A šta ćemo sa Sekulom: Pjeva se državna himna otvorenog saradnika okupatora, i niko da zucne!

Mnogo se prašine podgilo povodom pitanja podizanja spomenika Pavlu Đurišiću. Tužilaštvo pokazuje da spremno i otvoreno radi svoj posao tako da su otvoreni predmeti povodom postavljanja spomenika Pavlu Đurišiću sve dok druga strana crnogorskog tužilaštva i pravosuđa, na malo većem nivou, „snom mrtvijem spava“ i ne nalazi za shodno da čak ni pozove bivšeg predsjednika države i DPS-a Mila Đukanovića da progovori o konstantnim navodima NVO organizacija i političara o kriminalu i korupciji.

Ipak, izgleda su ideološke teme itekako bitne za pojedince koji su konstantno govorili kako nema potrebe da se vraćamo ideološkim temama koje nas dijele već da se okrenemo budućnosti. Kada to tim pojedincima politički odgovara, pa zašto da ne… Pretvaraju se faktički u komunističke komesare i najavljuju nove progone širom Crne Gore.

Međutim, kada se govori o aršinima, ne može se reći da su baš isti po svim pitanjima i tako dolazimo do pitanja – ako su isti aršini, zar onda ne bi trebali da se uhapse svi oni koji su u Skupštini Crne Gore glasali za državnu himnu Crne Gore, imavši u vidu da je poslednja dva stiha napisao deklarisani ustaša i jedan od pobornika Petrovdanske skupštine kada je stvorena marionetska država, nezavisna država Crna Gora, po ugledu na zločinačku NDH?

Sekula Drljević, podsjetimo, bio je crnogorski političar i osnivač klerikofašističkog pokreta crnogoroslavlje. Njegova potonja javna delatnost, po dostupnim podacima, obilježena je postepenom političkom i ideološkom transformacijom, od početnog zagovaranja državnog i narodnog ujedinjenja, preko zalaganja za federalizaciju države, do otvorenog zagovaranja separatističke politike. Tokom Drugog svjetskog rata sarađivao je sa italijanskim okupacionim vlastima u Crnoj Gori, a potom i sa ustaškim režimom u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Kao jedan od prvih ideologa crnogorskog etničkog nacionalizma zastupao je tezu o dinarskom porijeklu Crnogoraca i njihovoj potpunoj različitosti ne samo u odnosu na Srbe, već i na Slovene uopšte. Tim povodom se otvoreno pozivao na stavove nacističkog ideologa Alfreda Rozenberga. Osmislio je i poseban crnogorski oblik religijskog nacionalizma, koji je nazvao crnogoroslavlje, tvrdeći da se to crnogorsko pravoslavlje suštinski razlikuje ne samo od srpskog pravoslavlja, već i od Pravoslavlja uopšte.

Tokom Drugog svetskog rata, Drljević je bio jedan od najistaknutijih kolaboracionista u Crnoj Gori. Neposredno nakon sloma Kraljevine Jugoslavije (1941), otpočeo je saradnju sa italijanskim okupacionim vlastima u cilju stvaranja nezavisne Kraljevine Crne Gore. Na Petrovdanskom saboru, koji je održan 12. jula 1941. godine na Cetinju, proglašen je za crnogorskog vođu, ali taj pokušaj uspostavljanja kvislinške države je ubrzo propao, usled izbijanja narodnog ustanka već narednog dana 13. jula a čiji je jedan od vođa bio Pavle Đurišić koji je jako aktuelan ovih dana. U septembru iste godine, nakon eskalacije ustanka, okupacione vlasti su ga prebacile u Italiju i internirale, ali Drljević je već nakon nekoliko mjeseci uspio da se oslobodi italijanskog nadzora, nakon čega je prešao u Nezavisnu Državu Hrvatsku, postavši saradnik ustaškog režima. Dobivši podršku od ustaškog poglavnika Ante Pavelića, u Zagrebu je sredinom 1944. godine formirao Crnogorsko državno vijeće. Početkom 1945. godine, pristupio je stvaranju Crnogorske narodne vojske (CNV), u saradnji sa Đurišićem, koji je nedugo potom bio izdan, a zatim i likvidiran od ustaša, nakon čega se ostatak CNV na čelu sa Drljevićem povukao ka austrijskoj granici. Sredinom 1945. godine, Drljević je prešao u Austriju, gdje je bio smješten u logoru za raseljena lica u Judenburgu. Tu ga je likvidirala četnička crna trojka, pod vidom osvete za Đurišićevu smrt.

Krajnje interesantno, današnja himna Crne Gore, odnosno poslednja dva stiha koja su toliko sporna, vuku repove upravo iz vremena Drljevića. 2004. godine, tokom javne rasprave o izboru himne, pokrenuta su brojna pitanja a pažnju stručne i šire javnosti tada je izazvala odluka da se kao treća i četvrta strofa zvaničnog teksta himne usvoje djelovi pjesme Vječna naša, koju je 1944. godine ispjevao fašista Drljević. Samim tim, postavlja se pitanje kakve su to tekovine na kojima se baštini novija istorija Crne Gore. Političari su često tvrdili da baštine tekovine 13. jula, ali malo je čudno da su upravo njihovi politički očevi (misleći na DPS i SDP) bili ti koji su podigli ruku za himnu čije stihove je pisao pobornik 12. jula i nezavisne države Crne Gore iz vremena italijanske okupacije.

Usvajanje Drljevićevih strofa tada su kritikovali brojni politički i društveni činioci ne samo u Crnoj Gori, već i u inostranstvu, a polemike o spornim djelovima himne dovele su do otvorenih podjela među građanima Crne Gore. U polemikama o tekstu himne aktivno je učestvovao i bivši predsjednik Crne Gore Filip Vujanović (DPS) a koji je i sam u više navrata kritikovao usvajanje Drljevićevih strofa, od kojih se javno ogradio, založivši se za izmjenu zvaničnog teksta himne.

Vujanović je u raznim prilikama isticao da je usvajanje Drljevićevih stihova neprihvatljivo zbog toga što je njihov tvorac bio fašista, odnosno nacista, a istim povodom je upozoravao i na opasnost od jačanja ekstremnog crnogorskog nacionalizma i šovinizma.