U okviru projekta „Promocija energetske efikasnosti u javnim zgradama Crne Gore“ (PEEPB), završeni su radovi na energetskoj rekonstrukciji još jedne osnovne škole, ovog puta na sjeveru Crne Gore, OŠ „Risto Ratković“ u Bijelom Polju.
Ova škola dio je Klastera IV projekta, koji se sprovodi u okviru Regionalnog programa energetske efikasnosti za Zapadni Balkan (REEP), a realizuje se uz finansijsku podršku Evropske unije i Njemačke razvojne banke (KfW), te uz doprinos Vlade Crne Gore, a nosilac projekta je ministarstvo energetike i rudarstva.
Tim povodom, ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović i ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović, posjetili su OŠ „Risto Ratković” i iz prve ruke se uvjerili u rezultate obnove, kvalitet radova i razgovarali sa nastavnicima i nastavnim osobljem.
– Ponosan sam što danas stojim ispred OŠ „Risto Ratković“ — škole koja je postala dio zelene Crne Gore. Radovi su gotovi, a mjere su implementirane — od termoizolacije do modernizovanih sistema grijanja. Iza svake cifre o uštedi energije stoji dijete koje više neće sjediti u hladnoj učionici, nastavnik koji može da se posveti nastavi, a ne borbi s neuslovnim prostorom. Ulažemo u djecu jer su oni u suštini naša najvažnija investicija. Posebno mi je drago što program nastavljamo na sjeveru i što je ovo još jedna u nizu školskih ustanova koju smo modernizovati i omogućili djacima i nastavnicima kvalitetne uslove za boravak i obavljanje nastave – izjavio je Šahmanović.
– Ova investicija je direktno ulaganje u budućnost Bijelog Polja i sjevera Crne Gore. Naši prosvjetni radnici i učenici konačno dobijaju bezbjedno i podsticajno okruženje u skladu sa standardima XXI vijeka, što će bez sumnje podići i kvalitet obrazovnog procesa. U saradnji sa Ministarstvom energetike i rudarstva i Ministarstvom javnih radova, nastavljamo intenzivno da radimo na unapređenju kvaliteta obrazovne infrastrukture kako bi svako dijete imalo adekvatne uslove za obrazovanje – istakla je Jakšić-Stojanović.
Radovi na OŠ „Risto Ratković“ počeli u septembru 2025. godine, obuhvatili su sklop mjera uskladen sa standardima energetske efikasnosti EU.
– Rekonstrukcija je obuhvatila sveobuhvatan sklop mjera, dakle izvršena je strukturna sanacija objekta, uključujući obnovu krovnih konstrukcija i hidroizolacije te sanaciju fasade. U oblasti energetske efikasnosti sprovedene su: termoizolacija spoljnih zidova, poda i krovne konstrukcije, zamjena dotrajalih jednokrilnih prozora i vrata novom visokoizolativnom stolarijom, te modernizacija sistema grijanja i hlađenja uz prelazak na ekološki prihvatljivije izvore energije. Ugrađena je LED rasvjeta, a sanitarni čvorovi su rekonstruisani uz poštovanje standarda pristupačnosti za osobe s invaliditetom – naveli su u saopštenju.
Projekat PEEPB do sada je uspješno završio renovaciju sedam škola u Kotoru, Nikšiću, Podgorici, Cetinju i Baru, s impresivnim rezultatima:
• Uštede energije od prosjec̀no 59% (3.230 MWh godišnje)
• Smanjenje emisija CO₂ za prosjec̀no 69% — oko 1.400 tona godišnje
• Poboljanje uslova učenja i rada za oko 5.627 učenika i zaposleni
• Ukupna investicija u tih sedam škola iznosi oko 16,4 miliona evra
Renovirane su: OŠ „Njegoš“ u Kotoru, Srednja ekonomsko-ugostiteljna škola i zgrada Univerziteta DIF u Nikšiću, Gimnazija „25. maj“ u Podgorici, OŠ „Lovćeski partizanski odred“ u Cetinjeu, OŠ „Srbija“ i OŠ „Jugoslavija“ u Baru te Gimnazija i Srednja likovna škola „Petar Lubarda“ na Cetinju.
– Ulaganje u energetsku efikasnost škola nije tehničko, ono je i pedagoško i vrijednosno pitanje I pokazuje djeci da zajednica preuzima odgovornost za njihovu budućnost i za zdravlje planete na kojoj će živjeti. Upravo zato su javne obrazovne ustanove u središtu programa ozelenjavanja javne infrastrukture I pažnje resora energetike i rudarstva i Vlade Crne Gore.
Dodali su da, kada mlada osoba svakodnevno uči i odrasta u zgradi koja troši manje energije, emituje manje ugljovodonika i pruža zdrav unutrašnji ambijent, ona postaje konkretnim svjedokom da je zelena tranzicija moguća i opipljiva.
– „Promocija energetske efikasnosti u javnim zgradama Crne Gore“ (PEEPB) projekat je koji Ministarstvo energetike i rudarstva Crne Gore sprovodi od decembra 2019. godine, kao dio Regionalnog programa energetske efikasnosti za Zapadni Balkan (REEP). Projekat finansiraju Njemačka razvojna banka (KfW) kreditom od 45 miliona evra i Evropska unija grantom od 4,785 miliona evra, uz sopstveni doprinos Crne Gore od 10 miliona evra — ukupne vrijednosti oko 60 miliona evra. Cilj projekta je energetska rekonstrukcija i modernizacija do 20 javnih zgrada ukupne površine oko 80.000 m². Projekat se planira okoncati do decembra 2027. godine, a procjenjuje se da će godišnje donijeti uštede od oko 7.616 MWh energije i smanjenje emisija CO₂ za oko 4.171 tonu – istakli su.
Poručili su da je regionalni program energetske efikasnosti na Zapadnom Balkanu (REEP) ključni instrument Evropske unije za zelene investicije u regionu, pokrenut 2013. godine u saradnji sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD) i Njemačkom razvojnom bankom (KfW).
– U okviru programa, 540 javnih zgrada širom Zapadnog Balkana biće ili su već obnovljene prema unaprijeđenim standardima energetske efikasnosti. Od 2013. godine, REEP je generisao uštede energije od 1.220 GWh godišnje i doprinio izbjegavanju emisija od 730.000 tona CO₂. REEP je prepoznat u Ekonomskom i investicionom planu Evropske komisije za Zapadni Balkan kao jedan od vodećih projekata u okviru inicijative „Talas renoviranja“ u investicionom prozoru „Čista energija“ – zaključili su.
(Dan)
