Pao dogovor poslije 14 godina: Srbija dobija novi auto-put A9 do Rumunije, evo kuda će proći trasa i kako će izgledati revolucionarni zajednički granični prelaz

Srbija započinje izgradnju auto-puta A9 do Rumunije, koji će povezati Beograd i Vršac, uz revolucionarni granični prelaz Vatin.

Srbija se nalazi u fazi intenzivnog infrastrukturnog razvoja, sa više od 800 kilometara novih auto-puteva i brzih saobraćajnica koji se trenutno nalaze u fazi projektovanja. Među četiri buduće auto-putske veze, poseban strateški značaj nosi pravac od Beograda, preko Pančeva i Vršca, pa sve do granice sa Rumunijom.

Da je realizacija ovog decenijskog sna konačno izvjesna, potvrdio je i predsjednik Republike Srbije Aleksandar Vučić tokom posjete Vladimirovcu u opštini Alibunar. Predsjednik je tom prilikom podijelio istorijske vijesti sa građanima Južnog Banata.

• Razgovarao sam sa predsjednikom Rumunije, zamolio sam ga da nam kažu mogu li da konačno uradimo brzu saobraćajnicu. Prvi put sam u posljednjih 14 godina dobio odgovor da. Velika vijest za sve nas, ali i za Južni Banat, brza saobraćajnica Beograd – Vršac, kad se završi auto-put Beograd – Zrenjanin. To su stvari koje mijenjaju budućnost.

Ovu viziju regionalnog umrežavanja potvrđuje i Miodrag Poledica, pomoćnik direktora Puteva Srbije, koji je izjavio:

• Nama je cilj da povežemo Srbiju sa svim zemljama u regionu auto-putskim vezama i Rumunija je jedna od tih zemalja.

Trasa i opcije auto-puta A9: Dvije varijante koridora

Budući auto-put kroz Južni Banat, zvanično kategorisan kao državni put IA reda sa oznakom A-9, predstavljaće žilu kucavicu ovog dijela zemlje. Ukupna dužina trase koja povezuje Južni Banat sa glavnim koridorima iznosi oko 130 kilometara, dok dužina same trase od Pančeva do graničnog prelaza Vatin iznosi približno 65 kilometara. Saobraćajnica je projektovana za računsku brzinu od 130 km/h.

Tehnička dokumentacija, koju je izradio Saobraćajni institut CIP, predviđa pun profil auto-puta. Fizička izgradnja počeće nakon završetka radova na auto-putu Beograd–Zrenjanin. Obje predložene varijante kreću sa jugoistočne strane Pančeva, gdje se auto-put nadovezuje na budući Sektor C Beogradske obilaznice, pružajući se do prve zajedničke petlje „Kačarevo“. Od te tačke, koridor se grana na dvije potencijalne opcije:

Sjeverna varijanta (oko 58 km): Trasa prolazi sjevernije, locirana između naselja Alibunar i Banatski Karlovac. Na njoj su predviđene petlje „Alibunar“ i „Lokve“. Petlja „Vršac“ planirana je sjeverozapadno od samog grada, u rejonu Vršačkih ritova.

Južna varijanta (oko 63 km): Ova trasa prati postojeći međunarodni put. Kreće se ka petlji između Vladimirovca i Banatskog Karlovca, vodi ka petlji „Uljma“, dok je čvorište „Vršac“ pozicionirano znatno povoljnije za privredu – na magistralnom pravcu Vršac–Plandište, u neposrednoj blizini Industrijske zone „Sjever“.

Obje varijante se ponovo spajaju u tački novog graničnog prelaza Vatin. Paralelno sa ovim projektom, u julu ove godine pokrenuta je i izrada Strateške procjene uticaja na životnu sredinu za modernizaciju i elektrifikaciju pruge Beograd–Vršac–državna granica (za brzine do 160 km/h), čime Južni Banat postaje jedinstven logistički čvor.

Veza sa prijestonicom: Kompleksni Sektori C i D

Auto-put ka Vršcu ima direktnu ekonomsku i logističku vezu sa obilaznicom oko Beograda, tačnije sa njenim Sektorima C i D.

