Danas je utorak, 21. april. Ovo su istorijski događaji koji su obilježili današnji datum.
753 p. n. e. – Romul je – prema istoričaru Marku Terenciju Varonu (I vijek prije n. e.) – osnovao Rim.
1142 – Umro je francuski filozof i teolog Pjer Abelar, poznat po tragičnoj ljubavi prema Eloizi, njihova ljubavna pisma (epistolae) spadaju u bisere svjetske literature. Zabranjena ljubav, pošto je ona bila njegova učenica, svirepo je okončana kastriranjem Abelara, koji se potom, kao i Eloiza, povukao u manastir. Poput većine filozofa tog vremena rješavao je tzv. problem univerzalija, a njegovi teološki pogledi osuđeni su na sinodima u Soasonu 1121. i Sansu 1141. Djela: „Dijalektika“, „Teologija, Etika ili Poznaj samog sebe“, „O božanskom jedinstvu i trojstvu“, „Istorija nedaća“.
1509 – Umro je engleski kralj Henri VII, osnivač dinastije Tjudor. Njegovim dolaskom na prijesto 1485. okončan je četrdesetogodišnji „Rat dviju ruža“ nazvan tako jer je dinastija Lankaster, s kojom je Henri VII bio u srodstvu, imala u grbu crvenu, a dinastija Jork bijelu ružu. Prijesto je osigurao pobjedom u bici kod Bosvorta 1485. u kojoj je poginuo kralj Ričard III, a 1486. je ujedinio kuće Lankaster i Jork oženivši se Elizabetom, sestrom Ričarda III.
1699 – Umro je francuski pisac Žan Rasin, istaknuti predstavnik klasicizma, koji je do savršenstva doveo francusku tragediju, uprostio radnju i insistirao na psihološkoj analizi ljudskih, naročito ljubavnih strasti. Pisao je veoma melodičnim stihom. Djela: tragedije „Andromaha“, „Fedra“, „Britanikus“, „Berenisa“, „Mitridat“, „Atalija“, komedija „Parničari“.
1816 – Rođena je engleska književnica irskog porijekla Šarlota Bronte, koja se proslavila već prvim romanom „Džejn Ejr“. S mlađim sestrama Emilijom i Anom napisala je zbirku pjesama. Ostala djela: „Vileta“, „Profesor i Ema“.
1828 – Rođen je francuski teoretičar umjetnosti i filozof Ipolit Ten, koji je nastojao da unese pozitivističke metode u izučavanje literature, umjetnosti i društva. Zastupao je pretežno deterministička shvatanja istorije. Kao filozof bavio se problemima saznanja, a kao istoričar je istraživao korijene dekadencije Francuske. Djela: „Istorija engleske književnosti“, „Filozofija umjetnosti“, „O inteligenciji“, „Postanak savremene Francuske“.
1836 – Teksašani su porazili Meksikance kod San Hasinta, što je omogućilo nezavisnost Teksasa, koji je 1845. ušao u sastav SAD.
1856 – Australija je prva u svijetu uvela osmočasovni radni dan.
1882 – U Narodnom pozorištu u Beogradu izvedena je prva srpska opereta „Vračara“ Davorina Jenka, autora muzike za srpsku himnu „Bože pravde“. Tekst himne djelo je Jovana Đorđevića, poznatog intelektualca, klasičara, dramskog pisca.
1910 – Umro je američki pisac Mark Tven. Pravo ime bilo mu je Semjuel Lenghorn Klemens. Jedan je od najvećih humorista svjetske književnosti. U romanima „Pustolovine Toma Sojera“, „Život na Misisipiju“, „Pustolovine Haklberi Fina“, „Život na dvoru kralja Artura“, kojima je stekao svjetsku slavu, prikazao je jedinstvene životne situacije i autentičan američki stil i govor.
1915 – Rođen je Entoni Kvin, američki filmski glumac meksičkog porijekla, tumač izrazitih karaktera, snažne individualnosti. Filmovi: „Parola“, „Viva Zapata“, „Crno zlato“, „Ulica“, „Žudnja za životom“ (Oskar), „Grk Zorba“, „Topovi sa Navarona“, „Poslednji ratnik“, „Nasledstvo Feramonte“.
1918 – U vazdušnoj borbi poginuo je njemački pilot Manfred fon Rihthofen, poznat kao „Crveni baron“, najslavniji njemački avijatičar u Prvom svjetskom ratu. Tokom rata oborio je više od 80 neprijateljskih aviona.
1926 – Rođena je britanska princeza Elizabet Aleksandra Meri, od 1952. britanska kraljica Elizabeta II.
1941 – Šefovi diplomatija Njemačke i Italije Joakim fon Ribentrop i grof Galeaco Ćano dogovorili su se u Drugom svjetskom ratu o podjeli Jugoslavije na njemačku i italijansku zonu.
1945 – Sovjetska armija je u Drugom svjetskom ratu ušla u predgrađa Berlina, probivši liniju odbrane njemačkih snaga.
