Izložbom „Slovačke četkice” – autoportreti slovačkih slikara, počela je tradicionalna manifestacija „Dani slovačke kulture” u Galeriji `73 na Banovom brdu. Ova galerija, postavku i manifestaciju organizovala je u saradnji sa ambasadom Republike Slovačke u Srbiji i Muzejom Vojteha Loflera iz Košica, a podršku događaju dala je Gradska opština Čukarica, pod čijim okriljem galerija djeluje.
Aktuelna izložba predstavlja slovačke likovne umjetnike koji su stvarali između dva svjetska rata, pa sve do osamdesetih godina 20. vijeka, kada je formiranje izvorne Loflerove zbirke postepeno završeno. Projekat, kako su istakli organizatori, nema ambiciju da predstavi slovačku likovnu umjetnost u kompletnoj njenoj širini i žanrovskoj raznovrsnosti, tako da je fokusiran na fenomen autoportreta – žanra koji se u Slovačkoj rijetko kada cjelovito tematski obrađuje.
Manifestacija „Dani slovačke kulture” u ovom novom izdanju donosi posebnu priču o dubokim kulturnim i umjetničkim vezama između slovačkog i srpskog naroda. U središtu te priče nalazi se ime Kirila Kutlika, slovačkog slikara čiji je vizionarski rad prije tačno trinaest decenija postavio temelj institucionalnog likovnog obrazovanja u Srbiji.
Kiril Kutlik potiče iz slovačke porodice sa bogatom tradicijom, školovan je na prestižnim akademijama u Pragu i Minhenu. On je prepoznao potrebu Beograda za sopstvenim umjetničkim jezgrom, gdje je upoznao brojne talentovane mlade umjetnike koji su željeli da se institucionalnim obrazovanjem dokažu u sopstvenom umjetničkom izrazu. Uvidjevši njihove talente, Kutlik je 1895. godine u Beogradu pokrenuo inicijativu da se na adresi Kosančićev venac 22 otvori Prva crtačka i slikarska škola. Ova škola nije bila samo obrazovna stanica, već i centar srpske moderne. Umjetničko stvaralaštvo učenika, među kojima su bili Nadežda Petrović, Borivoje Stevanović, Dragomir Glišić i Kosta Miličević, kasnije će definisati srpsku umjetnost 20. vijeka. Kutlik je u svojim učenicima zapazio iskru modernizma, ali njegov rad prekinula je prerana smrt, koja ga je zadesila na pragu četvrte decenije života.
Preminuo je 1900. godine, a iza sebe je ostavio tek započetu misiju. Plamen koji je upalio nije se ugasio, jer su njegovu školu nastavili da vode Risto i Beta Vukanović. Svoj nastavak ova škola imaće kasnije u Umetničkoj školi, a potom i današnjem Fakultetu likovnih umjetnosti u Beogradu.
Ovogodišnja izložba „Slovačke četkice” iz zbirke Vojteha Loflera iz Košica potvrđuje da umjetnička razmjena započeta Kutlikovim dolaskom u našu prijestonicu prije trinaest decenija i dalje živi, raste i otvara nove prostore za saradnju.
Vojteh Lofler bio je jedan od najznačajnijih i najuticajnijih slovačkih vajara 20. vijeka. Rođen je 16. aprila 1906. godine u Košicama (Slovačka). Vajarstvom je počeo da se bavi 1923. godine, a kasnije je usavršavao svoj talenat na studijskim putovanjima u velikim umjetničkim centrima među kojima su Prag, Budimpešta, Pariz i London.
Lofler je bio poznat po tome što je finansijski pomagao mlade umjetnike, obezbjeđivao im prostor za rad i otkupljivao njihova djela. Na taj način je nastala bogata zbirka autoportreta. Muzej Vojteha Loflera osnovan je 17. decembra 1993. godine. Instituciju je utemeljila gradska opština Košice – Stari Grad koja brine o umjetničkoj zaostavštini svog velikana baštineći bogatu umjetničku zbirku.
– Gledajući portrete znamenitih Slovaka u istom prostoru u kojem slavimo sjećanje na Prvu crtačku i slikarsku školu, svjedočimo jedinstvenom kulturnom krugu. Košice – Bratislava – Beograd. A Srbija i Slovačka ponovo se susreću tamo gdje su veze najčvršće, u slavljenju umjetnosti, čuvanju istorijskog pamćenja i građenju zajedničke kulturne baštine – izjavila je Mirela Pudar, direktorica Galerije `73.
O značaju postavke na otvaranju govorili su Ivan Balaž, direktor Muzeja Vojteha Loflera iz Košica, kustos Radovan Kurilko i Martina Kopčik iz Centra za Zapadni Balkan, koji je jedan od koorganizatora događaja.
Jedinstvenu izložbu posjetioci mogu da vide do 30. juna.
(POLITIKA)
