Marta Kos „ohladila“ Milatovića i opoziciju: Sporazum sa UAE nije protiv evropskog prava i kao takav ne koči evropski put države

U jeku političkih polemika oko Sporazuma između Crne Gore i Ujedinjenih Arapskih Emirata, evropska komesarka za proširenjeKos iznijela je jasan stav da Sporazuma između Vlade Crne Gore i Ujedinjenih Arapskih Emirata o saradnji u oblasti turizma i razvoja nekretnina ne sadrži odredbe koje bi bile u suprotnosti sa pravnom stečevinom Evropske unije. Time je direktno osporila tvrdnje predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića i crnogorske opozicije, koji su više puta naglašavali da ovaj sporazum predstavlja prijetnju evropskom putu Crne Gore.

“ Naš stav sam jasno iznijela u svom pismu predsjedniku Milatoviću. Jednostavno rečeno, sporazum prima facie ne sadrži detaljne odredbe koje bi kao takve bile u suprotnosti sa pravom EU. Međutim, način na koji se sporazum sprovodi moraće da se pažljivo prati. Transparentnost, poštovanje pravila javnih nabavki, državna pomoć, izbor investitora i drugi zahtjevi iz pravne tekovine EU biće od najveće važnosti“, kazala je Kos.

Kos, koja se godinama bavi evropskim integracijama i diplomatskim odnosima, precizno je ocijenila da u ugovoru ne postoji nijedna klauzula koja bi derogirala suverenitet Crne Gore niti ugrozila njene obaveze prema EU. Njena izjava dolazi u trenutku kada se crnogorska politička scena polarizovala oko pitanja saradnje sa UAE, naročito zbog navoda da takvi bilateralni sporazumi mogu imati štetne posljedice po transparentnost, pravnu sigurnost i vladavinu prava – osnovne stubove evropskog sistema.

Milatovićeva politička kalkulacija?

Tvrdnje Jakova Milatovića, da je sporazum “nespojiv sa evropskim vrijednostima”, mnogi tumače kao pokušaj politizacije jednog ekonomskog dokumenta. Pozivajući se na poruke iz Brisela i same Marte Kos, Milatović već neko vrijeme koristi retoriku kojom targetira aktuelnu vladu i njen pravac u spoljnoj politici, predstavljajući sebe kao branioca evropske agende. Ipak, jučerašnja izjava Marte Kos baca novo svjetlo na tu priču, ukazujući da se možda više radi o političkom pozicioniranju nego o stvarnoj zabrinutosti za evropsku perspektivu.

Izjava Marte Kos ima težinu – ne samo zbog njenog diplomatskog iskustva, već i zbog poznavanja evropskih pravnih standarda. Ako, kako ona tvrdi, nema neslaganja između ovog sporazuma i prava EU, tada ostaje otvoreno pitanje: da li Jakov Milatović iznosi ozbiljnu pravnu analizu ili koristi evropsku agendu kao političko oružje?

„Hlađenje“ opozicije

Posebno je značajno što je stav Marte Kos svojevrsno “ohladio” i najglasnije kritičare Sporazuma – prije svega funkcionere GP URA i širi opozicioni i tzv. proevropski blok, koji su tvrdili da sporazum predstavlja korak unazad za Crnu Goru na njenom evropskom putu. Kos je ovim nastupom suzila prostor za političke manipulacije, jer dolazi kao nezavisni glas iz evropskog miljea, bez direktne političke uloge u crnogorskoj sceni, ali sa nesumnjivim autoritetom.

Sporazum sa UAE, između ostalog, predviđa intenziviranje investicione saradnje, naročito u oblasti energetike, infrastrukture i turizma. U trenutku kada Crna Gora traži načine da revitalizuje svoju privredu i ojača strateška partnerstva, ovakvi dokumenti mogu igrati ključnu ulogu. No, politička instrumentalizacija ovih sporazuma, bez čvrstih pravnih argumenata, potencijalno može unazaditi proces evropskih integracija, ne zbog sadržaja samih sporazuma, već zbog domaće nestabilnosti i manipulacija.

U svakom slučaju, Crna Gora se nalazi pred izazovom – da balansira između privlačenja kapitala i održavanja evropskog kursa. Jedno je sigurno: bez ozbiljnih, stručnih i transparentnih analiza, svaka rasprava ostaje talac političke propagande.