1946 – Umro je engleski ekonomista Džon Majnard Kejnz, najznačajniji makroekonomista 20. vijeka, koji je dokazao da tržišni mehanizam ne stvara automatski punu zaposlenost i da je nerijetko neophodna intervencija države u ekonomski život s ciljem izvlačenja iz kriznih perioda. Djelom „Opšta teorija zaposlenosti, kamate i novca“ uzdrmao je tradicionalnu ekonomsku teoriju. Ostala djela: „Ekonomska posljedica mira“, „Rasprava o novcu“, „Revizija mirovnog ugovora“, „Traktat o novčanoj reformi“, „Sredstva ka prosperitetu“.
1960 – Glavni grad Brazila premješten je iz Rio de Žaneira u novosagrađenu Braziliju. Prije Rija prijestonica Brazila bio je San Sebastijan (Baija).
1967 – Vojnim udarom u Atini uspostavljen je desničarski režim grčkih pukovnika.
1984 – U rudniku „Rembas-Zastava“ u Resavici u nesreći su poginula 33 rudara.
1987 – U eksploziji koju su teroristi podmetnuli u Kolombu, glavnom gradu Šri Lanke, poginulo je najmanje 150 ljudi.
1993 – Vrhovni sud Bolivije je na 30 godina robije osudio bivšeg diktatora Luisa Garsiju Mesu, pod optužbom za ubistva, pljačku, prevare i kršenje ustava.
2004 – U seriji samoubilačkih bombaških napada na policijske stanice u Basri na jugu Iraka poginule su 73 osobe.
2006 – Poginuo je američki pilot Skot Krosfild koji je prvi letio dvostrukom brzinom zvuka. Probni pilot Krosfild je poginuo kada se njegov avion jednomotorac srušio u američkoj saveznoj državi Džordžija. Ušao je u istoriju aeronautike 20. novembra 1953. godine kada je na avionu D-558-II razvio brzinu od dva maha, odnosno 2.124 kilometra na čas.
2007 – Najmanje 73 stanovnika Somalije, većinom civila, poginulo je u sukobu između snaga Etiopije i Somalije protiv islamskih pobunjenika u Mogadišu, većim dijelom u kvartu Al Barakah. Etiopske snage su u decembru 2006. ušle u Somaliju kako bi pomogle privremenoj vladi u borbi protiv snaga „Unije šerijatskih sudova“.
2010 – Umro je Huan Antonio Samaran, dugogodišnji predsjednik Međunarodnog olimpijskog komiteta (MOK). Na čelu MOK-a nalazio se od 1980. do 2001.
2010 – Svečano je otvoren obnovljeni Avalski toranj, svojevrsni simbol Beograda, srušen tokom NATO bombardovanja Srbije (SRJ) krajem aprila 1999. Avalski toranj visok je 204,5 metara, što znači da je metar viši od prvobitnog tornja otvorenog 1965. godine.
2015 – Japanski maglev, najbrži putnički voz na svijetu, oborio je sopstveni rekord. Voz je, prilikom testiranja, dostigao brzinu od 603 kilometra na sat, čime je nadmašen prethodni rekord od 581 km/h, postignut 2003. godine. To je brzi voz koji se kreće tako da nema trenja na šinama, a naziv Maglev je kovanica, od – magnetna levitacija.
2016 – Umro je Prins, američka pop zvijezda. Prins Rodžer Nelson, kako mu je bilo puno ime, pjevač, kompozitor, aranžer, smatran je za jednog od najinventivnijih muzičara svog doba. Postao je globalna zvijezda osamdesetih 20. vijeka, a njegov album „Purple rain“, objavljen 1984. proglašen je jednim od najboljih muzičkih albuma uopšte. Među njegove najveće hitove ubrajaju se „Purple Rain“, „Little Red Corvette“, „Let`s Go Crazy“ i „When Doves Cry“, „Cream“ i „Kiss“.
2018 – Sjeverna Koreja saopštila je da obustavlja testove balističkih raketa dugog dometa kao i da planira zatvaranje poligona za testiranje nuklearnih bombi.
2019 – U Kolombu, Šri Lanka, dogodila se, na Uskrs, serija terorističkih napada na crkve i hotele. Ukupno je poginulo 259 osoba, kao i 9 terorista napadača, a više od 500 je povrijeđeno. Centralne mete su bile tri crkve kao i tri hotela, a policija je demontirala bombu postavljenu na aerodromu. Napadi su bili motivisani islamskim ekstremizmom, odnosno mržnjom prema hrišćanima.
2025 – Umro je Franjo (Francisko), 266. poglavar Rimokatoličke crkve. Papa, odnosno episkop Rima postao je marta 2013. Rođen kao Hoze Mario Bergoljo u Buenos Ajresu, u rodnoj Argentini prošao je sva crkvena zvanja do ranga arhiepiskopa. Kao visoki crkveni zvaničnik, potom i papa, zastupao je Crkvu za siromašne, odbacujući ne samo luksuz nego i formalni protokol, uz iskreni dijalog sa inovjernima.
(B92)
