Državnim službenicima i namještenicima radni odnos po sili zakona trebalo bi da prestaje sa navršenih 67 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja, jer bi primjena niže starosne granice od 66 godina predstavljala nepovoljniji tretman i mogla bi se smatrati direktnom diskriminacijom po osnovu starosti, ocijenila je profesorica radnog prava prof. dr Vesna Simović Zvicer.
Simović Zvicer je na svom Facebook profilu ukazala na pravnu dilemu nastalu zbog različitih rješenja u Zakonu o radu i Zakonu o državnim službenicima i namještenicima.
Kako je navela, Zakon o radu propisuje da zaposlenom radni odnos po sili zakona prestaje sa navršenih 67 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja, dok Zakon o državnim službenicima i namještenicima, kao poseban propis, predviđa prestanak radnog odnosa sa 66 godina života.
„U pogledu prestanka radnog odnosa državnih službenika i namještenika koji se odnosi na starosnu dob potrebno je primijeniti odredbe Zakona o radu“, smatra Simović Zvicer.
Prema njenim riječima, u ovom slučaju ne bi trebalo primjenjivati princip lex specialis derogat legi generali, već dati prednost zaštitnim načelima radnog prava.
„Odredba člana 6 Zakona o radu nije obična dispozitivna norma, već ima karakter osnovnog zaštitnog načela radnog prava, jer podrazumijeva da posebni zakon ne može dati manji obim prava niti nepovoljnije uslove rada od Zakona o radu. Mišljenja sam da se u konkretnom slučaju ‘uslovi rada’ ne mogu ograničiti samo na individualna i kolektivna prava iz radnog odnosa, već da oni podrazumijevaju sigurnost zaposlenja, trajanje radnog odnosa, kao i uslove prestanka radnog odnosa“, navela je ona.
Dodaje da bi prestanak radnog odnosa sa 66 godina značio da bi zaposleni izgubio mogućnost da radi još godinu, što bi se odrazilo i na njegova druga prava.
„Ako bi radni odnos državnom službeniku ili namješteniku prestao sa 66 godina života, on bi izgubio mogućnost da radi godinu dana duže. Samim tim ne bi imao pravo na zaradu godinu dana duže, kao ni godinu dana staža osiguranja, te potencijalno veći iznos penzije.
Navedeno ukazuje da bi državni službenik ili namještenik bio doveden u nepovoljniji položaj u pogledu ostvarivanja prava iz rada i po osnovu rada, što predstavlja primjer direktne diskriminacije“, istakla je Simović Zvicer.
Ona je podsjetila i na novi član 6a Zakona o radu, koji predviđa mogućnost drugačijeg uređivanja prava i uslova rada samo za određene kategorije zaposlenih, i to zbog javnog interesa.
„Postojanje člana 6a dodatno slabi argument da u konkretnom slučaju treba primijeniti princip lex specialis derogat lege generali, jer zakonodavac nije predvidio opštu autonomiju posebnih zakona, već je taksativno naveo izuzetke“, ocijenila je Simović Zvicer.
Profesorica upozorava da se prilikom odlučivanja ne smiju zanemariti ni odredbe Zakona o zaštiti jednakosti i zabrani diskriminacije, kao ni Ustava Crne Gore.
„U konkretnom slučaju radilo bi se o diskriminaciji po osnovu starosne dobi, jer se državni službenici i namještenici nalaze u uporedivoj situaciji, a nemaju isti tretman prilikom prestanka radnog odnosa po osnovu godina života.
Mišljenja sam da ne postoji legitiman interes za drugačije uređenje starosne granice za prestanak radnog odnosa u državnim organima, te da se radi o direktnoj diskriminaciji po osnovu starosne dobi“, poručila je Simović Zvicer.
Ona je podsjetila da Ustav Crne Gore zabranjuje diskriminaciju po bilo kom osnovu, dok Zakon o radu starosnu dob prepoznaje kao jedan od osnova diskriminacije.
(CDM)
