Miodrag Bešović v.d. generalnog direktora Direktorat za zaštitu i spašavanje Ministarstvo unutrašnjih poslova poručio je u intervjuu za „BORBU“ da je pri stupanju na tu funkciju naišao na mnoge neregularnosti koje je vršio DPS u tom direktoratu, kao i da će se od sada zapošljavati samo ljudi od struke i profesionalnosti.
1. Sa koliko trenutno aviona za gašenje požara raspolaže Vaš direktorat ?
Kapaciteti Direktorata za zaštitu i spašavanje za gašenje požara su ograničeni i uglavnom se svode na kapacitete Avio-helikopterske jedinice. U ovom trenutku nije operativan nijedan vazduhoplov jer nije izvršeno produženje osiguranja zbog nedostatka finansijskih sredstava.
Za stavljanje u funkciju odmah po produženju osiguranja spreman je jedan avion za gašenje požara tipa Air Tractor i jedan helikopter. Napominjemo da je na ovom helikopteru izvršena ugradnja opreme za gašenje požara iz vazduha ali još uvijek nije završena obuka ljudstva za rukovanje tom opremom.
Drugi helikopter kojim raspolaže Direktorat za zaštitu i spašavanje a koji se koristi za izviđanje požara i prevoz ljudstva nije operativan jer su mu istekli resursi – nije izvršeno servisiranje takođe zbog nedostatka finansijskih sredstava.
Dva aviona za gašenje požara, tipa Air Tractor, nijesu u funkciji zbog oštećenja nastalih prilikom operativnih letova, i u toku je njihova opravka. Složeni sistem javnih nabavki usporava njihovo brzo stavljanje u upotrebu.
Raspolažemo i dronom sa termovizijskom kamerom koji službenici Direktorata za zaštitu i spašavanje koriste za snimanje požara u cilju kvalitetnijeg raspoređivanja resursa koji učestvuju u gašenju požara.
2. Šta je to što ste zatekli u vašem direktoratu kada ste stupili na funkciji nakon tridesetogodišnjeg režima DPS-a ?
Nakon preuzimanja rukovodne funkcije u Direktoratu za zaštitu i spašavanje i upoznavanja sa aktivnostima koje su u prethodnom periodu realizovane, kao pozitivne naglašavam aktivnosti na uspostavljanju legislativnog okvira kroz izradu Strategije za smanjenje rizika od katastrofa, Zakona o zaštiti i spašavanju, Nacionalne planove zaštite i spašavanja za šest različitih vrsta rizika (zemljotres, požar, poplave, itd.), kroz nabavku 59 vatrogasno-spasilačkih vozila, uspostavljanje Fonda za zaštitu i spašavanje, te realizaciju mnogobrojnih programa i projekata u saradnji sa međunarodnim i drugim organizacijama koji su u značajnoj mjeri unaprijedili sistem zaštite i spašavanje u ljudskom i u materijalnom kontekstu.
Sa druge strane, nedvosmisleno su utvrđeni i nedostaci koji se odnose na neadekvatno korišćenje resursa Avio-helikopterske jedinice i nedostatak potrebnog broja letilica za gašenje požara, nedostatak Nacionalnog trening centra za stručno osposobljavanje i usavršavanje pripadnika operativnih jedinica za zaštitu i spašavanje, nedostatak opreme za traganje i spašavanje iz ruševina, nepostojanje formiranih jedinica i timova civilne zaštite itd. U narednom periodu ćemo se baviti unapređenjem sistema zaštite i spašavanje kroz rješavanje označenih nedostataka.
3. Šta planirate u skorije vrijeme da poboljšate u vašem direktoratu kada je oprema u pitanju ?
Planiramo da OKC 112 unaprijedimo novim servisom koji podrazumijeva automatsko mobilno lociranje (AML), čime ćemo značajno poboljšati lociranje pozivaoca na broj 112 jer se sve vrši preko setelita čiju podršku daje servis Gugla (Googla). Ovim unapređenjem operater u OKC 112 moći će da izvrši lociranje u rasponu od 8 do 10m, što će u velikoj mjeri smanjiti vrijeme dolaska hitnih službi na lice mjesta. Naravno za realizaciju ove aktivnosti potrebna su finansijska sredstva u iznos 120 – 150 hiljada evra.
Planiramo stavljanje u funkciju multifunkcionalnog robotičkog sistema za akcije zaštite i spašavanja, koji je nabavljen uz podršku Evropske unije u okviru projekta “TO BE READY” čija je vrijednost 950.000 evra. Ovaj sistem ima višestruku namjenu za potrebe sistema zaštite i spašavanja, koji se može koristiti za akcije zaštite i spašavanja u slučaju tehničko-tehnoloških hazarda, tj. požara velikih razmjera u proizvodnim pogonima, u slučaju saobraćajnih nesreća, hemijsko-bioloških hazarda, uklanjanja minsko eksplozivnih sredstava, kao i tokom elementarnih nepogoda tj. poplava, uklanjanja ruševina u slučaju zemljotresa, gašenja šumskih požara, itd. Korišćenjem ovakvih sistema značajno se povećava bezbjednost spasilaca odnosno čuvaju njihovi životi.
Aplicirali smo za sredstva iz EUIF fonda koji finansira Evropska komisija za traganje i spašavanje iz ruševina, gdje je planirana nabavka hidraulične opreme, specijalizovanih uređaja za detektovanje života ispod ruševina, te specijalizovanih radnih odijela za traganje i spašavanje iz ruševina.
