Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici danas obilježavaju Svetog Luku, u narodu poznatog kao Lučindan. Svetac je jedan od četvorice evanđelista i pisac je Evanđelja po Luki i Djela apostolskih.
Apostol i evanđelist, Sveti Luka bio je svjedok Hristovih čudesa i pratilac apostola Pavla. Po rođenju je bio Grk, prije krštenja neznabožac, a po zanimanju ljekar. Bio je izuzetno obrazovan, s velikim darom za slikarstvo.
Stari crkveni pisci ukazali su da je Sveti Luka, odazivajući se pobožnoj želji ondašnjih hrišćana, prvi živopisao ikonu Presvete Bogorodice s Isusom na njenim rukama, i to ne jednu nego tri, te ih donio na uvid Bogomateri. Kada ih je vidjela, ona je rekla: „Blagodat Rođenog od mene, i moja, neka budu sa ovim ikonama.“ Sveti Luka je isto tako živopisao na daskama i ikone svetih prvovrhovnih apostola Petra i Pavla.
Na ovaj način, apostol i evanđelist Luka postavio je živopisanje svetih ikona u slavu Božju, Bogomatere i svih svetih, na blagoljepije svetih crkava i na spasenje vjernih koji pobožno poštuju svete ikone, piše na portalu SPC.
Putovao je, pisao i propovijedao i u starosti, a u 84. godini mučenički je postradao za vjeru. U vrijeme cara Konstancija njegove mošti su prenesene u Carigrad. Vjeruje se da imaju iscjeliteljsku moć. Prema bogoslužbenom kalendaru Srpske pravoslavne crkve, ovaj dan nije obilježen kao zavjetni, već je kao „crveno slovo“ svrstan u praznike od značaja za suštinu Crkve. Kao svog zaštitnika slave ga i obrazovne ustanove, među kojima je i Akademija Srpske pravoslavne crkve za umjetnost i konzervaцију.
Takođe, vjernici ga slave kao iscjelitelja i poštuju ga kao zaštitnika medicine i farmacije, bolnica i apoteka, ljekara, farmaceuta i bolesnika. Prema narodnom vjerovanju, danas će se saznati kakva nas zima čeka, a nekada se za Svetog Luku govorilo: „Ide Luka – eto vuka“ ili „Sveti Luka – snijeg do kuka“, najavljujući zimu i snjegove. Tokom današnjeg dana ne bi trebalo da budemo nervozni, jer je Sveti Luka bio blag i uvijek pomagao ljudima.
Sveti Luka ili Noć vještica?
Današnji datum donosi i čuvenu oktobarsku dilemu oko koje se posljednjih godina vodi diskusija na društvenim mrežama, poznatu i kao „Nije Noć vještica, nego Sveti Luka“ – jedni smatraju da se danas jedino obilježava Sveti Luka, dok drugi slave Noć vještica (Halloween), te koriste popularni praznik sa Zapada kako bi se maskirali i zabavili.
Takođe, danas se slavi i Sveti Petar Cetinjski, koji je živio krajem 18. i početkom 19. vijeka u Crnoj Gori. Mitropolit i gospodar Crne Gore postao je 1782. godine, navodi RTS.
(RT BALKAN)