Sektor C (Bubanj Potok – Vinča – Pančevo)

Ova dionica duga 31 kilometar predstavlja ključnu vezu za izmještanje teškog teretnog saobraćaja. Saobraćajni institut CIP trenutno izrađuje detaljni Prostorni plan za ovo područje. Vlada Srbije je početkom ove godine usvojila rješenje o utvrđivanju javnog interesa za eksproprijaciju zemljišta u katastarskim opštinama Beli Potok, Leštane, Boleč, Vinča, Ritopek, Starčevo, Vojlovica i Jabuka, što je preduslov za početak radova.

Najkompleksniji inženjerski poduhvat na trasi biće drumsko-željeznički most preko Dunava kod Vinče, kao i izgradnja dva velika tunela, „Bubanj Potok“ i „Leštane“.

Sektor D: Potpuni prsten oko Beograda

Sektor D je odvojeni sjeverni pravac obilaznice oko Beograda, dugačak oko 38 kilometara. Njegov zadatak je spajanje Pančeva sa Batajnicom. Trasa počinje od Sjeverne industrijske zone u Pančevu, prolazi iza Krnjače, Ovče i Borče, siječe saobraćajnice kod Pupinovog mosta i završava se potpuno novim drumskim mostom preko Dunava kod Batajnice.

Ministarstvo građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture uvrstilo je izradu dokumentacije za ovaj sektor u planove javnih nabavki (procijenjena vrijednost 1,2 milijarde dinara). Radovi će biti aktivirani tek po završetku Sektora C. Kada se spoji sa auto-putem A9, saobraćaj iz Vršca ka Novom Sadu više neće morati da prolazi kroz Beograd niti preko Pančevačkog mosta, a od Batajnice do Bubanj Potoka stizaće se za samo 23 minuta.

Napredak radova u Rumuniji

Sa rumunske strane, projekat je u znatno naprednijoj fazi. Rumunska nacionalna kompanija za infrastrukturu (CNAIR) podijelila je trasu od 72,9 kilometara na dva lota. Trasa je izuzetno kompleksna i skupa (procijenjena na 14 milijardi leja), projektovana za brzinu od 140 km/h, sa 46 mostova i vijadukata, te šest velikih petlji. Finansiranje je obezbijeđeno iz nacionalnog Transportnog programa uz oslonac na fondove Evropske unije.

Lot 2 (Jebel – Moravița, 33,49 km): Ova dionica se direktno spaja sa srpskom granicom. Pobjednik tendera je kompanija PORR Construct SRL, a vrijednost ugovora je blizu 2,97 milijardi leja. Rok realizacije je 48 mjeseci (12 za projektovanje, 36 za izgradnju).

Lot 1 (Remetea Mare – Jebel, 35,67 km): Povezuje budući A9 sa postojećim auto-putem A1 kod Temišvara. Evaluacija ponuda građevinskih firmi je trenutno u toku, a rok za izgradnju biće takođe 48 mjeseci od potpisivanja ugovora.

Inovativni granični prelaz: Integrisani terminal Vatin – Moravița

Ministarstva Srbije i Rumunije potpisala su zajedničko tehničko rješenje za izgradnju potpuno novog, integrisanog graničnog prelaza. Ovo će biti prvi „One-Stop Shop“ terminal u istoriji dvije zemlje, smješten na rumunskoj teritoriji oko 1,55 kilometara od postojećeg prelaza.

Troškove izgradnje platforme na svojoj teritoriji snosiće Rumunija. Kompleks će se prostirati na ogromnih 29 hektara i imaće više od 10 ulazno-izlaznih traka. Granična policija i carine obje države dijeliće istu centralnu zgradu i kontrolne kabine, pa će se provjera dokumenata vršiti na istom šalteru, što će drastično skratiti vrijeme čekanja.

Zvanični 3D renderi prikazuju masivnu čeličnu nadstrešnicu nad trakama, ogroman parking za kamione sa fitosanitarnim i veterinarskim objektima, kao i izolacione ekološke zelene pojaseve oko terminala, što ga čini jednim od najmodernijih u ovom dijelu Evrope.