Predsjednik Državne izborne komisije (DIK) Nikola Mugoša izjavio je u intervjuu za „Vijesti“ da nemogućnost završavanja izbora u Šavniku utiče na cijeli korpus prava građana te opštine, a posebno na osnovno građansko pravo da biraju i da budu birani.
Koliko nedostatak rada Odbora za izbornu reformu usporava poboljšanje izbornog sistema u Crnoj Gori?
„Od kako je postignut dogovor da je Odbor nadležan za tretiranje svih tema i definisanje predloga za izmjenu izbornog zakonodavstva, funkcionisanje ovog tijela preduslov je bilo kakvog poboljšanja izbornog ambijenta. Nažalost, svjedoci smo da dinamika rada Odbora ne teče u željenom pravcu, ali ohrabruju informacije da bi njegov rad uskoro mogao biti odblokiran. Rekao bih da prilično ambiciozno zvuči plan da izborna reforma bude okončana do kraja godine, imajući u vidu vrijeme koje je propušteno„.
Koji su ključni prioriteti koje bi Odbor trebalo prvo da rješava?
„Najsloženije pitanje je uređenje registra prebivališta koje se direktno reflektuje na ažurnost biračkog spiska. Tu su i teme profesionalizacije izborne administracije, transparentnosti finansiranja izbornih kampanja, otvorenih izbornih lista, zaštite biračkog prava, itd. Preduslov poboljšanja izbornog sistema je da Odbor konačno ostvari rezultat koji će značiti da njegovi predlozi budu usvojeni na plenumu i da poslije više od deset godina dočekamo izbornu reformu“.
S obzirom na dugotrajne probleme u završetku izbora u Šavniku i Kotoru, koje su ključne prepreke s kojima se DIK suočava u rješavanju situacije u te dvije opštine i kako planirate da ih prevaziđete?
„Iako javnost situacije u Šavniku i Kotoru donekle izjednačava, problemi u izbornim procesima u ovim opštinama se značajno razlikuju. U Kotoru završetak izbora zavisi od Ustavnog suda, odnosno od toga kad će se steći uslovi da ovaj sud donese odluku po žalbi, čime će biti riješeno pitanje da li se izbori na dva biračka mjesta ponavljaju. Izborni proces u Šavniku obilježila je nemogućnost održavanja izbora na dva biračka mjesta, uništavanje izbornog materijala, te nemogućnost održavanja sjednica Opštinske izborne komisije (OIK) Šavnik, koja bi rezultirala donošenjem odluke o ponavljanju izbora na dva biračka mjesta, kao i optužbama koje se tiču “izbornog turizma”.
Više puta sam na sjednicama DIK-a i u javnosti istakao koliko nemogućnost završavanja izbora u Šavniku utiče na cijeli korpus prava građana te opštine, a posebno na osnovno građansko pravo da biraju i da budu birani. Važeći pravni okvir kao jedinu pravnu situaciju za rješavanje ovog pitanja podrazumijeva ponavljanje izbora na biračkim mjestima 1 i 14.
Napominjem da, bez obzira na političku heterogenost u sastavu DIK-a, predstavnici svih političkih subjekata iz vlasti i iz opozicije glasaju za usvajanje prigovora kojim se traži ponavljanje na ovim biračkim mjestima. Ipak, na sjednici OIK-a, zbog podijeljenosti u komisiji, nije moguće donijeti odluku, zbog čega je ovaj proces više od dvije godine blokiran„.
Da li bi preuzimanje uloge opštinskih komisija od strane DIK-a, kao što je predloženo u javnosti, doprinijelo rješavanju krize u tim opštinama?
„DIK nema zakonski propisano ovlašćenje da preuzme nadležnost opštinskih izbornih komisija pri održavanju lokalnih izbora. Zbog toga pitanje rješavanja situacije u Šavniku nije “na terenu” DIK-a. Nepostojanje zakonskog ovlašćenja da DIK preuzme nadležnost opštinske komisije kad ona ne ispunjava svoje dužnosti, predstavlja jedan od gorućih problema važećeg izbornog zakona. To, u konačnom, onemogućava DIK da sprovodi jednu od svojih osnovnih nadležnosti, odnosno da se stara o zakonitom sprovođenju izbora i jedinstvenoj primjeni zakona.
Ipak, smatram da pitanje profesionalnosti i kvaliteta rada opštinskih izbornih komisija zahtijeva sistematičniji pristup, koji bi podrazumijevao i drugačiju strukturu ovih organa, kao i načina izbora njihovih članova.
Podsjetiću da je postojalao više pokušaja da se pitanje Šavnika rješava na nivou Odbora za izbornu reformu. Ipak, zbog nefunkcionalnosti Odbora nije došlo do ozbiljne diskusije, koja bi rezultirala postizanjem dogovora kako u konačnom doći do prihvatljivog rješenja. Nadam se da će nastavak rada Odbora ovo pitanje staviti u fokus njegovog rada, te da će ovog puta biti konkretnog pomaka“.
Koliko sam ja shvatio, Milov DPS ima svoje najbolje izborne falsifikatore u Nikshicu. Na zadnjim izborima u Shavniku bile su komichne scene u prostoriji za glasanje. U jednom klipu vidi se otresit starina, dize tojagu u vis i pita jednog od tih novo-komponovanih biracha, koji su bili doshli iz Nikshica:
– „Odakle si momche?“
– „Eto ja sam u kompjuteru. Mozesh me naci u kompjuteru!“ Ne treba da verujesh svojim rodjenim ochima, treba da verujesh kompjuteru, DPS spisku.
Mozete li da verujete, sa takvim Milovim spiskovima, sa takvim izborima u Shavniku, Milov DPS se i dalje ne predaje, nece da preda vlast u malom Shavniku. Za njih bruka i sramota ne postoje.
.
.
U samom Nikshicu je kruzila shala: Razgovaraju dvojica posle upravo odrzanih odrzanih Milovih izbora. Pita jedan onog drugog:
– „Ko je pobedio? Znali se?“
– „Ne. Josh nisu zvanichno objavili rezultate. Chekaju da se prebroje glasovi – iz 2 groblja“!