Pavlović: Mi koji DPS-u nismo dozvolili da nam definiše crnogorstvo, izgleda da ćemo dozvoliti Briselu da nam definiše evropejstvo

Jedna od temeljnih zabluda zapadnobalkanskih zemljica — plod decenijske propagande — jeste da je današnja Evropska unija pravno-politički nosilac evropske kulture (ili po naški: matica evropejstva), i da je kao takva u nekoj privilegovanoj vezi s onim što naši političari imaju običaj da nazivaju „civilizacijske vrijednosti”, ocijenio je politički teoretičar Feđa Pavlović.

„Ostavimo po strani to što je sam pojam ‘civilizacijske vrijednosti’ orijentalistička tvorevina čija je svrha da odnose kolonijalne zavisnosti opravda potrebom za civilizovanjem domicilnog življa. Pitajte ljude koji žive u bivšim evropskim kolonijama u Africi ili jugoistočnoj Aziji šta misle o civilizacijskim vrijednostima današnjih država članica EU — ili, ako vam je Azija daleko, pitajte sopstvene pretke šta misle o Austrougarima i njihovoj mission civilisatrice. Naša sklonost da nekritički usvojimo rječnik koji reprodukuje kolonijalne odnose moći — to je već posebna tema”, napisao je Pavlović na mreži X.

Nego, pitao je Pavlović, otkud uopšte ideja da je EU nekakav ekskluzivni čuvar evropske kulture?

„Stvari stoje sasvim drugačije. Institucije EU već decenijama nastoje da evropejstvo kao identitetsku odrednicu liše bilo kakve značenjske veze sa evropskom kulturom — sa tekovinama evropske književnosti, filozofije, umjetnosti, mitologije i duhovnosti od kojih je satkan evropski civilizacijski kod, u onom smislu u kojem se o njemu uopšte može govoriti. Umjesto toga, institucije EU proteklih su decenija predano radile na tome da značenje evropejstva u potpunosti vežu za koncept ‘evropskih vrijednosti’ — bolje rečeno, za skup ideoloških postulata koje su evropski liberali, u jednoj specifičnoj istorijskoj konjunkturi, proglasili za evropske vrijednosti”, naveo je Pavlović, pa pitao zašto.

„Pa, između ostalog, i zato što evropejstvo čiji je sadržaj višeznačan i bogat, čije se osnove naprosto ne daju definisati u registru pravno-političkih normi — nužno osujećuje napore vladajuće klase da ga pretvori u političku doktrinu i da ga, u narednom koraku, formatira u skladu sa sopstvenim dnevnopolitičkim potrebama. Dočim, ovo jednodimenzionalno, kulturno-istorijski ispražnjeno evropejstvo neuporedivo je lakše privatizovati s pozicije vlasti. Ako se evropski identitet svede na ‘evropske vrijednosti’, a te evropske vrijednosti na listu ‘principa’ koje će Evropska komisija prevesti u set političkih direktiva, onda je u konačnici Evropska komisija ta koja odlučuje ko je Evropljanin, a ko antievropljanin”, istakao je Pavlović.

Briselske političke elite, prema njegovim riječima, nisu nikakvi institucionalni afirmatori evropske kulture, već aktivni sudionici u procesu njene marginalizacije.

„A taj proces vidljiv je golim okom. Ko god je u posljednjih nekoliko godina boravio u zemljama Evropske unije mogao je primijetiti da se u doživljaju prosječnog Nijemca, Francuza ili Italijana značenje evropskog identiteta sve manje mjeri odnosom prema Danteu, Geteu i Molijeru, prema Vagneru i Verdiju, Rembrantu i Pikasu, Prustu i Tomasu Manu, Feliniju, Fasbinderu i Godaru, a sve više — stavom prema ratu u Ukrajini”, naglasio je Pavlović, pa obrazložio:

„Ta banalna politizacija evropejstva predstavlja veliku tragediju za Evropu i Evropljane. Ali ona je i jasna politička strategija. Upravo zbog toga, čelnici Evropske komisije autonomiju evropskog kulturnog prostora ne vide kao vrijednost koju treba štititi, već kao prijetnju koju valja sankcionisati. Kao što je DPS-u smetalo svako crnogorstvo koje se nije uklapalo u njihovu partijsku ideologiju, tako i Kaji Kalas i Ursuli fon der Lajen smeta evropejstvo koje odbija da se povinuje njihovoj geopolitičkoj agendi. A mi, koji DPS-u nismo dozvolili da nam definiše crnogorstvo, izgleda da ćemo dozvoliti Briselu da nam definiše evropejstvo”, zaključio je Pavlović.