Građanska alijansa poziva Agenciju za sprečavanje korupcije da unaprijedi model izvještavanja o načinu i namjeni utroška sredstava za finansiranje redovnog rada ženskih organizacija u političkim subjektima i uvede obavezni narativni izvještaj u kojem bi politički subjekti detaljno obrazložili koje su aktivnosti realizovane, koliko je žena njima obuhvaćeno i na koji način su utrošena sredstva doprinijela osnaživanju žena u politici, saopštila je Danijela Darmanović iz ove nevladine organizacije.
Prema njenim riječima, iz izvještaja koje političke partije dostavljaju ASK-u ne može se utvrditi kako je potrošeno više od 1,1 milon javnog novca namijenjenog za rad ženskih organizacija.
“Umjesto jasnog prikaza aktivnosti koje bi trebalo da doprinesu osnaživanju žena za političko djelovanje, izvještaji sadrže zbirno prikazane troškove, jednokratne novčane pomoći, donacije, reprezentaciju i druge stavke iz kojih se ne može utvrditi da li je novac utrošen za aktivnosti koje doprinose osnaživanju žena u politici”, kazala je Darmanović.
Podsjeća da je od 2020. godine Zakonom o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja uvedeno posebno budžetsko izdvajanje za rad ženskih organizacija političkih partija s ciljem jačanja kapaciteta žena za aktivnije učešće u politici. Iako zakon, kaže Darmanović, propisuje da se sredstva koriste u skladu sa statutima ženskih organizacija, većina tih statuta nije javno dostupna, pa građani i građanke ne mogu provjeriti da li je novac trošen u skladu sa pravilima.
“Primjeri iz finansijskih izvještaja dodatno ilustruju problem. DNP je od dobijenih sredstava za rad ženskke organizacije prikazao utrošak od 18,2 hiljade eura, od čega se više od 10 hiljada eura odnosi na reklame. DPS je više od 100 hiljada, između ostalog, usmjerio na Kongres Alijanse žena, predizborne aktivnosti, scenografiju, fotografije i prednovogodišnju proslavu”, ističe ona.
Istovremeno, tvrdi Darmanović, više političkih subjekata sredstva je pravdalo donacijama, jednokratnim pomoćima, božićnicama, uskrsnicama, obilježavanjem 8. marta i reprezentacijom.
“Najizraženiji primjer je Bošnjačka stranka, koja je više od 80 odsto primljenih sredstava (88.460 eura) evidentirala kao trošak jednokratne novčane pomoći. HGI je prikazao 21.916 eura za obilježavanje 8. marta, božićnice i uskrsnice, URA 6.167 eura za sponzorstva, donacije i obilježavanje 8. marta, Pokret Evropa sad 46.686 eura za aktivnosti povodom Ružičastog oktobra i reprezentaciju povodom 8. marta, dok je SNP evidentirao 11.230 eura za solidarnu pomoć”, navodi Darmanović.
Dodaje da značajan dio opredijeljenih sredstava parlamentarne partije nijesu ni utrošile, ili nijesu prikazale trošak.
“Tako je kod Demokrata ostalo neutrošeno više od 64 hiljade eura, kod SNP-a preko 58 hiljada, kod HGI-ja gotovo 55 hiljada, kod Pokreta Evropa sad više od 31 hiljadu, kod DNP-a preko 21 hiljadu, dok je CIVIS od dodijeljenih 3.545 eura utrošio manje od 500 eura.
Ovi nalazi posebno dobijaju na značaju kada se uporede sa rezultatima istraživanja Građanske alijanse „Učešće žena u lokalnoj politici – empirijska analiza stavova i iskustava odbornica“ iz novembra 2025. godine. Gotovo 40 odsto ispitanica kao najvažniji oblik podrške navelo je političke i komunikacione obuke, dok su među prioritetima istaknute političke akademije, mentorstvo i razvoj praktičnih političkih vještina.
Drugim riječima, žene jasno poručuju da žele edukaciju i osnaživanje, dok značajan dio javnog novca namijenjen upravo toj svrsi ostaje neutrošen ili se iz izvještaja ne može zaključiti da je korišćen za aktivnosti koje toj svrsi odgovaraju”, navodi Darmanović.
Zaključuje da, iako formular Agencije za sprečavanje korupcije zahtijeva da se za svaku pojedinačnu aktivnost navede izvor finansiranja, političke partije troškove uglavnom prikazuju zbirno i veoma uopšteno, zbog čega nije moguće utvrditi šta je konkretno finansirano, ko je učestvovao u aktivnostima niti kakvi su osvaren indikatori uspjeha.