Preko Fonda zaštite i spašavanje odobreno je 48 235 evra službama zaštite i spašavanja i civlnom sektoru gdje će se kroz realizaciju sedam projekata u 2022. godini kroz nabavku opreme, obuku i izradu dokumenata povećati pripremljenost i odgovor u slučaju elementarnih nepogoda i drugih katastrofa.
Kroz nekoliko projekata koje realizuje Direktorat za zaštitu i spašavanje u 2022. godinu nabaviće se specijalizovane letilice za nadgledanje terena, zaštitna lična oprema za spasioce kao i šator za potrebe evakuacije ugroženog stanovništva.
4. Da li su u vašem direktoratu smjenjivani visoko pozicionirani kadrovi prepoznati kao članovi DPS-a ?
Zbog zatečenog stanja u Avio-helikopterskoj jedinici i brojnih nedostataka u njenom funkcionisanju smijenjena je načelnica ove jedinice, bilo je još nekih kadrovskih promjena ali ne zbog političke angažovanosti već isključivo zbog gore navedenih razloga. Narednom sistematizacijom predviđena su adekvatna rješenja za poboljšanje rukovođenja i obavljanja posla iz djelokruga Direktorata.
5. Da li je sada, nakon vašeg stupanja na funkciju, završeno sa praksom partijskog zapošljavanja ?
U narednom periodu zapošljavanje će se vršiti u skladu sa zakonskim procedurama s tim što će prioritet imati isključivo stručnost i profesionalizam.
6. Kako ste zadovoljni požarnom sezonom, da li ste za nju bili dobro pripremljeni i da li ste posjedovali dovoljno ljudi i neophodne opreme za te slučajeve ?
Pripremajući se za period pojačane požarne opasnosti u 2021. godini, Direktorat za zaštitu i spašavanje Ministarstva unutrašnjih poslova je kao i prethodnih godina odgovorno pristupio sprovođenju preventivnih aktivnosti, kao i pripremi svih raspoloživih materijalno-tehničkih sredstava i opreme koja su dovedena u funkcionalno stanje. Takođe, svi subjekti u sistemu zaštite i spašavanja su bez obzira na probleme sa virusom COVID 19, iskazali visok stepen odgovornosti i spremnosti da daju doprinos u pripremi požarne sezone.
Kroz različite vidove komunikacije sa lokalnim samoupravama sugerisano im je na odgovornost i obaveze koje imaju u prevenciji i operativnim aktivnostima u procesu gašenja požara na svojoj teritoriji. Posebno je apostrofirana uloga opštinskih timova za zaštitu i spašavanje i organizovanje aktivnosti u zaštiti od požara na teritoriji njihovih opština.
Tokom požarne sezone 2021. godine sprovedene su mnogobrojne aktivnosti u preventivnom i operativnom smislu koje su koordinirane od strane Direktorata za zaštitu i spašavanje i koje su doprinijele činjenici da nismo imali niti jednu žrtvu, nismo imali značajniju štetu na objektima, niti je došlo do požara u šumama velike ekonomske vrijednosti.
Što se tiče neophodne opreme i ljudskih resursa njih nikada nije dovoljno, ali smo sa ovim čime smo raspolagali uz dobru organizaciju i racionalnu upotrebu uspjeli da požare držimo pod kontrolom i da spriječimo da se prošire na ekonomske šume čime bi štete bile neprocjenjive. Takođe smo uspjeli da požarnu sezonu završimo bez zahtjeva za pomoć od strane država iz regiona i međunarodnih partnera.
7. Za kraj, kakvi su vam dalji planovi u poboljšanju vašeg direktorata ?
Prioriteti u daljem radu Direktorata za zaštitu i spašavanje odnose se na:
– Uspostavljanje Nacionalnog trening centra za zaštitu i spašavnje u Podgorici u prvoj polovini 2022. god. U toku je adaptacija dijela prostorija Sluzbe zastite i spasavanja Podgorica koje su date na koriscenje Direktoratu za zastitu i spasavanje MUP-a za potrebe trening centra. Takođe, u toku je i nabavka neophodne opreme i tehnike za opremanje centra. Ova aktivnost se sprovodi u okviru projekta SAFE TOGETHER koji se realizuje kroz IPA INTERREG program prekogranicne saradnje izmedju Hrvatske, BiH i Crne Gore;
– Sprovođenje aktivnosti definisanih Akcionim planovima za sprovđenje Strategije za smanjenje rizika od katastrofa itd;
– Jačanje materijalnih resursa Avio- helikopterske jedinice kroz nabavku helikoptera i popravku oštećenih aviona za gašenje požara iz vazduha;
– Priprema i sprovođenje mjera i aktivnosti za zimsku sezonu (poplave i ekstremne meteorološke pojave) kao i organizacija i sprovođenje mjera za zaštitu i spašavanje tokom požarne sezone 2022. godine,
– Vršiće se obuke sa donosiocima odluka na lokalnom nivou čime će se doprinijeti poboljšanju efikasnosti rukovođenja zaštitom i spašavanjem u lokalnim samoupravama;
– Takođe, planirane su brojne vježbe na temu smanjenja rizika od katastrofa od kojih posebno ističemo veliku međunarodnu vježbu planiranu za oktobar 2022. godine na temu: “ Reagovanje u slučaju zemljotresa na području Boke kotorske”.
