Ne može se obnoviti nešto što nije bilo ni izgubljeno: Kako je Đukanovićev režim spakovao „nezavisnost” države koja je imala suverenitet još od Berlinskog kongresa?

Dok se ovih dana sa zvaničnih državnih adresa, uz prepoznatljivu matricu i mahanje zastavama, slavi dvedesetogodišnjica „obnove“ nezavisnosti, vrijeme je da se stvari konačno nazovu pravim imenom. Istorijska i politička činjenica, koju aktuelni i bivši zagovornici separatizma – ali samo od Srbije, uporno pokušavaju da sakriju pod tepih, glasi: Crna Gora 21. maja 2006. godine nije stekla nikakvu novu nezavisnost, jer je istinsku i međunarodno priznatu državnost imala u kontinuitetu još od Berlinskog kongresa 1878. godine!

Projekat iz 2006. godine nije bio nikakav „vaskrs države”, već smišljeno razbijanje zajedničkog kućnog praga sa Srbijom, odnosno nekada jedinstvene države i težnje ujedinjenja jugoslovenske ideje za koju su generacije i generacije prolivale krv – razbijanje koje je izvedeno pod dirigentskom palicom tadašnjeg režima i stranih centara moći, a sve sa ciljem stvaranja, po tvrdnjama brojnih političara nekadašnje opozicije, privatne države i brisanja zajedničkog istorijskog koda.

Državni kontinuitet: Od knjaževine do zajednice ravnopravnih

Istorija svjedoči – Crna Gora je u sve državne aranžmane tokom 20. vijeka ulazila kao punopravna i suverena država, unoseći u njih svoju međunarodno priznatu krunu i teritoriju.

Za razumijevanje čitave priče o nezavisnosti Crne Gore uvijek se svaki čitalac mora vratiti izvorima. Crna Gora je svoju državnost krvlju izborila na Carevom Lazu, Martinićima, Krusima, Grahovcu i Fundini. Međunarodna zajednica je tu realnost samo verifikovala 13. jula 1878. godine na Berlinskom kongresu, kada je Crna Gora priznata kao nezavisna država, a isto se to dogodilo i sa nama bratskom Srbijom.

Crna Gora je u sve naredne istorijske procese i integracije ulazila sa tom krunom i sa svojom nezavisnom državom — kao potpuno zaokružen, nezavisan geopolitički subjekat koji je imao svoju vojsku, ustav, valutu (perper), diplomatska predstavništva širom Evrope i jasno definisane granice. U Prvom svjetskom ratu dolazi do stradanja dvije novoosnovane države kada su faktički nestale Srbija i Crna Gora, a gdje su obije faktički kapitulirale pod Austrougarskom vojskom. Međutim, za kratko. Do kraja samog rata te sada već čuvene 1918. godine, svi su se vratili u svoju zemlju i težili ka ujedinjenju jugoslovenskih naroda, konačno slobodnog nakon viševjekovne okupacije različitih velikih carstava koja su vladala našom zemljom.

Nakon Podgoričke skupštine 1918. godine, koja je bila prirodni izraz vjekovne težnje našeg naroda za ujedinjenjem srpstva i jugoslovenstva, Crna Gora nije „nestala”. Ona je ugradila svoju državnost u novu zajednicu Južnih Slovena. U toj zajednici, kao Zetska banovina, ona je zadržala svoju geopolitičku i administrativnu posebnost, predstavljajući kičmu tadašnje jugoslovenske države.

Čak i u administrativnoj podjeli kraljevine, prostor Crne Gore je kroz formu Zetske banovine zauzimao centralno mjesto. Banovina nije bila beznačajna pokrajina, već geopolitičko i upravno sjedište sa sopstvenim budžetom, banskom upravom na Cetinju i teritorijom koja je bila značajno šira od granica današnje Crne Gore (obuhvatajući Dubrovnik, Boku, djelove Hercegovine, Raške i Metohije). Crnogorski državotvorni identitet je bio kičma te banovine, a crnogorski kadrovi su pokrivali najviše pozicije u Beogradu — od ministara do predsjednika vlada i generala kraljevske vojske.

Socijalistička Jugoslavija

Nakon Drugog svjetskog rata, revolucionarne vlasti uspostavljaju novu, federalnu Jugoslaviju. Svi ustavi komunističke Jugoslavije (od 1946. preko 1963. do čuvenog Ustava iz 1974. godine) eksplicitno definišu Crnu Goru kao jednu od šest konstitutivnih, federalnih republika.

U Ustavu iz 1946, kao i kasnijim ustavima Brozove Jugoslavije, Crna Gora je definisana kao federalna republika. Po tadašnjem državnom uređenju, republike su imale status država sa sopstvenim institucijama – Skupštinom, Izvršnim vijećem, Ustavnim sudom i Predsjedništvom. Dakle, ustavno-pravni suverenitet Crne Gore nikada nije bio izbrisan; ona je bila nezabilazan i ravnopravan konstitutivni element zajedničke federacije.

Savezni suverenitet Jugoslavije izvodio se iz suvereniteta njenih republika. Dakle, ni u komunističkom periodu Crna Gora nije bila „okupirana teritorija” niti bezlična pokrajina. Ona je imala sopstvene granice, svoju političku elitu i potpuno zaokružen državno-pravni aparat.

Razbijanje državne zajednice Srbije i Crne Gore odnosno SRJ

Nakon tragičnog raspada socijalističke Jugoslavije, koji je, sudeći po mnogima, dirigovan sa Zapada, ali i skretanja pogleda od strane Rusije, Crna Gora i Srbija su 1992. godine formirale Saveznu Republiku Jugoslaviju. I u tom aranžmanu, Crna Gora je bila potpuno ravnopravan subjekat, sa pravom veta na ključne odluke u Saveznoj skupštini.

