TOP JE ISPAO IZ IGRE: Pročitajte detaljnu analizu raskrinkavanja blokaderske izmišljene afere

Od večeri 15. marta, kada su tokom petnaestominutne tišine na protestu u Beogradu nastale scene panike i, kako se kasnije ispostavilo, režirane predstave od strane blokadera, srpska javnost našla se pod lavinom medijskih tvrdnji, kategoričnih zaključaka i senzacionalnih naslova o navodnoj upotrebi takozvanog zvučnog topa. I prije nego što je započeta bilo kakva ozbiljna istraga, u dijelu medija već je bila donesena presuda – država je, tvrdilo se, upotrijebila sonično oružje protiv sopstvenih građana.

MEDIJSKA EKSPLOATACIJA RADIĆEVOG „DOKAZA“

Svemu tome značajno su doprinijela brojna gostovanja samozvanih „vojnih analitičara“, koji su se u javnosti predstavljali kao neprikosnoveni autoriteti za akustično oružje, iako su njihove tvrdnje nerijetko bile zasnovane na ličnim procjenama, a ne na materijalnim dokazima ili tehničkim ekspertizama. Umjesto stručne analize, javnosti su ponuđeni unaprijed doneseni zaključci.

Najeksponiraniji među njima bio je Aleksandar Radić, koji je već sjutradan u medijima iznio tvrdnju da je upotrijebljen LRAD, poznatiji kao „zvučni top“. Kao jedan od svojih glavnih argumenata naveo je nešto što je kasnije postalo jedan od najcitiranijih „dokaza“ u medijima.

„Radio sam u američkoj policiji, upoznao sam se sa funkcionisanjem zvučnog topa, sa efektima, poznajem materiju, susretao sam se s njom. U noći pred 15. mart vidio sam američku prodavnicu punu materijala Faradej. To je komercijalni naziv materijala koji služi za zaštitu od niskofrekventnih zvučnih talasa. 15. marta sam razgovarao sa ljudima koji su išli u Ćacilend, razgovarao sam sa njima o ratu u Ukrajini, nosili su kišobran. Besmislica je da tu ljudi na taj lijepi dan nose kišobran oznake Faradej… Zašto su imali materijal koji pruža zaštitu od dejstva zvučnih talasa?“, govorio je Radić i upravo ta okolnost, kako je naveo, navela ga je na zaključak da je zvučni top upotrijebljen.

Međutim, već na samom početku postavlja se pitanje – da li je ova tvrdnja uopšte naučno i tehnički opravdana?

FARADEJ ZA NEUPUĆENE

Prema analizi u koju smo imali uvid, a koja se zasniva na osnovnim principima fizike i akustike, ali prije svega logike i malo zdravog razuma, odgovor je – ne.

Faradejev kavez i materijali koji se pod tim komercijalnim nazivom prodaju nemaju nikakvu sposobnost da zaustavljaju zvučne talase. Njihova funkcija je isključivo blokiranje elektromagnetnog zračenja. Upravo zbog toga koriste se za zaštitu elektronske opreme, sprečavanje prolaska radio-signala, GPS komunikacije ili očitavanja IMSI brojeva mobilnih telefona. Sa akustikom nemaju praktično nikakve veze.

Zvučni talasi su mehanički talasi koji se kroz vazduh prenose kretanjem molekula. Za njihovo zaustavljanje nije dovoljan nikakav metalizovani tekstil, već je potrebna mnogo veća masa kao što su debeli betonski zidovi, olovne ploče ili specijalno projektovani akustični paneli. Tanka tkanina kišobrana jednostavno vibrira zajedno sa vazduhom i propušta talase skoro kao da ne postoji. Tako da su Radićeve teorije u rangu pokojne Jovanke Jolić, koja je isto tako tvrdila da je Ilon Mask Srbin porijeklom iz Republike Srpske. Njena vizija naišla je na odjek među ljubiteljima teorija zavjere, ali to je bezopasna neistina, jer ono što je iznosila Jolić nije vodilo ka građanskom ratu.

Ovdje se pojavljuje i druga tehnička kontradikcija. Radić je govorio i o „zaštiti od niskofrekventnih zvučnih talasa“, dok se u isto vrijeme kao oružje pominjao LRAD 450XL.

Problem je u tome što LRAD uopšte ne radi na niskim frekvencijama. Naprotiv, cio princip rada ovog sistema zasniva se na visokofrekventnom, veoma usmjerenom akustičnom signalu čiji je cilj da izazove bol i nelagodnost u predjelu sluha. Zbog toga je u stručnoj literaturi poznat kao usmjereni akustični komunikacioni sistem, a ne kao uređaj koji koristi infrazvuk ili niske frekvencije.

