Poslije agresije NATO pakta na Saveznu Republiku Jugoslaviju 1999. godine, donijeta je 10. juna rezolucija Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija 1244 kojom je uspostavljena Misija privremene uprave Ujedinjenih nacija na Kosovu i Metohiji (UNMIK).

Vojska SRJ se povukla iz pokrajine, a rezolucija u svom tekstu garantuje suverenitet i teritorijalni integritet SRJ i poziva na široku autonomiju i suštinsku samoupravu za Kosovo i Metohiju.

Rezolucija 1244 važi i danas. Ona nikada nije ukinuta i obavezuje sve zemlje članice Ujedinjenih nacija na njeno poštovanje. Međutim, poslije manje od 9 godina, 17. februara 2008. godine, albanske privremene institucije samouprave su bez referenduma jednostrano proglasile tzv. Republiku Kosovo, uz podršku zapadnih zemalja.

Time su one zemlje potpisnice Rezolucije 1244, koje su potom priznale samoproglašenu nezavisnost tzv. Kosova, grubo prekršile međunarodno pravo i samu rezoluciju, i napravile presedan za sva buduća kršenja suvereniteta i teritorijalnog integriteta članica Ujedinjenih nacija.

Tzv. Republiku Kosovo je priznalo preko 100 zemalja članica UN, međutim 25 je povuklo priznanje, pa danas 84 zemlje priznaju albansku lažnu državu. Tzv. Kosovo nije član Ujedinjenih nacija, a prema međunarodnom pravu pokrajina se i dalje smatra teritorijom Srbije, što potvrđuje i Rezolucija 1244.

Srbi na Kosovu i Metohiji su od dolaska međunarodnih snaga 1999. godine i odlaska srpske vojske gotovo desetkovani. Međunarodne snage su imale zadatak da održe mir u pokrajini i zaštite srpsko stanovništvo, međutim pred njihovim očima dogodili su se najteži zločini nad civilima, uz napade na imovinu Srba, paljenje i rušenje desetina srednjovjekovnih manastira i crkava i uništavanje grobova. Samo 1999. godine sa Kosova i Metohije pred terorom albanskih ekstremista, uz nemo posmatranje međunarodnih snaga i cijelog svijeta, izbjeglo je oko 200.000 Srba i drugih nealbanaca.

Godine 2004. dogodio se novi egzodus, kada je pred nasiljem albanskih ekstremista pobjeglo 4.000 Srba, uništeno više od 800 srpskih kuća i zapaljeno i uništeno 35 crkava i manastira.

Posljednji popis tzv. Kosovo organizovalo je 2024. godine, a srpsko stanovništvo ga je većinom bojkotovalo. Popisano je 1.586.659 stanovnika, od čega su 1.454.963 Albanci, dok je popisano 36.652 Srba. Procjenjuje se da danas na Kosovu i Metohiji živi između 50.000 i 100.000 Srba. Kako su brojke nekada izgledale?

Dečanska hrisovulja iz 1330. godine sadrži detaljan spisak domaćinstava koja su popisana u Metohiji i sjeverozapadnoj Albaniji, na metohu manastira Visoki Dečani. Samo 3 od 89 naselja su bila albanska, ostala su bila nealbanska. Od 2.166 poljoprivrednih gazdinstava i 2.666 kuća na područjima stočarstva, 44 su bila albanska, (1,8%). Ostala su registrovana kao srpska. Nesrpska populacija Kosova i Metohije nije prelazila 2% do kraja 14. vijeka.

Turski defter, odnosno opšti katastarski poreski popis iz 1455. godine, koji je skupljen u zemlji Brankovića (80% današnje teritorije Kosova i Metohije), zabilježio je da na KiM postoji 480 naselja u kojima živi 13.696 odraslih muškaraca u 12.985 kuća, i 14.087 nosioca domaćinstava (480 udovica i 13.607 odraslih muškaraca). Neki odrasli muškarci nisu imali svoje kuće, pa su tako zabilježeni kao siromašni.

Prema popisu, bilo je 75 vlaških domaćinstava u 34 sela, 46 albanskih u 23 sela, 17 bugarskih u 10 sela, pet grčkih u Lauši i Vučitrni, jedno jevrejsko u Vučitrni i jedno hrvatsko. Sva ostala bila su srpska. Od svih imena i prezimena koja se pominju u popisu, 95,88 odsto su bila srpskog porekla, 1,90 odsto romanskog, 1,56 neutvrđenog, 0,26 albanskog, 0,25 grčkog, i tako dalje.

Dakle, sredinom XV vijeka postojalo je na Kosovu i Metohiji samo 46 albanskih domaćinstava u 23 sela (u prosjeku dvije kuće po selu, nijedno jedino čisto albansko), dok je srpskih bilo skoro 13.000 u svih 480 naseobina. Ne postoji zabilježen ni jedan jedini toponim albanskog porekla. Ovaj turski popis danas se čuva u arhivi u Istanbulu.

