Prošlo je deset godina od 24. oktobra 2015. godine, kada je u Podgorici sprovedena brutalna policijska akcija nad opozicijom. Tog dana, tokom masovnih protesta Demokratskog fronta (DF), policija je upotrijebila suzavac, šok-bombe i silu protiv demonstranata, ali i protiv građana koji nisu učestvovali u okupljanju. Opozicija je tada tvrdila da je tortura bila direktno naređenje tadašnjeg premijera Mila Đukanovića i njegovog brata novopoečenog biznismena Aca Đukanovića, koji su akciju koordinisali iz hotela Podgorica. Tokom današnjeg hapšenja Aca Đukanovića, pronađen je papir sa spiskom naoružanja i municije, datiran upravo na 24. oktobar 2015. godine, uključujući i oružje koje je korišćeno u policijskoj torturi.
Policijska tortura nad Mijom Martinovićem
Podsjećamo, najpoznatiji slučaj tog dana bio je prebijanje Mija Martinovića, građanina koji nije učestvovao u protestima. On je zaustavljen u svom vozilu i brutalno pretučen od strane najmanje 15–20 policajaca, uz nanošenje teških tjelesnih povreda i uništenje automobila. Snimci događaja izazvali su snažan javni i međunarodni odjek. Kasnije su dvojica policajaca pravosnažno osuđena na kazne zatvora, a Martinoviću je isplaćena odšteta od 130.000 € kroz vansudsko poravnjanje. Ustavni sud je utvrdio da istraga prvobitno nije bila adekvatna, ali su odgovorni ipak identificirani i procesuirani.
Prebijanje u Zlatarskoj ulici i dalje bez epiloga
Iste večeri dogodilo se i prebijanje više mladića u Zlatarskoj ulici, među kojima su poznati Branimir Vukčević i Momčilo Baranin. Oni nisu učestvovali u nasilju niti su pružali otpor, a postupci su vođeni protiv neidentifikovanih pripadnika policije. Evropski sud za ljudska prava je 2021. utvrdio kršenje člana 3 Konvencije, jer istraga nije bila efikasna i odgovorni policajci nisu identificirani. Vukčević i Baranin su dobili po 7.500 € odštete, ali krivična odgovornost izvršilaca nikada nije utvrđena, a tužilaštvo je slučaj kasnije odbacilo zbog zastare.
Poređenje ova dva slučaja jasno pokazuje razliku u pravnom ishodu: dok su počinioci u slučaju Martinovića procesuirani i kažnjeni, za prebijanje u Zlatarskoj ulici niko nije snosio krivičnu odgovornost, uprkos jasnim dokazima o brutalnosti policije. Ovi događaji i kasnije odluke sudova pokazuju nejednak tretman žrtava policijskog nasilja i trajno postavljaju pitanje efikasnosti istraga u Crnoj Gori.
Policijski napad na Milana Kneževića, tortura nad Nikolom Bajčetićem
Tokom oktobarskih protesta, nakon nasilnog uklanjanja šatora i napada na pristalice DF-a, policija je napadala i lidera Demokratske narodne partije Milana Kneževića, kao i funkcionera Pokreta za promjene Nikolu Bajčetića.
Osim ovih, najmanje još jedan građanin, Marko Rakočević iz Kolašina, dobio je sudsku odluku u svoju korist jer istraga o torturi policije krajem 2015. nije bila efikasna. Ovakvi slučajevi potvrđuju zaključke međunarodnih i domaćih organizacija da istrage često nisu temeljne, nezavisne i brze, te da odgovornost komandnog kadra ostaje neprocesuirana.
Dana 24. oktobra 2015. godine ostaje simbolom kontrasta između sankcionisanja pojedinaca i sistemske nesposobnosti da se svi počinioci odgovorno procesuiraju. Dok je slučaj Mija Martinovića poslužio kao primjer djelimične pravde, Zlatarska ulica pokazuje koliko često država zakazuje kada je riječ o zaštiti ljudskih prava i odgovornosti za policijsko nasilje.
