Izložba u čast Andrea Bretona, koja se najavljuje kao jedinstven događaj u Srbiji, biće otvorena u Francuskom institutu od 10. juna do 10. jula.
Izložba „Nadrealizam na papiru: Oko u divljem stanju”, koja prvi put u Srbiji predstavlja izuzetan izbor radova na papiru povezanih sa nadrealizmom i njegovim razvojem tokom 20. vijeka, biće otvorena 10. juna u 19 časova u Francuskom institutu u Beogradu. Postavka će biti dostupna publici do 10. jula, saopštavaju organizatori ovog, prema njihovim riječima, jedinstvenog događaja na domaćoj umjetničkoj sceni, jer izložba prati razvoj nadrealizma od istorijskog pokreta do njegovih poslijeratnih nastavaka.
„Postavka je realizovana u saradnji sa Muzejom savremene umjetnosti u Beogradu, koji je za ovu priliku ustupio šest djela Stevana Živadinovića Vanea Bora, jednog od najznačajnijih predstavnika srpskog nadrealizma i važne figure kulturnih i umjetničkih veza između Srbije i Francuske. Kao član beogradske nadrealističke grupe tridesetih godina 20. vijeka, Vane Bor zauzima značajno mjesto u istoriji evropskih avangardi i predstavlja jedno od najvažnijih imena nadrealizma izvan Francuske. Njegova djela na ovoj izložbi osvjetljavaju intenzivne veze između pariske i jugoslovenske umjetničke scene i potvrđuju važnu ulogu Beograda u razvoju evropskog nadrealističkog pokreta”, dodaje se u saopštenju.
Izložba je, inače, priređena povodom 130 godina od rođenja i 60 godina od smrti Andrea Bretona (1896–1966), pjesnika, teoretičara i osnivača nadrealističkog pokreta, koji je svojim idejama o nesvjesnom, snu i automatskom pisanju snažno uticao na razvoj umjetnosti 20. vijeka. Njegovo nasljeđe i danas predstavlja jedno od ključnih uporišta moderne i savremene umjetnosti.
Naslov izložbe, kako je saopšteno, preuzet je iz Bretonovog teorijskog teksta „Nadrealizam i slikarstvo” (1928), u kojem piše da „oko postoji u divljem stanju”. Ova misao sažima jednu od centralnih ideja nadrealizma – pogled oslobođen racionalnih ograničenja, otvoren prema nesvjesnom, imaginaciji i novim načinima sagledavanja stvarnosti.
Nadrealizam se razvio u kontinuitetu evropskih avangardi početka 20. vijeka, nadovezujući se na radikalne eksperimente pokreta Dada. Poslije Prvog svjetskog rata, u kontekstu intelektualnih i političkih previranja, od 1924. godine oblikuje se oko Andrea Bretona kao umjetnički i poetski pravac zasnovan na istraživanju nesvjesnog, sna, automatizma i imaginacije. Time je postao prostor radikalnog preispitivanja umjetničkih formi i tradicionalnih načina predstavljanja.
U okviru izložbe, navedeno je u saopštenju, posebno mjesto zauzima papir, kao i u samoj nadrealističkoj praksi. Kao neposredan i dostupan medij, on postaje prostor slobodnog stvaranja u kojem se razvijaju automatsko pisanje i crtež, kolaž, grafika, tuš i eksperimentalna fotografija. Papir omogućava direktan izraz nesvjesnog, slobodnih asocijacija i oniričkih slika, čineći ga ključnim nosiocem nadrealističke poetike.
Postavka obuhvata djela iz istorijskog nadrealizma i njegovih poslijeratnih transformacija, predstavljajući kontinuitet i razvoj ovog umjetničkog pravca tokom 20. vijeka. Zastupljeni su umjetnici kao što su Andre Mason, Maks Ernst, Salvador Dali, Roberto Mata, Hans Belmer, Oto Vols, Žak Baron, Žak Erold i Leonor Fini, kao i autori poslijeratnog perioda i novih reinterpretacija nadrealizma, među kojima su Jaroslav Serpan, Marijan Ivsić, Raul Ubak, Anri Mišo, Radoje Vukadinović, Emil Malespin, Evgenio Fernandez Granel i Seigl. Izložba na taj način prikazuje kontinuitet nadrealističkih istraživanja i njihove transformacije u drugoj polovini 20. vijeka.
Organizatori izložbe dalje navode da izložba proširuje perspektivu nadrealizma izvan istorijske grupe i uključuje umjetnike čiji rad pokazuje bliskost sa njegovim idejama. Njihova djela istražuju imaginarno, transformacije tijela, hibridne forme i simboličke konstrukcije, kao i eksperimentalno slikarstvo, informel i apstrakciju. Među njima su Anri Kombi, Pjer de Marija, Dominik D’Ašer i Karel Mašalek, kao i umjetnici povezani sa informelom i lirskom apstrakcijom, poput Kloda Vizea, Dragojle Vukadinović, Kristine Bumeester i Anrija Goeca.
U ovom kontekstu, nadrealizam se predstavlja ne samo kao istorijski pokret već kao trajna matrica moderne i savremene umjetnosti, kao živ prostor stvaranja i mišljenja koji i dalje oblikuje umjetničke prakse i percepciju stvarnosti.
Na izložbi će biti prikazana djela više od 20 umjetnika.
