Medojević: „Evropa sad“ je politička manipulacija koja podstiče inflaciju

Svaki student prve godine Ekonomskog fakulteta mora znati da, kada zarade rastu brže od produktivnosti, dolazi do inflacije, saopštio je Nebojša Medojević, predsjednik Pokreta za promjene (PzP).

„Programi ‘Evropa sad 1’ i ‘Evropa sad 2’ su školski primjer političke manipulacije i jeftine demagogije u cilju dobijanja glasova naivne populacije. Produktivnost rada u Crnoj Gori u posljednje tri godine (otprilike 2022/2023–2025) porasla je skromno ili je stagnirala, odnosno realno blago pala u pojedinim periodima, dok su troškovi radne snage (zarade) znatno brže rasli“, izjavio je Medojević.

Produktivnost rada

On se osvrnuo i na produktivnost rada.

„• Dugoročno (2006–2025/danas): produktivnost je niža za oko 8% nego 2006. godine. Rast BDP-a i životnog standarda više je rezultat rasta zaposlenosti nego rasta produktivnosti po zaposlenom.

• Period 2008–2025: ukupno je porasla oko 1%. Projekcije za period 2026–2028. predviđaju prosječan rast od oko 1,2% godišnje.

• U poslovnom sektoru (2020–2024): nominalna produktivnost (po zaposlenom) porasla je sa oko 60,9 hiljada EUR na oko 88,6 hiljada EUR (prosječno oko 10,2% godišnje). Realno (korigovano za inflaciju) iznosila je oko 3% godišnje. U 2024. u odnosu na 2023. godinu nominalno je porasla 0,4%, dok je realno pala 2,8%.

• Kratkoročno: produktivnost varira; na primjer, zabilježen je pad od oko 3,2% krajem 2025. godine (prema CEIC podacima na bazi realnog BDP-a i zaposlenosti). Od 2019. do približno 2025. godine ukupni rast iznosio je oko 13,7%“, naveo je lider PzP-a.

Kako je dodao, „rast produktivnosti je ograničen strukturom ekonomije (turizam, usluge, građevinarstvo, uvozna zavisnost), nedostatkom kvalifikovane radne snage i slabijim doprinosom tehnologije“.

Troškovi radne snage (zarade)

Prema njegovim rijčima, troškovi su rasli znatno brže, uglavnom zbog programa „Evropa sad“ (povećanja minimalne zarade, smanjenja poreskog opterećenja na rad koje se djelimično prelilo u neto zarade, dok je dio troškova ostao na poslodavcima).

„• Od 2019. do približno 2025. godine: bruto trošak rada (prosječna bruto zarada) porastao je za oko 55% (sa približno 773 EUR na oko 1.200 EUR).

• Posljednje godine (približno 2022/2023–2025):

• U 2024. u odnosu na 2023. godinu: bruto prosječna zarada porasla je oko 9–10% (npr. sa približno 987 EUR na oko 1.083 EUR).

• U 2025. godini: prosječna bruto zarada iznosila je oko 1.206 EUR, a neto oko 1.012 EUR. Realni rast neto zarada u 2025. u odnosu na 2024. godinu iznosio je 11,2% (uz inflaciju od oko 3,9%). Nominalni rast bio je viši.

• Ukupno, u periodu od približno 3 godine, nominalni rast zarada bio je u rasponu od 30–50% i više (zavisno od tačne baze i sektora), realno manji zbog inflacije, ali i dalje znatno iznad rasta produktivnosti“, rekao je Medojević.

Kako je podsjetio, „prosječna neto zarada krajem 2025. i početkom 2026. godine bila je oko 1.012–1.022 EUR (bruto oko 1.200–1.220 EUR), uz dalji blagi rast u 2026. godini. Minimalna zarada je više puta povećavana (do 600/800 EUR neto, zavisno od kvalifikacije)“.

„U posljednje tri godine produktivnost je rasla veoma skromno (realno često blizu nule ili jednocifreno ukupno, uz padove u pojedinim godinama), dok su troškovi radne snage (zarade) porasli znatno brže (desetine procenata nominalno). To stvara pritisak na konkurentnost, profitabilnost firmi i inflaciju, jer rast zarada nije bio praćen sličnim rastom stvorene vrijednosti po zaposlenom“, kazao je prvi čovjek PzP-a.

Kako je naveo, „sve relevantne stručne procjene i analize ističu potrebu da budući rast životnog standarda bude više zasnovan na produktivnosti (tehnologija, digitalizacija, obrazovanje, diversifikacija)“.

„Podizanje zarada političkim odlukama koje nisu utemeljene u realnim ekonomskim tokovima i procesima samo dovodi do multiplikovanja efekata koji mogu izazvati nekontrolisanu inflaciju. Umjesto razumnih i održivih makroekonomskih projekcija, imamo populizam i demagogiju, što stvara dodatni psihološki pritisak na inflaciju jer poslodavci očekuju nove populističke mjere pred naredne izbore. Sve u svemu — bravo, kreteni“, zaključio je Medojević.