Situacija se na štetu Srba drastično promijenila krajem 17. vijeka. Tokom Velikog bečkog rata (1683 – 1699) koji se vodio između Osmanskog carstva i Habzburške monarhije, Srbi su stali na stranu Habzburgovaca u borbi protiv Turaka. Bojeći se turske odmazde poslije povlačenja Habzburga do Save i Dunava, Srbi se sa patrijarhom Arsenijem Čarnojevićem sa Kosova i Metohije povlače na prostore nekadašnje južne Ugarske, današnje pokrajine Vojvodine.

To je Prva velika seoba Srba, kada je sa Kosova i Metohije izbjeglo oko 180.000 Srba (samo iz Prizrena 20.000). Nakon toga, islamizovani Albanci iz visokoplaninskog područja naseljavaju Metohiju i ulaze u srpska imanja. Slična situacija se odigrala 1737. pri Drugoj velikoj seobi Srba.

Velika seoba Srba pod Arsenijem Čarnojevićem

Od tog trenutka, broj Srba opada, dok broj Albanaca raste. Prilikom svake bune Srba protiv osmanske vlasti, Albanci su se vršili odmazdu tokom 18. i 19. vijeka. Procijenjeno je da je između 200.000 i 400.000 Srba proterano iz Kosovskog Vilajeta (koji je pored Kosova i Metohije obuhvatao i Rašku oblast, kao i dijelove današnje Sjeverne Makedonije) od 1876. do 1912. godine, posebno tokom Grčko – turskog rata 1897. godine.

Studija iz 1871. austrijskog pukovnika Petera Kukulja pokazuje da Prizrenski Mutesarifluk (koji odgovara u velikoj mjeri današnjem Kosovu i Metohiji) ima 500.000 stanovnika, od kojih Srba 318.000 (64%), Albanca 161.000 (32%), Roma i Čerkeza 10.000 (0,33%) i Turaka 2.000.

Tokom 20. vijeka struktura stanovništva se na štetu Srba znatno promijenila. Prema popisu 1921. godine, bilo je ukupno 439.010 stanovnika, od kojih 288.910 Albanaca (68,81%) i 114.090 Srba (25,99%). Zbog naseljavanja Srba tokom tridesetih godina, prvi put se desilo da se situacija promijenila u korist našeg naroda pa je 1931. godine od 552.064 stanovnika bilo 331.549 (60,06%) Albanaca, 180.170 (32,64%) Srba (od kojih mali čine i Hrvati).

Prvi i Drugi svjetski rat doveli su do novih talasa iseljavanja srpskog stanovništva, a tokom komunističke Jugoslavije tihi pogrom se nastavio, uz javno proklamovano bratstvo i jedinstvo. Za vrijeme Drugog svjetskog rata ubijeno je oko 10.000, a etnički očišćeno sa prostora Kosova i Metohije oko 100.000 Srba, dok se u isto vrijeme naselilo oko 100.000 Albanaca iz Albanije.

Svim Srbima, koji su naseljeni poslije 1912. godine i povratka Kosova i Metohije pod vlast Srbije, nova komunistička vlast zabranila je povratak poslije Drugog svjetskog rata, dok je Albancima dozvoljeno da ostanu. Procenat srpskog stanovništva bio je u konstantnom opadanju, a do kulminacije dolazi 1999. godine.

Danas se o Kosovu i Metohiji u dijelu svijeta govori kao o albanskoj državi, državi koja je nastala na proterivanju i ubijanju srpskog stanovništva. Ono malo Srba što je ostalo da živi na svojim vekovnim ognjištima, zajedno sa pravoslavnim manastirima i crkvama, kojih na Kosovu i Metohiji postoji oko 1.300, čvrsti su svjedoci o dubokim srpskim korijenima u ovoj kolevci naše kulture.

(Kurir)

Tagovi

Pročitaj još

Vučićević na Informeru: Vučić da razmisli da li da ide u Tivat, imam pravo da sumnjam da Milo sa Zvicerom sprema zločin protiv njega!

Vučićević na Informeru: Vučić da razmisli da li da ide u Tivat, imam pravo da sumnjam da Milo sa Zvicerom sprema zločin protiv njega!
Srpska lista od predsjednika Evropskog savjeta zatražila odlučnije angažovanje EU u zaštiti prava Srba

Srpska lista od predsjednika Evropskog savjeta zatražila odlučnije angažovanje EU u zaštiti prava Srba
Vučić u Beogradu poželio dobrodošlicu Antoniju Košti: EU perspektiva Zapadnog Balkana mora biti ojačana

Vučić u Beogradu poželio dobrodošlicu Antoniju Košti: EU perspektiva Zapadnog Balkana mora biti ojačana