Njemački kancelar Fridrih Merc poručio je da je završeno vrijeme u kojem su se evropske članice NATO-a u velikoj mjeri oslanjale na Sjedinjene Američke Države, ističući da Evropa ubuduće mora da preuzme znatno veću odgovornost za sopstvenu odbranu.
„Besplatna vožnja Evropljana je završena“, rekao je Merc na konferenciji za novinare nakon samita NATO-a u Ankari, ocijenivši da je skup označio prekretnicu u istoriji vojnog saveza. Dodao je da je NATO, poslije odluka donijetih u turskoj prijestonici, postao „evropskiji nego ikada“.
Merc je priznao da su Sjedinjene Američke Države opravdano zahtijevale od evropskih saveznika da povećaju izdvajanja za odbranu. Prema njegovim riječima, unutar Alijanse dugo je postojao veliki disbalans, jer je Vašington obezbjeđivao najveći dio novca i najvažnijih vojnih kapaciteta, dok su evropske države izdvajale znatno manje.
Njemački kancelar naglasio je da evropske zemlje sada moraju da pretvore najavljena povećanja vojnih budžeta u konkretne kapacitete i da postepeno smanjuju jednostranu zavisnost od SAD. Prema podacima iznijetim uoči samita, Amerika je i dalje obezbjeđivala oko 59 odsto ukupnih vojnih izdataka članica Alijanse, iako su evropski saveznici i Kanada tokom prethodne godine znatno povećali svoja ulaganja.
Jedna od glavnih tema samita u Ankari bila je i dugoročna vojna podrška Ukrajini. Merc je još 1. jula najavio da će Njemačka insistirati na preuzimanju novih finansijskih obaveza, iako među članicama prethodno nije bilo saglasnosti o visini pomoći za 2027. godinu.
Na samitu je, međutim, postignut dogovor da saveznici tokom 2026. godine izdvoje 70 milijardi eura za vojnu opremu, obuku i druge oblike podrške Kijevu, dok bi najmanje isti iznos trebalo da bude obezbijeđen i 2027. godine. Time ukupna predviđena pomoć Ukrajini za dvije godine dostiže najmanje 140 milijardi eura.
Merc je ocijenio da su odluke iz Ankare pokazale kako evropske članice prihvataju veći dio tereta za bezbjednost kontinenta, ali i da unutar NATO-a i dalje postoji neravnoteža između vojnih napora Sjedinjenih Američkih Država i ostalih 31 saveznika.
(Politika)