Najbolji dokaz o kontinuiranom državnom subjektivitetu pruža upravo Državna zajednica Srbija i Crna Gora (2003–2006). Sama činjenica da se država zvala imenima dvije konstitutivne članice jasno govori o tome da je riječ o savezu dvije države. Podgorički režim je tada imao sopstvenu monetu (evro), sopstvenu carinsku i poresku politiku, pa čak i svojevrsna ministarstva spoljnih poslova.

Crna Gora je, dakle, uoči referenduma već imala sve atribute države unutar konfederalnog okvira. I upravo tu državu, najprirodniju državu dva bratska naroda, a mnogi će reći i istog naroda, su razbili tzv. „suverenisti“ tog 21. maja 2006. godine. Stoga je apsurdna tvrdnja da se Crna Gora „oslobodila” 2006. godine.

Crna Gora je uoči referenduma imala sve poluge moći, sopstvenu vojsku kojom je korukovodila kroz Vrhovni savjet odbrane, i pravo na samoopredjeljenje koje je bilo ugrađeno u samu Ustavnu povelju SCG. Prema tome, pravno gledano, referendum nije bio „mukotrpno sticanje nezavisnosti od strane velikosrpske okupacije”, kako vole vlastodršci da predstave, već obična administrativna formalnost kojom je razbijena zajednička država.

Zašto se onda slavi 21. maj?

Odgovor je jednostavan: Milu Đukanoviću i njegovoj kliki nije trebala nezavisnost zbog građana Crne Gore, već kao pancir-košulja protiv pravde i sudova, a to su tvrdili i brojni političari nekadašnje opozicije. Izolacijom Crne Gore iz zajednice sa Srbijom, stvorena je siva zona pogodna za šverc, kriminal i besomučnu pljačku narodne imovine, zaogrnuta u zastavu „patriotizma”.

Narativ o „obnovi nezavisnosti” je stoga najobičniji politički falsifikat. Ne možete obnoviti nešto što niste ni izgubili.

Berlinski kongres je dao pečat na crnogorsku nezavisnost, a sve poslije toga bili su oblici zajedničkog suživota bratskih naroda. Pretvaranje 21. maja u najveći državni praznik predstavlja direktan šamar istorijskoj Crnoj Gori Crnojevića, Petrovića i svih onih koji su za njenu slobodu krv prolivali, a koji su spremnost za zajednički život sa braćom uvijek smatrali vrhuncem naše državotvorne mudrosti.

Prava istina je da je Crna Gora bila i ostala nezavisna, ali je 21. maja 2006. godine postala zavisna od strane stranih centara moći i danas slavi razbijanje sopstvenog korijena.

Dok je istorijski kontinuitet neosporan, analiza referenduma iz 2006. godine potpuno zakida ako se ne ogoli suština onoga što je uslijedilo nakon proglašenja odvajanja. Politička realnost pokazuje da Crna Gora 21. maja nije postala suverena, već je definitivno izgubila kapacitet da samostalno donosi odluke.

Geopolitička kapitulacija i vladavina ambasadokratije; Identitetski inžinjering i država koja je okrenuta protiv sopstvenog bića

Najveći apsurd proslave 21. maja leži u tvrdnji da je Crna Gora danas „samostalna”. Nasuprot istorijskoj Crnoj Gori koja je pregovarala sa carevima i kraljevima kao ravnopravan partner, današnja Podgorica je svedena na nivo običnog izvršioca tuđih geopolitičkih naloga.

Crna Gora kralja Nikole je pregovarala sa Moskvom, Bečom i Londonom kao ravnopravan, suveren partner. Današnja Crna Gora je suštinski geopolitička karikatura. Ključne odluke — od toga ko može, a ko ne smije da uđe u Vladu, pa sve do toga kako će Crna Gora glasati u Ujedinjenim nacijama — ne donose se u institucijama u Podgorici i to je i pticama na grani jasno. Suverenitet je predat stranim centrima moći, uz istovremeno uvođenje sankcija vjekovnim istorijskim saveznicima i zaštitnicima.

Stoga se može zaključiti da politički projekat iz 2006. godine nije imao za cilj samo administrativno odvajanje od Srbije, već radikalan i brutalan rez na živom tkivu naroda. Da bi se opravdalo postojanje ovakve „nezavisne” države, režim je morao da objavi rat sopstvenoj istoriji, jeziku, pismu i crkvi. Ili makar dijelu njenog naroda.

Pokušalo se sa brisanjem Njegoša, progonom srpskog jezika i falsifikovanjem udžbenika kako bi se stvorio „novi čovjek” koji se stidi svojih predaka. Išlo se toliko daleko da je režim udario i na Srpsku pravoslavnu crkvu koja de facto bilježi kontinuitet u istoriji Crne Gore, do te mjere da je na Cetinju sačuvan Pećki tron, a što se manifestovalo i činjenicom da svaki mitropolit crnogorsko primorski nosi i titulu egzarha (čuvara) Pećkog trona. Ovo je proistaklo iz činjenice da je kontinuitet, tada ukinute, Pećke patrijaršije, očuvan upravo na Cetinju.

Stoga, logično je da ne možete obnoviti ono što nikada niste ni izgubili. Crna Gora je svoju nezavisnost imala i prije 21. maja 2006. godine. Razlika je samo u tome što smo je vjekovima čuvali i ugrađivali u bratske saveze, a nakon 2006. godine smo je predali u ruke tuđincima radi zaštite jedne oligarhije.