Nova mjera zdravlja srca, poznata kao varijabilnost srčanog ritma (HRV), pokazuje koliko se vaše tijelo prilagođava stresu i koliko su snažni vaši mehanizmi oporavka.
Posljednjih godina sve češće se govori o varijabilnosti srčanog ritma, parametru koji mjeri promjene u vremenu između dva otkucaja srca. Naizgled minimalne, ove razlike traju svega nekoliko milisekundi i ne mogu se otkriti bez specijalizovanih uređaja, ali upravo one otkrivaju mnogo o stanju našeg srca i nervnog sistema.
Kako objašnjava profesor Kristofer P. Kenon, kardiolog i glavni urednik Harvard Heart Lettera, HRV predstavlja mjeru sposobnosti srca da se prilagođava promjenama koje se stalno dešavaju u organizmu.
-
Mnogi moji pacijenti me pitaju o varijabilnosti srčanog ritma, jer je to još jedan od parametara koji se može pratiti pametnim satom. Iako bi se moglo pomisliti da je najbolji znak zdravlja srca kada ono kuca ravnomjerno i ujednačeno, zapravo je suprotno – veća varijabilnost između otkucaja povezana je s boljim zdravljem srca, jer pokazuje da se ono brzo i suptilno prilagođava promjenama u tijelu – objašnjava dr Kenon.
Pratite li svoj srčani ritam?
Puls preko 80 otkucaja u minuti u mirovanju koji traje duže vrijeme smatra se dodatnim faktorom rizika za razvoj kardiovaskularnih bolesti.
Iako potiče iz aktivnosti srca, HRV zapravo odražava rad autonomnog nervnog sistema, koji automatski upravlja funkcijama poput disanja, varenja i otkucaja srca. Ovaj sistem ima dva suprotstavljena dijela: simpatički, koji reaguje na stres (poznat kao „bori se ili bježi“), i parasimpatički, koji omogućava opuštanje i oporavak. Njihov stalni balans i međusobno „povlačenje konopca“ stvaraju promjene u brzini srčanog ritma.
Pametni satovi danas automatski mjere HRV
Izmerite sami
Pametni satovi danas automatski mjere HRV, najčešće tokom sna, jer su tada rezultati najpouzdaniji, odnosno nisu pod uticajem fizičke aktivnosti, emocija ili spoljašnjih faktora. Vrednosti se prikazuju u aplikaciji za praćenje zdravlja, najčešće kao prosječne vrijednosti za određeni period, od jednog sata do čitave godine.
Prosječne varijabilnosti srčanog ritma
Varijabilnost srčanog ritma izražava se u milisekundama (ms) i pokazuje prosječnu razliku u vremenu između dva uzastopna otkucaja srca. Mjerenje se obično zasniva na matematičkim modelima (kao što su SDNN ili RMSSD), ali pametni satovi te podatke prikazuju jednostavno, kao prosječnu vrijednost HRV-a:
-
kod zdravih odraslih osoba: između 50 i 100 ms
-
kod sportista: često 100-180 ms
-
ispod 40 ms može ukazivati na stres, iscrpljenost ili neko oboljenje
Važno je da svaka osoba ima svoj „lični“ opseg. Zato se HRV ne tumači po jednoj vrijednosti, već prema promjenama u odnosu na sopstveni prosjek.
-
Ljudi koji su fizički spremniji i bolje se nose sa stresom obično imaju veću varijabilnost srčanog ritma. Nasuprot tome, niža HRV vrijednost javlja se kod osoba koje su iscrpljene, pod stresom ili imaju neko hronično oboljenje, a ujedno je povezana i s većim rizikom od kardiovaskularnih bolesti – navodi dr Kenon.
Šta utiče na varijabilnost?
Ipak, precizne granice „visokog“ i „niskog“ HRV-a ne postoje, jer na ovaj parametar utiču brojni faktori, od godina i fizičke kondicije, preko genetike i medicinske istorije, do načina života. Zbog toga profesionalna kardiološka udruženja još uvijek nisu uspostavila zvanične preporuke u vezi s praćenjem HRV-a.
-
Ako želite da pratite svoj HRV, nemojte se upoređivati s drugima, već posmatrajte sopstveni prosjek i pokušajte da ga poboljšate kroz zdravije navike. Redovno vježbanje, bolji san, meditacija i smanjenje stresa pozitivno utiču na ovaj parametar i, samim tim, na zdravlje srca – poručuje dr Kenon.
(kurir.rs)
