U Osnovnoj školi „Srbija” u Baru danas je održana edukativna radionica posvećena energetskoj efikasnosti, na kojoj je nekoliko desetina učenika kroz interaktivne sadržaje učilo kako svakodnevne navike utiču na potrošnju energije, kvalitet vazduha i zaštitu životne sredine.
Radionica je organizovana u školi koja je nedavno prošla kompletnu energetsku sanaciju u okviru projekta „Promocija energetske efikasnosti u javnim zgradama Crne Gore — ozelenjavanje javne infrastrukture”, koji realizuje Ministarstvo energetike i rudarstva Crne Gore uz podršku Evropske unije i KfW.
Tokom radionice, učenici su razgovarali sa Ljubišom Pavićevićem iz Ministarstva o značaju energetske efikasnosti, pri čemu je istaknuto da zgrade učestvuju sa više od jedne trećine u ukupnoj potrošnji energije u Crnoj Gori. Poseban fokus stavljen je na obnovljive izvore energije — sunce, vjetar, vodu, biomasu i geotermalnu energiju — kao održive alternative fosilnim gorivima.
Direktorica škole Mirjana Vučević poručila je da obnova objekta ima višestruki značaj za učenike.
„Obnovljena škola je više od novih zidova i prozora — ona je živa lekcija o tome kako možemo bolje. Kada djeca odrastaju u prostoru koji je topao zimi, prijatan ljeti i koji troši manje energije, ona to doživljavaju kao prijatan prostor u kome provode svoju svakodnevicu, uče i druže se. Mlade generacije su najsklonije prihvatanju novih, savremenijih i održivijih načina ponašanja – zato zahvaljujemo Evropskoj uniji, Njemačkoj razvojnoj banci i Ministarstvu energetike i rudarstva na prepoznavanju ove prilike za osnovnu školu Bar“, kazala je Vučević.
Učenici su upoznati i sa konkretnim koracima koje mogu primijeniti u svakodnevnom životu, poput gašenja svjetla pri izlasku iz prostorije, isključivanja punjača, racionalnog korišćenja grijanja i pravilnog razvrstavanja otpada.
Ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović naglasio je značaj promjene svijesti uz infrastrukturne investicije.
„Energetska tranzicija nije samo pitanje tehnologije i investicija — ona je prije svega pitanje promjene načina razmišljanja. Investicije u izolaciju, prozore, LED rasvjetu i obnovljive izvore daju maksimalan efekat tek kada ih prati i odgovorno ponašanje korisnika. Upravo zato Ministarstvo energetike i rudarstva edukaciju mladih posmatra kao integralni dio projekta sanacije javnih zgrada, a ne kao njegov dodatak“, istakao je Šahmanović.
Cilj radionice bio je da podstakne učenike da postanu aktivni nosioci promjena u svojim porodicama i zajednicama, imajući u vidu da se navike usvojene u djetinjstvu zadržavaju tokom cijelog života.
U okviru projekta „Promocija energetske efikasnosti u javnim zgradama”, OŠ „Srbija” je jedna od 20 javnih ustanova širom Crne Gore koje prolaze kroz proces obnove. Projekat obuhvata 18 škola, jedan dom za stare i jedan studentski dom, ukupne površine oko 80.000 kvadratnih metara, a njegova vrijednost iznosi gotovo 60 miliona eura.
Finansiranje uključuje kredit KfW u iznosu od 45 miliona eura, bespovratna sredstva Evropske unije kroz Regionalni program energetske efikasnosti (REEP) od 4,785 miliona eura, kao i nacionalno učešće Crne Gore od 10 miliona eura.
Po završetku projekta, očekuju se značajni rezultati:
„Energetske uštede od 7.615,91 MWh godišnje — što odgovara potrošnji struje za oko 2.500 domaćinstava, smanjenje emisije CO₂ za 45 odsto, kao i značajno unapređenje uslova za rad i učenje“, navodi se u saopštenju.
Do sada su završeni radovi na više škola, uključujući objekte u Kotoru, Nikšiću i Podgorici, dok su u Baru obnovljene OŠ „Srbija” i OŠ „Jugoslavija”, sa očekivanim uštedama energije do 65 odsto i smanjenjem emisije CO₂ do 70 odsto.
Projekat u Crnoj Gori dio je šireg Regionalni program energetske efikasnosti, pokrenutog 2013. godine u okviru Investicionog okvira za Zapadni Balkan, koji kombinuje sredstva međunarodnih finansijskih institucija poput Evropska banka za obnovu i razvoj i KfW-a, uz podršku Evropske unije i donatora.
Do sada je kroz ovaj program u regionu pokrenuto projekata vrijednih oko milijardu eura, sa ciljem podrške zelenoj tranziciji i dekarbonizaciji Zapadnog Balkana.
