Amnesty International upozorio je da ubrzanje mjera aneksije Zapadne obale pod trenutnom vladom Izraela, praćeno porastom nasilja doseljenika i prisilnim raseljavanjem palestinskih zajednica, zahtijeva hitnu i koordinisanu reakciju međunarodne zajednice.
Organizacija navodi da se radi o „značajnoj eskalaciji u brzini i obimu mjera aneksije“, pri čemu se, kako tvrdi, kampanja protiv Palestinaca sprovodi uz podršku države, a ne kao posljedica djelovanja izolovanih ekstremnih grupa.
Prema izvještaju, nasilje doseljenika koje podržava država dramatično je poraslo, što je, kako se navodi, dovelo do terora nad palestinskim zajednicama i njihovog prisilnog raseljavanja sa zemlje.
„Državna kampanja etničkog čišćenja“
U saopštenju i izvještaju Amnesty Internationala navodi se da izraelske vlasti ubrzavaju, kako tvrde, proces aneksije kroz sistematsko protjerivanje Palestinaca, posebno beduinskih i stočarskih zajednica u Oblasti C na okupiranoj Zapadnoj obali.
„Tokom protekle tri i po godine, izraelske vlasti su ubrzale kampanju etničkog čišćenja na Zapadnoj obali koju sponzoriše država, iskorjenjujući, lišavajući imovine i prisilno premještajući palestinske zajednice. Ovo nije djelo odmetnutih aktera, već namjerna aneksija vođena od strane države, uz potpuno kršenje međunarodnog prava“, izjavila je generalna sekretarka Amnesty Internationala Agnès Callamard.
Callamard je upozorila da nasilje doseljenika nije izolovana pojava:
„Naš izvještaj otkriva da ove zloupotrebe nijesu rezultat nekoliko ‘loših jabuka’. Nasilje naseljenika je ključna komponenta kampanje etničkog čišćenja pod pokroviteljstvom države, koja je centralna za održavanje izraelskog sistema aparthejda.“
Optužbe za institucionalnu podršku nasilju
Amnesty International tvrdi da je izraelska vlada formalnu aneksiju učinila dijelom svoje politike, kroz širenje naselja, finansijsku i logističku podršku doseljeničkim punktovima, kao i kroz, kako navode, naoružavanje doseljenika.
U izvještaju se navodi da je između 2023. i 2025. godine odobreno više od 50.000 stambenih jedinica u naseljima, kao i da je zabilježen nagli porast ilegalnih doseljeničkih punktova.
Organizacija takođe tvrdi da su palestinske zajednice izložene rušenju domova, ograničavanju kretanja i uskraćivanju pristupa zemlji i vodi, što dodatno doprinosi prisilnom raseljavanju.
Raseljavanje i nasilje na terenu
Prema podacima koje Amnesty navodi, najmanje 117 palestinskih zajednica suočilo se sa potpunim ili djelimičnim raseljavanjem između 2023. i 2026. godine, dok je više hiljada ljudi prisiljeno da napusti svoje domove.
Izvještaj posebno ističe povećanje napada doseljenika, uključujući fizičko nasilje, paljenje imovine, uništavanje poljoprivrednih dobara i blokiranje pristupa pašnjacima i vodnim izvorima.
U dokumentu se navodi da su izraelske vlasti u nekim slučajevima, umjesto zaštite Palestinaca, pokretale postupke protiv njih nakon prijava nasilja.
Primjeri sa terena
Kao jedan od primjera navodi se zajednica Zanuta, koja je, prema izvještaju, nakon višegodišnjih pritisaka i nasilja doseljenika u potpunosti raseljena.
„Doseljenici su bili naoružani i stalno su nas napadali… Bili smo uplašeni, to je bio teror“, navodi se u izjavi jednog bivšeg stanovnika.
Amnesty tvrdi da satelitski snimci i terenska istraživanja pokazuju da je selo danas u potpunosti napušteno.
„Nekažnjivost podstiče nasilje“
Organizacija upozorava da je ključni problem sistemska nekažnjivost, jer, kako se navodi, počinioci nasilja često ostaju bez posljedica, dok se žrtve dodatno kriminalizuju.
„Bez odgovornosti, palestinske zajednice širom Zapadne obale nestaće pred našim očima“, poručila je Callamard, pozivajući države da prekinu trgovinu i saradnju koja, kako tvrdi, omogućava okupaciju i sistem aparthejda.
Amnesty International pozvao je međunarodnu zajednicu da uvede sankcije odgovornim izraelskim zvaničnicima i da obustavi sve oblike ekonomske i političke saradnje koji, prema njihovim navodima, doprinose nastavku okupacije.
Poziv na međunarodnu akciju
Organizacija apeluje na države, posebno one sa uticajem na Izrael, da preduzmu hitne mjere kako bi se zaustavila, kako navode, kampanja etničkog čišćenja i aneksije.
„Države moraju jasno staviti do znanja da era nekažnjivosti mora da se završi“, navodi se u izvještaju.
Amnesty International zaključuje da se, prema njihovoj analizi, na Zapadnoj obali odvija koordinisana državna strategija čiji je cilj proširenje kontrole nad teritorijom i smanjenje palestinskog prisustva, te upozorava da bez međunarodne intervencije posljedice mogu biti, kako navode, trajne i nepovratne.
