Tenzije unutar NATO-a ne prestaju: Tramp povlači dio američkih trupa iz Evrope, ljut na njih jer mu nisu pomogli u Iranu

Američki predsjednik Donald Tramp, ljut zbog neuspjeha saveznika NATO-a da pomognu u obezbjeđivanju Ormuškog moreuza, razgovarao je sa savjetnicima o mogućnosti povlačenja dijela američkih trupa iz Evrope, rekao je u četvrtak za Rojters visoki zvaničnik Bijele kuće.

„Nije donijeta nikakva odluka, a Bijela kuća nije naložila Pentagonu da izradi konkretne planove za smanjenje broja trupa na kontinentu“, rekao je zvaničnik koji je želio da ostane anoniman kako bi razgovarao o internim razmatranjima.

Ali sami razgovori podvlače koliko su se odnosi između Vašingtona i njegovih evropskih saveznika u NATO-u oštro pogoršali posljednjih mjeseci. Oni takođe sugerišu da posjeta Bijeloj kući u srijedu generalnog sekretara NATO-a Marka Rutea nije uspjela značajno da poboljša transatlantske odnose, koji su vjerovatno na najnižoj tački od osnivanja NATO-a 1949. godine.

Bijela kuća je javno saopštila da Tramp razmatra potpuno povlačenje iz alijanse. Uklanjanje trupa iz Evrope bi omogućilo Trampu da dramatično smanji bezbjednosne obaveze Vašingtona na kontinentu, bez formalnog povlačenja, što bi bio potez koji bi testirao ustavno pravo.

SAD trenutno imaju više od 80.000 vojnika u Evropi i igraju centralnu ulogu u evropskoj bezbjednosnoj arhitekturi od Drugog svjetskog rata. Više od 30.000 tih vojnika nalazi se u Njemačkoj, a značajan broj je stacioniran i u Italiji, Ujedinjenom Kraljevstvu i Španiji.

Zvaničnik nije rekao koje zemlje bi mogle biti pogođene niti koliko bi vojnika na kraju moglo biti povučeno ako Tramp odluči da nastavi sa tom idejom.

Upitan za komentar, portparol NATO-a je agenciji „Rojters“ uputio na Ruteov intervju za CNN u srijedu.

U tom intervjuu, Rute je rekao da razumije Trampove frustracije savezom, ali da je „velika većina evropskih zemalja“ bila od pomoći Vašingtonu u ratnim naporima u Iranu.

Nakon Ruteovog sastanka sa Trampom, generalni sekretar je rekao evropskim vladama da Tramp želi konkretne obaveze kako bi pomogao u obezbjeđivanju Ormuškog moreuza u roku od nekoliko dana, objavio je „Rojters“ ranije u četvrtak.

Iako Tramp dugo ima burne odnose sa NATO-om – godinama optužujući evropske prestonice da štede na vojnim izdacima – posljednja tri mjeseca su bila posebno teška.

Diplomate NATO-a su ranije rekle da SAD nisu jasno stavile do znanja da li očekuju početak bilo kakve misije u Ormuškom moreuzu tokom ili nakon sukoba, a takođe su rekle da SAD nisu precizirale koje konkretne sposobnosti očekuju od svake zemlje NATO-a.

„Volstrit žurnal“ je u srijedu objavio da visoki zvaničnici administracije razgovaraju o premještanju trupa stacioniranih u Evropi iz zemalja čiji su lideri kritikovali američko-izraelski rat protiv Irana u evropske zemlje čiji su lideri bili podržavajući.

Zvaničnik Bijele kuće rekao je „Rojtersu“ da je Tramp konkretno razmatrao povratak trupa u SAD, umjesto njihovog premještanja u druge strane zemlje.

Zvaničnik je rekao da je Tramp bio posebno iritiran onim što doživljava kao pokušaje Evrope da odbaci njegove pokušaje da pridobije Grenland.

Nakon sastanka sa Ruteom u Švajcarskoj u januaru, Tramp je nagovijestio da je na vidiku dogovor o okončanju spora oko danske teritorije. Do takvog sporazuma nije došlo.

„On je posebno tražio od NATO-a da smisli plan kada smo bili u Davosu, a oni to nekako ne shvataju ozbiljno“, rekao je zvaničnik.