Radić je, dakle, u jednoj izjavi spojio dvije različite fizičke pojave koje nemaju suštinski, ali ni tehnički nikakve veze. Drugim riječima, ukoliko bi neko zaista očekivao upotrebu LRAD-a, nikakva Faradejeva tkanina mu ne bi pomogla.

Jedina realna zaštita bili bi profesionalni antifoni, specijalni čepovi za uši industrijskog kvaliteta ili taktički šljemovi koji u potpunosti pokrivaju ušnu školjku, dakle stvari koje Radić nijednog momenta nije pomenuo. Ali, imajući u vidu dejstvo zvučnog topa, ništa od pomenutih štitova ne bi bilo dovoljno da se neko zaštiti.

Još jedno pitanje koje se nameće jeste – ako je Faradejev materijal beskoristan protiv zvučnih talasa, čemu onda može da služi?

Prema istoj analizi, takav materijal može da spriječi očitavanje radio-signala, GPS lokacije ili identifikacionih brojeva SIM kartica. Odnosno, ukoliko bi neko želio da onemogući elektronsko praćenje telefona, Faradejeva zaštita imala bi smisla. Ali povezivati je sa zaštitom od zvučnog topa predstavlja tvrdnju koja, prema tehničkoj analizi, nema fizičko utemeljenje.

Čak i kada bi se prihvatila pretpostavka da je LRAD tog dana zaista upotrijebljen, postavlja se daleko ozbiljnije pitanje – gdje su posljedice takve upotrebe?

ŠTA BI SE ZAISTA DOGODILO DA JE UPOTRIJEBLJEN LRAD?

Da bi se razumjelo zbog čega je teza o upotrebi zvučnog topa izazvala toliko polemika, neophodno je odvojiti političke interpretacije od tehničkih činjenica i dešavanja sa terena te večeri. Svaki sistem ima svoje fizičke karakteristike, ograničenja i predvidive posljedice. To je i jedan od osnovnih razloga zbog čega se upotreba bilo kog sredstva prinude ne utvrđuje na osnovu utiska, već na osnovu tragova koje ono ostavlja.

Naime, kada bi policijski sistem LRAD 450XL bio upotrijebljen u svom najjačem režimu, posljedice bi bile dramatično drugačije od onoga što je javnost vidjela 15. marta. Riječ je o sistemu koji na udaljenosti od pedeset do sedamdeset pet metara može da proizvede nivo zvuka veći od 130, pa čak i 140 decibela u uskom usmjerenom snopu.

Da bismo razumjeli, tu se više ne govori o nekakvom neprijatnom zvuku, već doslovno o takozvanoj „akustičnoj traumi“.

Ljudi koji bi se našli u neposrednoj osi dejstva imali bi ozbiljne probleme sa sluhom, pucanje bubnih opni, trajno oštećen sluh, teške povrede unutrašnjeg uva, nagli gubitak ravnoteže, mučninu, vrtoglavicu i potpunu dezorijentaciju.

I to je jedan od razloga zašto se u analizi navodi da bi u slučaju stvarne upotrebe ovog oružja prve posljedice bile vidljive ne na društvenim mrežama, već u urgentnim centrima i ORL klinikama širom Beograda.

Umjesto toga, 15. marta, nakon tvrdnji o upotrebi ovog oružja, hiljade ljudi koje su bile prisutne nastavile su protest kao da se ništa nije desilo, nastavile su da snimaju, razgovaraju i šire teorije na blokaderskim propagandnim platformama.

Ali medicinski aspekt predstavlja samo jedan dio problema. Ništa manje bitni su i digitalni dokazi. Savremeni mobilni telefoni imaju mikrofone koji imaju svoje fizičke granice. Kada se izlože ekstremnom zvučnom pritisku, dolazi do takozvanog „audio clippinga“, odnosno potpunog zasićenja mikrofona. Umjesto razgovora, povika i okolnih zvukova, jedino što bi bilo snimljeno jeste snažno krčanje i konstantan šum, što predstavlja posljedicu fizičkog ograničenja samog mikrofona.

Takođe, veliki broj građana danas na svojim telefonima koristi aplikacije za mjerenje buke, neki čak i nesvjesni da ih posjeduju kao sistemske aplikacije. Da je zvučni pritisak u pojedinim djelovima ulice zaista dostigao vrijednosti koje se pripisuju LRAD sistemu u režimu odvraćanja, na tim telefonima, pod uslovom da softveri „prežive“, bili bi zabilježeni ekstremni nivoi decibela i to bi bio nepobitan materijalni dokaz koji bi mogao nezavisno da se provjeri.

(KURIR.RS)