Da bi se razvio dobar ukus u književnosti – treba čitati poeziju! Ako mislite da to govorim zbog privrženosti esnafu, iz težnje da proširim interese vlastite gilde – varate se: nisam član profesionalnog udruženja. Stvar je u tome da, budući najvišom formom ljudskog načina izražavanja, poezija nije samo najsažetiji već i najkondenzovaniji način prenošenja čovjekovog iskustva; ona isto tako nudi najviše moguće standarde za bilo koju lingvističku operaciju – pogotovo onu na hartiji.
Što više čitamo poeziju postajemo netrpeljiviji prema svakoj vrsti praznoslovlja i opširnosti bilo u političkom ili filozofskom govoru, u istorijskim, društvenim naukama ili beletristici. Za dobar prozni stil uvijek je zalog preciznost, ubrzanje i lakonska snaga pjesničkog govora.
Kao dijete epitafa i epigrama, kao najkraći mogući put do bilo koje zamišljene teme, poezija u ogromnoj mjeri disciplinuje prozu. Ona je uči ne samo vrijednosti svake riječi već i spretnosti iskazivanja duševnih stanja, alternativama linijske kompozicije, umijeću izbacivanja očevidnosti (onoga što se podrazumijeva), isticanju detalja, tehnici antiklimaksa. Poezija razvija u prozi, prije svega, težnju ka metafizici koja razlikuje umjetnička djela od prostih belles lettres. Međutim, treba reći da se upravo u tom domenu proza pokazala kao prilično lijen učenik.
Molim da me ne shvatite pogrešno: nemam namjeru da rušim ugled prozi. Stvar je u tome što je sticajem prilika poezija nastala prije proze i na taj način pokrila veće rastojanje. Književnost je počela poezijom, pjesmom nomada koja prethodi pisanju naseljenika.
I mada sam jednom poredio razlike između poezije i proze razlikama između vazdušnih snaga i pješadije, rečenica koju izgovaram sada nema nikakve veze ni sa hijerarhijom niti sa antropološkim izvorima literature. Sve što pokušavam da učinim je da budem praktičan i oslobodim vaše oči i moždane ćelije gomile nepotrebnog štampanog materijala.
Poezija je, može se reći, i bila izmišljena s tim ciljem jer je ona sinonim za ekonomičnost. I zato sve što treba da činimo je da rekapituliramo, makar u minijaturi, taj proces koji je zauzimao mjesto u našoj civilizaciji tokom dva milenijuma.
Odlomak iz eseja Brodski – „Kako čitati knjigu?“
