer se proces zamjene starih ličnih karata na nove, čipovane isprave, odnosio isključivo na državljane Crne Gore, dok lica sa stalnim boravkom nijesu imala mogućnost da dobiju takva dokumenta. Kao posljedica toga, ova lica sada ne mogu da se prijave na evidenciju Zavoda za zapošljavanje, niti da koriste svoja zakonom zagarantovana prava u oblasti rada, zapošljavanja i stručnog usavršavanja“, rekao je predsjednik Saveza udruženja raseljenih i izbjeglih u Crnoj Gori.

Kako je istakao, „posebno je problem izražen u sektoru obrazovanja, gdje je ovim licima onemogućeno da zasnuju radni odnos ili obavljaju praksu, iako im to Zakon o strancima i drugi propisi omogućavaju“.

„Savez je u prethodnom periodu primio brojne pritužbe lica sa stalnim boravkom, koja su u praksi isključena iz prava na rad i egzistenciju, iako godinama žive u Crnoj Gori, plaćaju poreze i uredno poštuju sve zakonske obaveze. Na taj način se produbljuje diskriminacija ljudi koji dvije i po, a neki i tri decenije, žive u statusu krajnje ograničenih građanskih i socijalnih prava“, naglasio je Jovanović, pa dodao:

„Savez ukazuje da je država, uprkos promjeni vlasti prije skoro pet godina, propustila da sprovede suštinske mjere kojima bi se obezbijedilo jednako postupanje prema licima sa stalnim boravkom, koja i dalje nemaju puna građanska prava, uključujući pravo glasa i pristup javnim službama pod jednakim uslovima. Ova situacija je u suprotnosti sa međunarodnim obavezama koje je Crna Gora preuzela u oblasti zaštite ljudskih prava i integracije raseljenih lica“, podsjetio je Jovanović.

Savez udruženja raseljenih i izbjeglih lica u Crnoj Gori zahtijeva od Ministarstva unutrašnjih poslova, Zavoda za zapošljavanje i Ministarstva rada i socijalnog staranja da bez odlaganja pronađu pravno i tehničko rješenje kojim će se licima sa stalnim boravkom omogućiti ostvarivanje njihovih zakonom garantovanih prava.

„Neophodno je ili omogućiti izdavanje odgovarajućih identifikacionih dokumenata sa čipom, ili hitno usvojiti prelazno rješenje kojim bi postojeće isprave bile priznate kao važeće u postupcima prijave na evidenciju Zavoda. Savez će o ovom problemu zvanično obavijestiti UNHCR u Podgorici, Zaštitnika ljudskih prava i sloboda i relevantne međunarodne organizacije koje se bave zaštitom raseljenih i izbjeglih lica, sa zahtjevom za njihovo hitno uključivanje u proces rješavanja ovog pitanja“, saopštio je predsjednik Saveza udruženja raseljenih i izbjeglih u Crnoj Gori.

Za kraj je dodao:

„Savez udruženja raseljenih i izbjeglih lica u Crnoj Gori ponovo upućuje zahtjev Vladi Crne Gore da, bez daljih odlaganja, svim prognanicima sa Kosova i Metohije, kao i iz Bosne i Hercegovine i Hrvatske, bezuslovno dodijeli crnogorsko državljanstvo koje im po svemu i pripada“, poručio je Jovanović.