U organizaciji Crkvene opštine Nikšić, Opštine Nikšić i Matice Srpske – društva društva članova u Crnoj Gori, u okviru duhovno kulturne manifestacije „Dani Svetog Vasilija Ostroškog“, u Nikšićkom pozorištu, književna nagrada „Izviiskra Njegoševa“ za cjelokupno književno djelo, dodijeljena pjesniku i esejisti, Miroslavu Maksimoviću.
Nagrada „Izviiskra Njegoševa“, koju dodjeljuje Mitropolija crnogorsko-primorska, Eparhija budimljansko-nikšićka i kompanija „Mona Plaza“ uručena je autoru čija poezija decenijama, postojano, istražuje unutrašnje prostore čovjeka, istorije i pamćenja.
U obrazloženju žirija, u sastavu Matija Bećković, Ranko Popović, Dragan Stanić, Dragan Hamović i Milutin Mićović, navedeno je da Maksimović pripada rijetkim pjesnicima koji „lirskim pogledom prodiru u nutrinu pojava“, spajajući refleksiju, duhovnost i iskustvo savremenog čovjeka.
Knjizevnik Milutin Mićović posebno je izdvojio zbirku „Bol“, posvećenu traumatičnim mjestima srpskog stradanja u Drugom svjetskom ratu. Ocijenio je da Maksimovićeva poezija ne počiva na istorijskoj naraciji, već na dubokom unutrašnjem iskustvu bola, sjećanja i moralnog iskušenja.
„Knjiga pjesama „Bol“ Miroslava Maksimovića, pripada reprezentativnom savremenom srpskom pjesništu. Osobenost ove zbirke pjesama nije samo u tematici, nego i u prilazu temi. Ovdje smo u vremenu početka Drugog svetskog rata, na prostorima NDH, tamo negdje blizu gdje se rijeka Una uliva u rijeku Savu. Najtamnijem i najtragičnijem mjestu srpske istorije. U širem prostoru logora Jasenovac.
Tamo gdje su ljudi prekonoć postajali ne samo zvijeri, nego i duhovi zla. Tamo gdje je jednom narodu potpisana smrtna presuda — a krivica mu je samo to što іe živ, i što se još zove svojim imenom.
Jezik ovih pjesama je tih, meditativan, sloіevit, zgusnut kao bol, kao patnja koja prelazi u saznanje, kao svojevrsna katarza stvaranja i sjećanja, kao pitka voda poslije preležane bolesti, kao progledanje kroz muku i usud stradanja, na drugu, ozdravljujuću stranu. U ovim pesmama nema istorije, a temetizovane su najtežim istorijskim momentima ovog naroda, nema ni pjesničke naracije, a u njima je zgusnut ekstremni egzisencijalni sažetak, ličnog i kolektivnog bola srpskog naroda u prošlom vijeku.
Srpski narod je osuđen na kraju prošlog vijeka, ne za to što je nešto kriv, nego zato što uopšte postoji takav narod. Krivica je dakle i postojanje, i sloboda, i ime.
U bliskoj budućnosti, sve žrtve logora, jama, golih otoka , bombardovanja, razaranja starih gradova i civilizacija, neko iz infrastrukture globalne države, nazvaće – kolateralna šteta!!! Ali poezija je dublja od ideologija, i čovjekova potreba za slobodom i stvaralaštvom, nadrasta zakone, pravdu, i zlodjela koja izrastaju na nepodnošenju a potom i mržni i Boga i čovjeka. Ipak negdje u dubini poezije Miroslava Maksimovića, u adskom prostoru jama, u pjesničkoj zbirci „Bol“, nazire se Njegoševa iskra koja počinje da radi iz dubina i da nam kazuje ono što je suštinsko za čovjeka“ kazao je Mićović.
Nagradu „Izviiskra Njegoševa“ Miroslavu Maksimoviću, za cjelokupno književno djelo, koja se sastoji od plakete, Njegoševog medaljona i novčanog iznosa, uručili su Jovana Momirović, ispred kompanije “ Mona Plaza“, knjizevnik Milutin Mićović i Episkop Dioklijski Pajsije.
“Želim od srca da čestitam pjesniku Miroslavu Maksimoviću,ovako značajnu nagradu, sve da pozdravim i da čestitam praznik našeg svetog oca Vasilija Ostoškog, slavu grada i svih nas” poručio je vladika Pajsije.
Ovogodišnji laureat kazao je da Petar II Petrović Njegoš nije samo veliki pjesnik nase književnosti, već ličnost čije djelo i danas oblikuje kulturnu svijest i razumijevanje nacionalnog identiteta.
“Kako danas vidimo Njegoša? Možemo da ga ne vidimo, jer on je prošlost koja nema veze sa našim današnjim životom. Nismo više u zaostaloj duhovnoj zajednici, nego smo u naprednim integracijama. Nismo ono što smo bili, nego smo ono što sad želimo da budemo. Slobodne smo jedinke koje imaju pravo na sva uživanja u boljem životu bio-čestica koje idu kud hoće. Takva bio-čestica ne vidi ni sebe, ni Njegoša, ni ruku koja upravlja pravcem njenog hoda.
Možemo se praviti da vidimo Njegoša, tako što ćemo manipulacijama i falsifikatima da napravimo drukčijeg Njegoša, da koliko-toliko sakrije onog pravog.
Možemo ga zatvoriti u mauzolej, da bismo, gledajući mauzolej, tvrdili da vidimo Njegoša.
Možemo videti Njegoša onakvog kakav je, i njegov srpski narod, onakav kakav je, sa svim manama, ali i sa uzvišenim htenjima od kojih je Njegoš stvorio veličanstveno delo. Na podlozi tih htenja, mogu da niču slobodne, vredne, hrabre i mudre ličnosti koje će u privredi, u nauci, u umetnosti, u sportu, u kulturi, u politici… stvarati slobodnu zajednicu.
To su mogući današnji pogledi na Njegoša. I svi su prisutni među nama. Koji ćemo izabrati, i kao pojedinci i kao društvo, zavisi od nas. Od tog izbora zavisi i naš današnji život i naša budućnost. Njegoš je svoju reč o budućnosti uobličio u stihove:
“Budućnost je naša velika taina
Koja se sadrži u onim njedrima
Iz kojih je naše proisteklo biće”, poručio je Miroslav Maksimović, dobitnik nagrade „Izviiskra Njegoševa“.
U nastavku programa nastupio je muzički ansambl „Fenečki biseri“.
(RTNK)
