Albanija se, prema podacima Kancelarije Ujedinjenih nacija za drogu i kriminal (UNODC), nalazi među glavnim zemljama porijekla ili tranzita pošiljki heroina u Evropi, na osnovu slučajeva zapljene prijavljenih u periodu od 2021. do 2024. godine.
Ukupna količina zaplijenjenog kokaina u zapadnoj i centralnoj Evropi je opala, dok su se glavna čvorišta trgovine drogom premjestila iz važnih luka u Belgiji, Njemačkoj i Holandiji ka Francuskoj, Portugaliji i Španiji.
Na mapi objavljenoj u statističkom aneksu Svjetskog izvještaja o drogama (World Drug Report 2026), koji je nedavno objavljen, Albanija je označena bojom koja identifikuje zemlje navedene kao „glavne države porijekla ili tranzita“ za pošiljke heroina, prenosi Njuzmaks Balkans.
U Evropi su, pored Albanije, u istoj kategoriji i Turska, Bugarska, Grčka, Italija, Španija, Francuska, Belgija i Holandija. Van Evrope, mapa obuhvata zemlje poput Avganistana, Irana, Pakistana, Indije, Kirgistana, Tadžikistana, kao i nekoliko zemalja u Africi i Aziji.
U izvještaju se navodi da se globalno tržište opioida, uključujući heroin, nalazi u periodu značajnih promjena. Zabrana proizvodnje droge u Avganistanu 2022. godine značajno je smanjila proizvodnju opijuma i heroina, dok rast proizvodnje u Mjanmaru nije uspio da nadoknadi pad u Avganistanu.
UNODC upozorava da bi tržišta mogla da se prilagode promjenom ruta, metoda krijumčarenja i, u pojedinim slučajevima, prelaskom na snažnije sintetičke opioide.
„Pretpostavljeni ili stvarni prekid u snabdijevanju heroinom na glavnim tržištima potrošnje podstaći će krijumčare da traže alternative. To bi, zauzvrat, moglo da dovede do premještanja ilegalnog uzgoja opijuma i nezakonite proizvodnje opijuma u druge zemlje ili da podstakne prelazak na sintetičke zamjene, poput fentanila i nitazena, ili drugih novih sintetičkih opioida — možda čak i na supstance koje nijesu opioidi“, navodi se u izvještaju.
Druga mapa: Udvostručene zapljene kokaina
Na drugoj mapi izvještaja, Albanija je prikazana među evropskim zemljama sa najvećim rastom zapljene kokaina u 2024. godini. Na mapi UNODC-a zemlja je označena bojom koja ukazuje na udvostručenje ili veći rast količine zaplijenjenog kokaina u odnosu na 2023. godinu. Time je Albanija svrstana u istu kategoriju sa pojedinim zemljama jugoistočne i istočne Evrope, gdje su zapljene tokom godine značajno porasle.
U izvještaju se navodi da je trgovina kokainom u zapadnoj i centralnoj Evropi pretrpjela značajne promjene. Oko 2024. godine, napori usmjereni na suzbijanje trgovine drogom i međunarodna saradnja agencija za sprovođenje zakona možda su primorali kriminalne mreže da prilagode rute i načine transporta droge, piše Monitor.
Količina zaplijenjenog kokaina povećana je sedam puta u periodu od 2014. do 2023. godine. Međutim, u pojedinim zemljama je tokom 2024. zabilježen pad čistoće kokaina na maloprodajnom tržištu i količine zaplijenjene droge, što može ukazivati na privremene poremećaje u pojedinim područjima, dok su se ulazni tokovi prilagođavali novim tačkama ulaska.
Broj otkrivenih pošiljki kokaina namijenjenih Evropi koje su prevožene u kontejnerima smanjen je u glavnim evropskim odredištima, dok je porastao u Južnoj Americi. To ukazuje na globalno premještanje zapljena bliže zemljama porijekla droge.
Broj otkrivenih kontejnerskih pošiljki namijenjenih Belgiji nastavio je da raste, ali je prosječna veličina pošiljki smanjena za 39 odsto. To odražava tendenciju kriminalnih grupa da koriste manje i manje rizične načine skrivanja droge, naročito unutar rashladnih kontejnera.
Takođe, čini se da i manje luke dobijaju na značaju u mrežama krijumčarenja. Generalno, tokovi kokaina ka zapadnoj i centralnoj Evropi prilagodili su se u pogledu ruta, ulaznih tačaka i metoda krijumčarenja, ali su i dalje na visokom nivou.
(Kosovo online)
