Piše Momo Joksimović, predsjednik Partije penzionera Crne Gore
Malo je naroda u Evropi koji su toliko puta bili stavljeni na istorijsku probu kao srpski narod. Još je manje država koje su, uprkos ratovima, okupacijama, sankcijama, bombardovanjima i neprekidnim političkim pritiscima, uspjele da sačuvaju svoje ime, svoju vjeru, svoj jezik i svoje dostojanstvo. Srbija je upravo jedna od takvih država.
Kroz vijekove su se mijenjala imena carstava, ideologija i saveza, ali je odnos mnogih moćnih centara prema Srbiji ostajao zapanjujuće sličan. Od Berlinskog kongresa, preko austrougarske politike, nacističke agresije, pa sve do savremenih geopolitičkih pritisaka, Srbija je često bila izložena pokušajima da se oslabi, podijeli ili politički disciplinuje. Samo su se sredstva mijenjala – cilj je ostajao isti.
Nekada su dolazili sa topovima, danas dolaze sa izvještajima, rezolucijama, sankcijama i lekcijama o demokratiji. Oni koji su više puta prekrajali granice suverenih država danas najglasnije govore o nepovredivosti međunarodnog prava. Oni koji su bombama „donosili mir“ danas drugima dijele savjete o poštovanju Povelje Ujedinjenih nacija. Istorija zaista ima neobičan smisao za ironiju.
Tokom devedesetih godina Srbija je bila izložena snažnim političkim, ekonomskim i medijskim pritiscima. Danas se koriste sofisticiraniji mehanizmi, ali je suština često ista – oslabiti povjerenje građana u sopstvenu državu, institucije i nacionalni identitet. Niko ne spori pravo na kritiku vlasti; naprotiv, kritika je temelj demokratije. Ali kada se pod izgovorom borbe protiv pojedinaca sistematski ruši ugled države, onda to više nije samo politička borba, već pitanje nacionalnog interesa.
Partija penzionera Crne Gore smatra da se odnos prema Srbiji ne može svesti na odnos prema bilo kom političaru. Juče je meta bio Slobodan Milošević, danas je Aleksandar Vučić, a sutra će to biti neko treći. Ličnosti se mijenjaju, ali Srbija ostaje. Zato je važno razlikovati političko neslaganje od pokušaja da se oslabi država.
Istorija je mnogo puta pokazala da dnevna politika nije isto što i sud istorije. Mnogi državnici koji su u svom vremenu bili izloženi najtežim napadima kasnije su dobili zasluženo mjesto u nacionalnoj istoriji. Srbija je imala državnike koji su griješili, kao što griješe svi ljudi, ali je imala i lidere koji su znali da u najtežim vremenima stave državni interes ispred ličnog komfora. Od Karađorđa, kneza Miloša, kneza Mihaila i kralja Petra Prvog, do savremenih rukovodstava, traje neprekidna borba za očuvanje srpske državnosti.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić danas vodi zemlju u vremenu velikih globalnih potresa. Srbija se nalazi između suprotstavljenih interesa velikih sila, a svaka njena odluka pažljivo se prati i često kritikuje. Ipak, činjenica je da Srbija uspijeva da razgovara i sa Istokom i sa Zapadom, nastojeći da sačuva svoju vojnu neutralnost, ekonomski razvoj i političku samostalnost. To nije lak put, ali je put koji zaslužuje ozbiljnu, a ne dnevnopolitičku ocjenu.
Posebnu snagu Srbija je kroz istoriju crpila iz svoje pravoslavne vjere i Srpske pravoslavne crkve. Manastiri nisu samo svetinje; oni su živi spomenici nacionalnog pamćenja. Tamo gdje su mnoge države nestale, srpski manastiri su ostali da svjedoče o trajanju naroda. Zato nije čudo što su upravo ti simboli često bili na udaru onih koji su vjerovali da se narod najlakše pobjeđuje ako mu se izbriše pamćenje.
Partija penzionera Crne Gore dosljedno se zalaže za mir i diplomatsko rješavanje svih međunarodnih sporova. Mir nema alternativu. Ali mir nije isto što i odricanje od sopstvenih interesa. Mir nije kapitulacija. Mir nije prihvatanje dvostrukih standarda.
Rusija je kroz istoriju imala značajnu ulogu u slovenskom i pravoslavnom svijetu. Srbi i Rusi dijele duboke duhovne, kulturne i istorijske veze koje nisu nastale juče niti zavise od dnevne politike. Zato smatramo da je trajna stabilnost moguća samo ako se uvažavaju legitimni interesi svih država, a ne samo interesi najmoćnijih.
Nažalost, svijet danas često svjedoči neobičnoj matematici međunarodne politike. Suverenitet važi dok ne zasmeta interesima velikih. Teritorijalni integritet je sveta vrijednost – osim kada neko odluči da postoji važniji geopolitički interes. Demokratija je neprikosnovena – ali samo ako izborni rezultati odgovaraju onima koji dijele lekcije. Takvi dvostruki standardi ne grade povjerenje, već produbljuju krize.
Srbija ima pravo da samostalno odlučuje o svojoj budućnosti. Niko nema monopol na istinu, niti pravo da srpskom narodu propisuje šta smije da pamti, koga smije da poštuje i kakvu politiku smije da vodi. Suverenitet nije poklon velikih sila – to je pravo svakog slobodnog naroda.
Zato pozivamo sve političke aktere, intelektualce i građane da, bez obzira na stranačke razlike, čuvaju državu, njene institucije i nacionalno dostojanstvo. Političke rasprave su prolazne, ali država mora ostati trajna vrijednost. Samo snažna, ekonomski razvijena i politički stabilna Srbija može biti garant mira na Balkanu.
Uvjereni smo da Srbija ima snage da nastavi svoj razvoj, čuvajući svoju tradiciju, svoju kulturu i svoje nacionalne interese. Narod koji je preživio Kosovski boj, Prvi svjetski rat, Albansku golgotu, Jasenovac, sankcije i NATO bombardovanje zna da istrajnost nije politički program – već dio njegovog istorijskog karaktera.
Zato vjerujemo da će Srbija, kao i mnogo puta do sada, iz svakog iskušenja izaći jača. Ne zato što je bezgrešna, već zato što nikada nije prestala da vjeruje u svoje pravo na slobodu, dostojanstvo i samostalan put.
Živjela Srbija!
Živjela Crna Gora!
Živjelo bratstvo i prijateljstvo srpskog, crnogorskog i svih naroda koji poštuju slobodu, pravdu i dostojanstvo!
(Mišljenja i stavovi u rubrici Kolumne/Drugi pišu nisu nužno stavovi redakcije Borbe)
