Nakon referenduma 2006. godine, Demokratska partija socijalista sa koalicionim partnerima nije gradila samo političku vlast već sistem potpune kontrole nad egzistencijom građana. Tokom narednih godina država je sve više pretvarana u partijski mehanizam u kojem su posao, socijalna pomoć i osnovna egzistencija često zavisili od političke lojalnosti.
U temelju tog sistema nalazila se dobro poznata formula: “jedan zaposleni – četiri glasa”. To nije bio samo politički slogan, već model funkcionisanja vlasti o kojem su godinama govorili bivši službenici, građani i dio javnosti. Poruka je bila jasna ako je neko zaposlen u državnoj upravi, školi, opštini, javnom preduzeću ili ustanovi, od njega se očekivalo da obezbijedi glasove cijele porodice, rodbine i okruženja za DPS i njegove saveznike.
Posebno su ranjivi bili ljudi zaposleni na određeno vrijeme, pripravnici, socijalno ugroženi građani i korisnici državne pomoći. U zemlji sa ogromnom nezaposlenošću i niskim platama, posao u državnom sektoru postajao je sredstvo političke ucjene. Mnogi su godinama živjeli u strahu da bi “pogrešan glas” mogao značiti gubitak radnog mjesta ili prekid ugovora.
Socijalna davanja bila su još osjetljivije oružje političke kontrole. Tokom više izbornih ciklusa opozicija, nevladin sektor i mediji objavljivali su tvrdnje i dokumenta prema kojima su pojedini centri za socijalni rad navodno dijelili jednokratne pomoći i socijalna davanja mimo zakonskih procedura, upravo uoči izbora.
Jedan od najvećih skandala izbio je 2016. godine, kada su objavljeni audio snimci i dokumentacija koji su otvorili ozbiljne sumnje da su pojedini direktori centara za socijalni rad učestvovali u politički motivisanoj raspodjeli pomoći građanima. U javnosti su posebno odjeknule optužbe da su socijalna davanja korišćena za kupovinu podrške DPS-u, naročito među najugroženijim slojevima stanovništva.
Tadašnji opozicioni lideri tvrdili su da su građani pozivani telefonom, evidentirani po partijskim spiskovima i usmjeravani kako da glasaju ukoliko žele da zadrže pomoć ili posao. Iako su afere izazivale ogromnu pažnju javnosti, pravosudni epilog gotovo nikada nije dobijen.
Upravo je to bio jedan od ključnih mehanizama dugovječnosti DPS-a — spoj partijske infrastrukture, državnih institucija i ekonomske zavisnosti građana. U sistemu u kojem je država bila najveći poslodavac, politička poslušnost često je postajala uslov preživljavanja.
Kritičari takvog modela godinama su upozoravali da Crna Gora ne funkcioniše kao slobodno demokratsko društvo, već kao zarobljeni partijski sistem u kojem su institucije korišćene za očuvanje vlasti. Posao u školi, opštini, policiji ili državnom preduzeću nije bio samo zaposlenje — bio je politički ugovor sa režimom.
Zbog toga je promjena vlasti 2020. godine za mnoge građane predstavljala više od obične smjene političke garniture. Bila je to prva ozbiljna pukotina u sistemu koji je decenijama opstajao na kontroli straha, egzistencije i socijalne zavisnosti.
Danas, dvije decenije nakon obnove nezavisnosti, ostaje pitanje koje i dalje opterećuje crnogorsko društvo: koliko je demokratskih procesa bilo stvarno slobodno u državi u kojoj su posao, socijala i gola egzistencija često zavisili od jedne partije?
Dps je komunisticka partija koja ima komunisticke metode
Nema razlike u metodama izmedju dps i kimove komunisticke partije
I Kim drzavne institucije podvodi pod partiju