U borbi „na nož“, u akciji da se angažuje i posljednji birač, vlast na tzv. Kosovu oličena u premijeru u ostavci Aljbinu Kurtiju i opoziciji sastavljenoj od ABK Ramuša Haradinaja, DPK, DSK, Nisma, uspjela je juče da na birališta izvede nešto više od 700.000 od upisanih, nevjerovatnih 2.070.000 birača.
Još jednom se pokazalo da sa biračkim spiskovima i od strane Prištine naširoko proklamovanim milionskim brojkama o broju Albanaca na tzv. Kosovu nešto nije u redu, da se, u najmanju ruku, ne slažu.
Kako je na KiM 1,6 miliona stanovnika, sa sve bebama u kolevci, sa mlađima od 18 godina koji nemaju pravo glasa, a radi se o mladoj naciji, a birača 2,1 miliona, niko u Prištini posljednjih godina nije ponudio neki suvisao odgovor.
Tako je u opštini Srbica u jučerašnjoj borbi do posljednjeg glasa od upisanih 54.413 birača glasalo njih jedva nešto više od 15.000 ili 29 posto. Slično je bilo u Peći, gdje je od upisanih 120.204 na birališta izašlo tek njih 41.422, u Đakovici gdje je od upisanih 121.768 glasalo malo iznad 40.000. U Klini od upisanih 50.362 na biralištima se pojavilo 17.756, u Uroševcu od 124.418 glasalo je manje od 52.000.
U Prištini od 222.326 u biračkom spisku glasalo je manje od 107.000, odnosno 48 posto.
Pomenute procente neće u bitnom popraviti ni glasovi iz inostranstva — prema podacima iz Prištine, za glasanje putem pisama van KiM prijavilo se tek nešto više od 40.000 ljudi.
„Jasno je i na KiM da birački spiskovi sadrže više ljudi nego što ih tamo realno živi. To se pokazalo i na proljećnim parlamentarnim izborima, i to je jedna stvar; druga je da su Albanci jednostavno već umorni od politike, malo im se smučila politika, razočarani su, pola godine se ne može konstituisati ni skupština — zašto da glasaju kada ovi poslije ne mogu da urade posao“, kaže za RT Balkan politikolog Ognjen Gogić.
Ovako slab rezultat izlaznosti, pored ostalog, ponovo otvara pitanje koliko zaista Albanaca živi na Kosovu, a koliko ih je u dijaspori. Da li ih je na KiM, kao što je pokazao posljednji popis, 1,6 miliona, ili jedva 800.000, kao što govore procjene mjerodavnih analitičara?
Ono što je činjenica jeste podatak koji je nedavno iznio Zavod za statistiku EU, prema kome je Kosovo i Metohiju u periodu koji se poklapa sa dolaskom Aljbina Kurtija na vlast napustilo 210.000 građana, u ovom slučaju Albanaca.
„KiM je jedan od rijetkih, a možda i jedini prostor na svijetu koji ima više birača nego stanovnika. Na popisu su imali 1,6 miliona stanovnika, a po biračkim spiskovima imaju više od dva miliona birača. Uzroci su u neažuriranju spiskova. Pokazalo se da Priština, kada hoće, može da preuredi spiskove — a tu aludiram na biračko pravo glasa Albanaca u opštini Gračanica. Kada neće, to jednostavno ne rade. Ta razlika između broja stanovnika i broja birača pruža mogućnost različitim malverzacijama u izbornim i postizbornim procesima i to svakako izaziva zabrinutost ne samo Srba, nego i opozicionih stranaka“, kaže za RT Balkan Aleksandar Gudžić, istoričar iz Gračanice.
Da li i rezultati popisa od prošle godine i rezultati odziva Albanaca na glasanje u posljednja dva izborna procesa ruše san prištinskih vlastodržaca o dva miliona Albanaca na Kosovu i Metohiji?
„KiM je davno prošlo zenit demografske ekspanzije i na Kosmetu je, tu mislim na kosovske Albance, sada u demografskom padu. Dvadeset i pet godina je prošlo od rata — entuzijazam i očekivanja kosovskih Albanaca da će stvaranjem države, državnosti, odvajanjem od Srbije stvari krenuti nabolje, te iluzije da će SAD i EU ulagati na KiM, da će tzv. Kosovo biti balkanska Švajcarska, pokazale su se izneverenim. Kosovo je područje sa kog ljudi žele da odu. Prije par godina rađena je jedna anketa koja je pokazala da 70 posto Albanaca u dobi od 20 do 30 godina želi da napusti taj prostor. Podsjetiću da je to najproduktivniji dio stanovništva — ako 70 posto mladih želi da ode, to govori u kakvom stanju i u kakvom okruženju žive ljudi u jednoj koloniji, u jednom protektoratu, i kakve su im perspektive“, kaže Gudžić.
Zvaničan podatak ministarstva unutrašnjih poslova ove tzv. države iz 2024. godine govori da se za četiri godine, od 2018. do 2022, sa KiM iselilo 156.000 ljudi, odnosno 8,85 posto stanovništva. Samo od 2020. do 2022. sa KiM je, prema ovim podacima, emigriralo skoro 100.000 ljudi. Pomenuto ministarstvo tada je saopštilo da je 1. aprila 2011. u inostranstvu živjelo 703.978 ljudi sa Kosmeta, a da je taj broj do kraja 2022. porastao na skoro 950.000.
Politički analitičar iz Prištine Demiš Šaša 2022. godine objavio je procjenu prema kojoj je u periodu od deset godina, od 2008. do 2018, sa Kosova u zemlje Evropske unije emigriralo oko 300.000 ljudi.
Čak i cifra od 1,6 miliona stanovnika sa popisa od prošle godine, sve i da je tačna, predstavlja pad od skoro 10 posto u odnosu na prethodni popis — onaj iz 2011. godine, kada je na Kosovu popisano 1,73 miliona stanovnika, da se i ne govori o nekim ranijim procjenama da je na KiM dva ili 2,1 miliona Albanaca.
I dok je vlast u Prištini 2024. popisala i posljednje Albance koji žive na Zapadu i one koji imaju dvojno državljanstvo, popisivači su članove porodice popisivali na riječ domaćina, glave kuće, dok sa druge strane nije dozvoljen popis Srba koji su protjerani sa Kosmeta, a koji bi se vratili kada bi se stvorili povoljni uslovi. Nijedan od tih Srba, a ima ih 250.000, nije popisan.
Rezultati popisa pokazuju i da je prosječna starost stanovništva Kosmeta od 2011. do 2023. godine sa 29,97 porasla na 34,84 godine. Starosna grupa od nula do 14 godina doživjela je pad od 6 posto, grupa od 15 do 64 godine rast od 1,83, a starosna grupa preko 65 godina rast za 4,26 posto.
(RT Balkan)
