SAD lider u prodaji oružja u svijetu, Saudijska Arabija najveći kupac

0

Trgovina oružjem u svijetu porasla je od 2014. do 2019. godine za 5,5 odsto u odnosu na period od 2010. do 2014. godine, objavio je danas Stokholmski međunarodni mirovni istraživački institut (SIPRI).

U posmatranom periodu SAD i Francuska su značajno uvećale prodaju oružja, dok se Saudijska Arabija učvrstila na poziciji najvećeg uvoznika oružja u svijetu.

Prema podacima SIPRI, najveći izvoznici oružja i borbenih sistema u proteklom petogodišnjem periodu bili su SAD, Rusija, Francuska, Njemačka i Kina.

Novi podaci pokazuju porast prodaje oružja zemljama Bliskog istoka, pri čemu je najveći uvoznik bila Saudijska Arabija. Uz tu zemlju, među pet najvećih uvoznika oružja u svijetu u posmatranom petgodišnjem periodu, bile su i Indija, Egipat, Australija i Kina. Udio tih pet zemalja u svjetskoj kupovini oružja iznosio je 36 odsto.

Na tabeli najvećih izvoznika oružja, među prvih deset nalaze se još i Velika Britanija, Španija, Izrael, Italija i Južna Koreja.

Izvoz SAD porastao je od 2014. do 2019. godine za 23 odsto, čime je udio Vašingtona u globalnoj trgovini skočio sa 31 na 36 odsto. Istovremeno je izvoz Rusije, drugog po veličini svjetskog izvoznika oružja, opao za 18 odsto.
Odredište većih isporuka oružja iz SAD bilo je ukupno 96 zemalja širom svijeta.

“Polovina izvoza oružja SAD u proteklih pet godina otišla je na Bliski istok, a polovina od toga u Saudijsku Arabiju. Istovremeno, porasla je potražnja sa naprednim američkim borbenim avionima, posebno u Evropi, Australiji, Japanu i Tajvanu”, izjavio je viši saradnik u SIPRI Piter D. Vezeman.

Prema njegovim riječima, izvoz oružja je za američku administraciju, pored izvora prihoda, i važan dio spoljne i bezbjednosne politike.

“Oni izvoze oružje da bi stvarali prijatelje, pronašli saveznike i osigurali da će sa tim zemljama sarađivati u vojnim operacijama”, ocijenio je Vezeman.

Među pet zemalja koje su izvezle najviše oružja procentualno najveći porast prodaje, od čak 72 odsto, zabilježila je Francuska. Njen udio na globalnom tržištu oružja dostigao je vrhunac od 1990. godine i u periodu od 2014. do 2019. je iznosio 7,9 odsto. Francuska i dalje ima otvorene porudžbine za borbene avione, podmornice i fregate pa se može očekivati da će i narednih godina ostati među vodećim svjetskim izvoznicima oružja.

Francuska je u proteklom petogodišnjem periodu izvozila oružje u ukupno 75 zemalja, ali je njena industrija najviše profitirala od porudžbina iz Egipta, Katara i Indije, kojima može da zahvali za 54 odsto zarade, pokazalo je istraživanje instituta SIPRI. Te porudžbine u prvom redu su se odnosile na borbene avione Rafal, koji su između 2014. i 2019. bili i najveći izvor zarade francuske vojne industrije.

Njemačka se na tabeli najvećih izvoznika nalazi na četvrtom mjestu i između 2015. i 2019. je povećala izvoz za 17 odsto. Najveći kupci nemačkog oružja bile su zemlje Azije i Okeanije (30 odsto), evropske zemlje (26 odsto) i bliskoistočne zemlje (24 odsto). Njemačka 39 odsto zarade od prodaje oružanih sistema može da zahvali podmornicama.

Ukupan udeo zemalja Evropske unije u globalnoj trgovini oružjem iznosio je od 2014. do 2019. godine 26 odsto a Francuska, Nemačka, Velika Britanija, Španija i Italija imale su zajedno udeo od 23 odsto u globalnoj prodaji oružja.

Ipak, podaci stokholmskog instituta pokazuju da je od 2010. do 2019. porasla prodaja oružja zemljama Bliskog istoka (61 odsto) i Evrope (3,2 odsto), ali je istovremeno opala prodaja u Africi (16 odsto), na američkom kontinentu (40 odsto) i u Aziji i Okeaniji (7,9 odsto).

Kada je riječ o kupovini oružja, evropski kontinent je posle pada od 37 odsto od 2009. do 2014. ponovo zabilježio porast kupovine od 3,2 odsto. Uzrok su u manjoj meri sukobi na istoku Ukrajine i koškanja između Jermenije i Azerbejdžana, a u mnogo većoj tenzije između zemalja srednje i zapadne Evrope i Rusije i učešće evropskih zemalja u sukobima na Bliskom istoku.

Na te izazove mnoge evropske zemlje pokušavaju da odgovore modernizacijom svojih ratnih vazduhoplovstava, što je samo u periodu od 2014. do 2019. godine rezultiralo kupovinom 59 najmodernijih borbenih aviona.

Evropske zemlje ugovorile su za period od 2020. do 2029. godine kupovinu ukupno 380 novih borbenih aviona, i to isključivo od SAD, koje su na tenderima izbacile iz utrke konkurente iz Francuske i Švedske ili konzorcijume evropskih kompanija koje su imale podršku svojih vlada.

U izveštaju o globalnom tržištu oružja, SIPRI je obim trgovine prikazao samo u brojevima i procentima, a ne u novčanim vrednostima, a zbog velikih godišnjih fluktuacija, da bi se dobili vjerodostojni trendovi, analizirana su kretanja u petogodišnjim periodima.

Ostavite Komentar

Your email address will not be published.